Uit: Ravage #252 van 6 februari 1998

Is het hier echt oorlog?

Ik begrijp nu echt niet meer waar jullie bij Ravage mee bezig zijn. Is het de bedoeling constructief van gedachten te wisselen over 'de oorlog tussen de seksen' en te zoeken naar hoe het beter kan, of is er werkelijk sprake van een poging tot 'backlash' (flashback?) de klok terug draaien? Willen we terug naar hoe het was voor de tweede feministische golf en de man in ere herstellen 'omdat die nu een­maal zo is?' Is het serieus de bedoeling het feministisch gedachtegoed voor eens en altijd de nek om te draaien, nog voordat mannen uit hebben kunnen zoeken wat ze erbij te winnen zouden kunnen heb­ben? Of is dit de uiterst geraffineerde manier waarop Ravage probeert een constructieve discussie te provoceren? In dat geval vind ik het getuigen van een gevaarlijke naïviteit. Dat kan en wil ik nauwe­lijks geloven.

Een serieuze, zinvolle en opbouwende discussie over man/vrouwver­houdingen en (seksistische) omgangsvormen is brood­nodig ‑ al jaren! De teloorgang van linkse bewegingen heeft voor een groot deel te maken met de manier waarop mensen met elkaar omgaan, de grote‑bekkencultuur en de geringe aandacht voor het persoonlijke. Niet alleen vrouwen lijden daar onder, ook mannen zijn er vaak verre van gelukkig mee. Dit uit zich onder andere in het grote aantal afhakers; ofwel je past je aan aan de geldende normen, ofwel je houdt het voor gezien. De (samenstelling van de) redactie van Ravage is hier zelf een prachtige illustratie van. Niet voor niets verschijnt binnenkort weer eens een boek over deze problematiek: Het Gekraakte Ideaal ‑ seksisme en omgangsvormen binnen radicaal links van Judith Metz.

Toen Ravage aankondigde een themanummer te wijden aan de oorlog tussen de seksen had ik daarbij nogal gemengde gevoelens; mijn eerste reactie was dat de redactie zijn geweten weer eens wit wilde wassen, om het structurele gebrek aan aandacht voor (scheve) man/vrouwverhoudingen te compenseren. Eens in de paar jaar een themanummer, dan hoeven we er verder niets mee. Daarnaast hoopte ik natuurlijk zoals altijd op een positieve voorzet voor de toekomst. De inhoud van Ravage wordt voor een belangrijk deel bepaald door de lezers, die misschien door dit themanummer uitge­daagd zouden worden de (anti‑) feministische handschoen op te pakken. In elk geval ging ik toen nog uit van de integere bedoelingen van Ravage.

Inmiddels ben ik daar helemaal niet meer zo zeker van. Het artikel van Alex in het vorige nummer, waarvan ik aanneem dat de redactie erachter staat (goed bevonden voor publicatie), wekt niet de indruk dat Ravage aanstuurt op een positieve verandering. Het lijkt er eerder op dat de rollen weer eens omgedraaid worden: het feminisme, vrouwen en de mannen die ze onder de plak hebben worden als probleem neergezet. Geen woord over de problemen die mannen met zich meebrengen. Geen zinnig antwoord op feministische of anti-seksistische kritiek op mannen en de mannelijkheidswaan die ook, of juist, bij ons HEERsen. Zelfs geen poging om een tussenpositie in te nemen, om te kijken naar wat er zinnig en onzinnig is aan bepaalde aspecten van het feminisme. Het enige aspect van het feminisme dat Alex weet te noemen is mannenhaat omgekeerd seksisme. Feminisme wordt gereduceerd tot mannenhaat en hoeft daarom niet serieus genomen te worden.  

Ik kan ook niet begrijpen hoe Alex tot de opmerking komt dat je een verkrachtingsfantasie best moet kunnen publiceren, want "het blijft immers een fantasie en zet niet aan tot daadwerkelijk vergrijp". Dus een smeuige fantasie over potenrammen, gaskamers voor joden of marteling van buitenlanders moet ook gewoon kunnen? Dit gaat mijn pet te boven. Als dit het soort zoge­naamd neutrale en objectieve journalistiek is waar Ravage mee bezig wil zijn kunnen we volgens mij inderdaad allemaal beter een ander blad opzoeken.

Terwijl je van een blad als Ravage toch zou kunnen verwachten dat er oog is voor machtsverhoudingen in de maatschappij en dus ook in de beweging, blijkt dit perspectief totaal niet aan de orde als het gaat om man/vrouwverhoudingen. Speelt macht tussen mensen dan geen rol? Is het persoonlijk en dus niet politiek? Natuurlijk, in deze seksistische wereld zijn we allemaal seksist, in de zin dat we allemaal geleerd hebben (en als doodnormaal/natuurlijk beschou­wen) om verschil te maken tussen mannen en vrouwen.

