UIT: Ravage #224/225 van 20 december 1996 [thema: politiek correct]  

Digitaal dagboek 

Elke gelijkenis met bestaande personen, gebeurtenissen of firma's berust louter op toeval.   

DINSDAG 

Dit is hoe het begon, mijn intifada, mijn jihad: 'Wanneer beleefde u uw laatste emotie?'  

Het duurde even voor ik de schreeuwerige en dansende letters -hiërogliefen?- tot stilstand kon brengen om bovenstaande vraag te lezen en een passend weerwoord kon formuleren op de vraag met wrange bijklank wanneer ik u nu precies mijn laatste emotie beleefde. Het antwoord Was nochtans simpel: slechts luttele nanonseconden terug, toen ik deze smeer pijpperij in handen kreeg, toen ik nog heel even heb gemeend een anoniem schrijven te ontvangen -hijg post. 

Echt naamloos was het niet, want de communicator toonde onmiddellijk zijn ware gelaat. Het was niet meteen duidelijk of het een man, een vrouw of een kind was? Wie ligt daar deze dagen nog van wakker? Gewoon de enveloppe omdraaien volstond om er achter te komen dat het post was van Toyota Belgium N.V. 

Omdat in ons adressen boekje niemand met die naam voorkwam, deed ik met bevende handjes wat mij bevolen werd: 'MAAK HIER LOS OM TE OPENEN'. Ik haal even in de kelder mijn Black & Decker. Bij ontvouwing (in een handomdraai) flashen allerlei blitse woorden door mijn hoofd: 'Plezier Verbazing Vrijheid'. Tsjonge, tsjonge, wat gaat die snel, laat er geen gras over groeien, aan zulke snelheid stond ik allang op de bon. 

'Sereniteit'. Mijn auto, mijn vrijheid, mijn geilheid. Wel eerst nog even die auto kopen, en dan wroem wroem wroem- een wip op de achterbank. Fijn is dat, tenminste als je niet vergeet de handrem aan te trekken. 'Hartversnellend'. Ik kom bijna k-k-k-klAAAAAr als ik dit lees. Alhoewel deze auto lijkt mij niet echt aangewezen als je een pacemaker hebt. 

'Avontuur. Een test.' Bij de dokter, na het onbezonnen avontuur, een rechtstreeks gevolg van de hierboven vermelde sereniteit, in combinatie met een overdosis verbazing, plezier en vrijheid: hartversnellend. Misschien kan ik met die cheque mijn nieuwe Peugot betalen? Dit is natuurlijk de klap op de vuurpijl: 'Ver leiding'. Iemand die zo'n brief -buiten mijn medeweten om- naar mijn vrouw stuurt, die vraagt toch om problemen. Dit soort brieven moet ik maar meteen classificeren in mijn map 'oneerlijke voorstellen, sectie inkomende'. 

Na enige close-reading constateer ik dat de heer Paesmans mijn vrouw erg goed kent. Van meet af aan weet hij immers zonder blikken of blozen te stellen dat het niet vaak gebeurt dat iets zulke sterke gevoelens bij haar losmaakt. Jaja, die snelle jongen in zijn Toyota laat er geen gras over groeien. Ik moet haar straks maar eens vragen hoe dat nu zit. 

Bijzonder verontrustend vind ik de passus waarin staat dat ze bij het bezoek aan haar dealer niet mag vergeten haar cheque mee te brengen. Ik lees het nog eens. Oh nee, eigenlijk vraagt die goser gewoon: kom je met mijn autootjes spelen? Bijna was ik in mijn pennetje gekropen gekropen om die directeur een aangetekend. schrijven te sturen met bovenaan de brief "Betreft: mijn vrouw met rust laten". 

Na het lezen van deze reclame was de dag om en ging ik slapen. Ik droomde vannacht over naar Amerika gaan.  

WOENSDAG 

Vanochtend viel de volgende reclame in mijn bus: 'Reclame maakt niet alleen al je dromen waar, maar weet je ook nog te vinden tot in je dromen.' Jammer dat ik mijn dagen moet slijten als huisman; ik kan geen reguliere job meer uitoefenen. Ik moet thuis blijven om alle reclameboodschappen te beantwoorden. Een full-time betrekking. 

Vanmiddag toen ik in de keuken spaghetti klaarmaakte, hoorde ik op de radio dat Febiac, de landelijke belangenorganisatie van de auto-industrie, zowaar alle adressen van autobezitters kan opvragen bij de centrale dienst voor de inschrijvingen voor motorvoertuigen. Ik moet mij dus geen zorgen meer maken over die 'hoogstpersoonlijke' brief van de directeur van Toyota België aan mijn vrouw. 

Even later fronste ik alweer de wenkbrauwen: 'Bon geserveerd voor mevr. Nathalie De Smet'. Nathalie De Smet? Bij mijn weten heeft er nooit ene Nathalie De Smet op dit adres gewoon. Maar ja, wie ben ik. De mens wikt, reclame beschikt. Omdat men de dingen steevast langs de positieve kant moet bekijken, lanceer ik hier een oproep: Nathalietje, neem met mij contact op (ik kan heel goed koken,)!

Toch denk ik niet dat het vanavond echt gezellig wordt in huize De Paris, ik maak mij ondertussen al behoorlijk zorgen over de niet te voorspellen reacties van mijn vrouw als zij er achter komt dat zich hier in dit huis ene Nathalie De Smet schuilhoudt. You will always find me in the kitchen at parties. 

DONDERDAG 

Vandaag geen reclame ontvangen, mijn droefheid is dus ook schier onbeschrijfelijk. deprivatie Ik hoop dat er in aan deze deprivatie zo spoedig mogelijk verholpen wordt. Wat is een mens tenslotte zonder reclame? Reclame bezorgt ons het ene avontuur na het andere. 

Zonder reclame voel je je eenzaam, duurt een dag een eeuwigheid, met reclame heb je een goeie tijd, de dagen zijn zo om, een dag lijkt niet langer dan een commercial. Reclame bepaalt je stemming. Zonder reclame is er slechts leegte. Een dag zonder is nog wel te harden, maar hoe lang kan een mens zonder reclame? Helemaal zonder kan een mens niet, zonder reclame voelt men zich verloren. Je hebt het gevoel er niet meer bij te horen, niet meer compleet te zijn.

Beter zonder sex dan zonder reclame in het leven. Reclame brengt variatie in het leven. 

Reclame is een mens zijn beste, vriend. Reclame verandert de mens, brengt je in zappende stemmingen. Reclame beschikt over magische krachten, brengt mensen samen of drijft uit elkaar. Als je dat wil kan reclame je helpen in de strijd tegen je vijanden. Zo kan je de tegenpartij verrassen door hen juist via de huis-aan-huis reclame bijvoorbeeld een tuinhuisje te bestellen, een reis naar Lourdes, je kan hen abonneren op allerlei interessante bladen, keuze zat. Dagtrip naar de markt in Alkmaar. Bestel voor je baas die vierentwintigdelige Larrouse Medicale. Erg ingewikkelde doe-het-zelf-pakketten. Gewoon even de handtekening nadoen. Zijn ze wel even mee bezig (al was het maar om er vanaf te komen.)  

Meestal is het witte reclame (niet te verwarren met Witte Producten). Dit soort reclame baadt meestal in het flou artistique van de overbelichte romantiek in de feeërieke foto's van David Hamilton en reclamespots voor Planta. 

Doorgaans doet reclame de wereld er mooier en beter uitzien. Reclame dwingt een mens tot keuzes. Hand in hand met reclame kun je de wereld beetje bij beetje mooier maken. Om de wereld te verbeteren hoef ik mijn kamer niet meer uit; samen met reclame en de post verander ik de wereld. Ik ontpop mij tot een terrorist in badjas. Ik verbeter de kamer van op een veilige afstand. 