Daarmee is echter nog niet gezegd dat we daarvan ook allemaal evenveel last hebben, laat staan dat we allemaal evenveel last aan anderen bezorgen. Toevallig heb ik over het algemeen meer last van mannen, en ik weet wel zeker dat ik daarin niet de enige ben. Mannen zijn veel vaker dominant, agressief, overheersend en stomweg vervelend. Mannen onderdrukken niet alleen vrouwen, maar ook elkaar en zichzelf. Wereldwijd zijn mannen direct verantwoordelijk voor het grootste deel van alle ellende, van oorlogen, verkrachting, criminaliteit, uitbuiting en ga zo maar door. Nogal lullig om dan te stellen dat vrouwen dat soort dingen ook wel eens doen en dus net zo erg zijn. Nog veel lulliger om het meteen 'manonvriendelijk' te noemen als iemand het beestje bij zijn naam noemt. 

Ja, we zijn allemaal in wezen slachtoffer van onderdrukking en manipulatie als gevolg van huidige en vergane politieke systemen. En om daar iets aan te doen zou het verstandig zijn onze eigen verantwoordelijkheid te nemen. Bijvoorbeeld ten opzichte van de huidige politieke systemen in eigen kring, waar mannelijkheid domineert, waar seksisme en machogedrag nog altijd (te) welig tieren. In plaats van vrouwen cq. het feminisme te beschuldigen zou het goed zijn als mannen eens bij zichzelf en elkaar te rade gingen. Wat kunnen wij mannen veranderen, alleen en met elkaar? Wat kan het feminisme ons leren waar we misschien iets aan hebben? Wat er nu gebeurt is het klassieke verhaal van de boodschapper die gestraft wordt voor het bericht dat‑ie brengt. De vinger wordt weer eens op de zere plek gelegd, en wat is de reactie? We willen het niet weten, we zijn al zo gekwetst in ons leven, door vrouwen, het feminisme, de maatschappij, het systeem. Zolang we de oorzaken voor alles wat er mis is en mis gaat in eerste instantie en alleen maar buiten onszelf blijven zoeken, zal er niet veel werkelijk veranderen. 

Ik had van de redactie van een blad - welk blad dan ook - toch een genuanceerder stellingname verwacht dan wat Ravage nu presteert. Dit is geen tussenpositie, bedoeld om de discussie verder in goede banen te leiden, maar een zeer eenzijdige positie aan een kant die ik hier simpelweg anti-feministisch wil noemen. Ik dacht dat Ravage bezig was zich te ontwikkelen tot een professioneel blad, maar dit vind ik echt bijzonder amateuristisch. Op het moment dat de persoon­lijke frustraties de overhand krijgen is het blijkbaar niet meer mogelijk de ‑ als redactie ‑ noodzakelijke afstand te bewaren.

Naast de mage­re en teleurstellende stellingname van Ravage nog vier kolommen vuilspuiterij van Sies van Raaij. Na de discussie van de afgelopen weken gaat het er bij mij echt niet in dat Ravage zoiets nog plaatst zonder er zelf kanttekeningen bij te plaatsen. Maar goed, die kans hebben ze al vergooid met hun eigen slappe verhaal. De combinatie van Alex' verhaal en dat van Sies geeft toch echt de indruk dat er in onze kringen terrein terug veroverd moet worden op vrouwen en het feminisme. Terwijl in de rest van de maatschappij vrijwel niemand meer durft te zeggen dat vrouwen in bepaalde kleding er zelf om vragen lastig gevallen of zelfs verkracht te worden, is dat precies wat Sies durft te beweren. Waar haalt‑ie het vandaan?! Voor Sies betekent 'mannenstrijd' strijd tegen vrouwen en tegen het feminisme. Want mannen zijn nu eenmaal zo en moeten aan hun trekken komen. Veranderen hoeven ze niet, want het is toch goed zoals ze zijn.

Tja, waar zijn we dan helemaal mee bezig?

Have a break.....

Dan kunnen we Ravage ook wel opdoeken, want alles is nu eenmaal zoals het is. Het is toch goed zo? Bullshit! Sies en de redactie van Ravage komen op mij over als gefrustreerde, zelfge­noegzame maar o zo onzekere mannen. Volgens henzelf zijn ze inmiddels zelfs al zover gevorderd dat zij zelf wel uit kunnen maken wat seksistisch gedrag is ‑ en dat is per definitie niet hun eigen gedrag. Mij geeft het het gevoel dat deze mannen het feminisme niet serieus nemen, laat staan dat ooit gedaan hebben. Ze nemen zichzelf bijzon­der serieus en willen daarin niet bedreigd worden. De rancune druipt ervan af. En voor dat soort rancuneuze mannen worden tegenwoordig leuke weekendjes georganiseerd, waarin je de Wilde­man en de kracht in jezelf terug gaat vinden. Lekker trommelen in het bos, zingen dansen en schreeuwen bij een kampvuur. Misschien een goed idee, 'healing' op kosten van Ravage?

Jens, Amsterdam

ps. 'Oorlog tussen de seksen' was sowieso al slecht gekozen. Oorlog is over het algemeen is tussen mannen, waarvan behal­ve mannen inderdaad ook vrouwen slachtoffer worden. Oorlog is iets tussen gelijken, mannen onder elkaar. Het omgekeerd seksisme van vrouwen tegen mannen zie ik dan ook liever als een uiting van verzet, guerrilla zo je wilt, van (binnen en door de beweging) gemarginaliseerde groepen.  

 

Naar boven
Naar overzicht dit nummer
Naar Jaargang 1998