VRIJDAG 

Een kinderhand is gauw gevuld. Vooral met reclame. Zoals de nazi's kinderen aanspoorden om hun ouders te verlinken, zo gaat de industrie ervan uit dat 75 procent van de aankoopbeslissingen genomen worden door kinderen. Wat is dit? Verleiding van minderjarigen? De Rattenvanger van Haemelen? Je gaat naar de supermarkt om een potje yoghurt. Wat zal het zijn? Keuze uit vijfenveertig verschillende soorten? Keuze zat potjes met Pockahontas, met Smurfjes, Sneeuwwitje, Adolf Hitler, Jurrasic Parc, Mickey Mouse, Eddy Merckx, Power Rangers, Bambi, etc.  

Op de koop toe richt reclame zich op steeds jongere kinderen.

Wat is dit? De affaire-Dutroux op mondiale schaal. Het kan echt niet lang meer duren of reclame richt zich ook tot kinderen in de baarmoeder. In no time zetten de kinderen hun ouders onder druk om te kopen, om te consumeren, om te werken. 

De kinderen zelf zijn zich van geen kwaad bewust, vaak is de reclameboodschap voor hen niet eens als dusdanig te herkennen.

Reclame niet altijd als reclame verpakt: Alsof de reclamewereld zichzelf schaamt om haar hoerige praktijken. Verpakt reclame zich als een boodschap die op het eerste zicht niet op reclame lijkt. Reclame in travestie. B.v. een stripverhaal voor kinderen = reclameboodschap. 

Ouders van jonge kinderen raad ik aan de reclame post altijd steeds te beantwoorden. In de interactieve communicatie die reclame is kan je extra gewicht in de schaal gooien door steevast de -frankeren hoeft niet- post terug te sturen voorzien van flink wat scheppen zand, zodat de firma in kwestie een goed profiel heeft over welke kinderen zich waar met welke spelletjes bezighouden. Ik denk dat er nog heel wat mogelijkheden zijn te bedenken om kinderen bij het commerciële communicatiegebeuren te betrekken. Vb. reclame in zandbakken begraven. Op stranden. Sandwichmanwedstrijden voor onze jongsten organiseren. 

Hoe men die peuters, kleuters, lagere schoolkinderen, pubers en studenten met alle mogelijke middelen geld uit hun zakken probeert te knuppelen. Het ergste zijn de psychologische marteltechnieken: kinderen willen erbij horen. Voor zijn televisie voelt een mens zich uiteindelijk niet veel meer dan een kip in een legbatterij. Pure psycho-terror. 

Kijk eens diep in hun ogen, je kan toch niet harteloos zijn? Deze dictatuur is uitermate vriendelijk. Men ziet hier niet om de honderd meter ordehandhavers. Dat is helemaal niet nodig als je op elke hoek van de straat een camera hebt staan. 

ZATERDAG 

Voor Hegel was het lezen van de krant het ochtendgebed voor de kritische mens. Kranten, dat is de enige post die er nog komt op zaterdag. Dit is een rechtstreeks gevolg van neoliberale besparingsdrift: al tien jaar komt er geen post meer op zaterdag.  

Die dag komen er dan ook geen direct mailings. Maar er is een grote troost, want zelfs al komt er geen post, er is nog altijd reclame: niet in het minst in je krant, de huis-aan-huis reclame, reclame op radio en tv en in de tijdschriften die je koopt. 

ZONDAG 

Schrijverij De Paris is vandaag zoals te voorzien en te verwachten gesloten wegens algehele dronkenschap. Deze zin had ik gerust dinsdag al in mijn dagboek kunnen schrijven, en toch, het kraakt, het piept en het fluimt.  

Midden in een storm van storingen ontpopt deze amorfe entiteit zich langzaam tot de kater van de eeuw, eentje die zo gerust geklasseerd mag worden bij de categorie van de walvisachtigen. Helse pijnen doorsta ik, ik probeer op de been te blijven, de plicht roept: reclame beantwoorden. Ik heb niet eens de tijd mijn zieke brein en lijf tot aan de Alka Seltzer te slepen, want: 'Hier zijn ze,'. Eloi, Eloi, lamma sabaktäni! 

'De prijzen.' Post van de Boerenbond! 0 hemeltje, dat ik dat nog heb mogen meemaken! En toch is er iets dat mij onmiddellijk dwingt tot bezinning, want van zo'n diepchristelijke organisatie had ik toch verwacht dat ze de dag des heren zouden respecteren. 

De volgende folder scan ik niet in. De firma in kwestie moet eerst contact met ons opnemen en betalen. We hebben ze al eens een keertje in gescand. De eerste keer is het gratis. (Reclame werkt verslavend.) Bovendien het zou te eentonig worden, we vallen in herhaling, de Boerenbond heeft nog eens dezelfde reclame besteld aan huis. Het is alsof ze bidden en smeken om een reactie van mij. 

Middag en ik krijg een echt Gini-ik-hou-van-jou-gevoel. En toch wordt mij geen rust gegund, want wat dwarrelt daar alweer door mijn brievenbus? Wel alle duivels! Een uitnodiging voor de opening van een nieuw -u raadt het nooit- café. Het ziet er veel belovend uit: het klokje staat op drie uur. Wat betekent dit? Om drie uur mag iedereen erin, moet iedereen eruit, rond drieën is de ambiance niet meer stuk te krijgen? 

'Openingsweekend EX'. Ex, wat? Geheelonthouder? Wacht even, ik hoor weer iets in de brievenbus vallen. (Een mens moet hier nogal rond hossen op zondag.) 

MAANDAG 

Maandag en in mijn bus valt een reclame voor een catalogus van erotische accessoires en een publicitaire folder voor kinderarbeid. 

Terwijl ik mijn bakje troost denk ik aan de nieuwste reclame-campagne waarin Prémaman (een winkel van babykleding) zegt dat wasmiddel Dash OK is. Twee voor de prijs van één? Deze reclameboodschap is uiterst verwarrend. Het is niet meteen duidelijk waarvoor men nu reclame maakt?  

Ze hadden het beter verpakt tot een mini-serie, een soap voor waspoeder: twee parende paarden wassen hun kleren met Dash, krijgen een klein paardje terwijl ze net naar X-Files zaten te kijken en wat volgt is een happy end: het veulen draagt alleen kleertjes van bij Prémaman, die uitsluitend mogen gewassen worden met Dash. 

Waarom hebben die tapijtenverkoper en die sexboer ook niet de handen in elkaar geslagen, en zich samen achter één krachtige slogan: sex op een Oosters tapijt. Een vliegend tapijt.

Reclame biedt onvoorstelbare mogelijkheden, de mogelijkheden die reclame ons biedt zijn schier onuitputtelijk. Het kan een (burger)oorlog veroorzaken, op papier. Men kan werkelijk een geurrilla vanachter het salontafeltje. Reclame zorgt voor huisvredebreuk, reclame kan kinderen tegen hun ouders opzetten en vise versa. Misschien moet er maar een soort bij wet verplichte bijschrift zitten op elke reclame: reclame kan uw gezondheid schaden. 

En toch is reclame is de hoeksteen van de maatschappij... Profiteer nu van onze reductiebonnen voor Pampers, Huggies, ... Reclame in de schoolagenda's. Reclame voor auto's, autofinanciering, pensioensparen, bouwplannen, spaarplannen, huwelijksplannen, voor al uw plannen is er reclame, in heel deze rat race blijft reclame je altijd een stap voor. Reclame net voor de kinderprogramma's op tv, reclame in de kinderprogramma's, de kinderprogramma's worden onderbroken voor reclame. Van de wieg tot het graf het is een lange weg, langs de kant staan billboards.   

Didi de Paris

Persona non grata par excellence