UIT: Ravage #224/225 van 20 december 1996

De foute diensten van martinair 

Ongeveer tachtig mensen hebben vorige week gedurende enkele uren het hoofdkantoor van de vliegtuigmaatschappij Martinair op Schiphol bezet. Daarmee protesteerden zij tegen het feit dat Martinair met haar vliegtuigen groepen uitgeprocedeerde asielzoekers, en mensen zonder verblijfspapieren op verzoek van justitie naar het land van herkomst vervoert. Na een gesprek met de directie en een vertegenwoordiger van de ondernemingsraad werd de bezetting beëindigd.  

Op woensdag 4 december verzamelen zo'n tachtig actievoerders uit verschillende steden zich in alle vroegte om onder het genot van koffie en broodjes te worden geïnstrueerd over de bedoeling van de actie. De vliegtuigmaatschappij Martinair fungeert als belangrijkste 'partner' voor het luchtvervoer van uit te zetten 'vreemdelingen' in groepsverband.  

Met Martinair vliegtuigen, de zogenaamde 'Eurocharters' worden groepen vluchtelingen uit verschillende Europese landen Europa uitgezet. Zelfs toen in Frankrijk Air France weigerde om een groepsuitzetting uit te voeren na de ontruiming van de kerk St. Bernard in Parijs, vloog Martinair met een aantal Zaïrezen naar Parijs en verder om daar enkele uitgewezen vluchtelingen op te pikken.  

Tot nu toe heerst er over deze groepsuitzettingen vanuit de hoek van Martinair een ijselijke stilte. Met de actie wil het Autonoom Centrum deze stilte doorbreken. Middels een bezetting wilde men een gesprek met de directie, ondernemingsraad en personeel van Martinair afdwingen en zo een discussie over de rol van deze vliegtuigmaatschappij in het uitzettingsbeleid op gang brengen.    

Bezetting 

Nadat de taken zijn verdeeld, vertrekt men groepsgewijs richting Schiphol en wordt zo onopvallend mogelijk het kantoor van Martinair benaderd. Wanneer iedereen is gearriveerd, wordt razendsnel tot actie overgegaan. Enkele mensen klimmen op het dak om daar een levensgroot spandoek met de tekst Stop Uitzettingen te ontrollen. Een ander groep gaat de ontvangsthal binnen en verspreidt zich zoveel mogelijk door het gebouw om gesprekken aan te gaan met het personeel. Een laatste groep posteert zich voor de ingang en deelt pamfletten uit.  

Voor het gebouw wordt een brief voorgelezen van Baptiste, een Zaïrese vluchteling, gericht aan het Martinair-personeel: "U kunt zich niet verschuilen achter justitie en uw werk doen alsof er niets aan de hand is. Als u kritiekloos aan de uitzettingen meewerkt, bent u medeplichtig, misschien zelfs aan moord". Vervolgens wordt het personeel opgeroepen de protesteren bij de directie. Een theatergroep vertrekt richting de vertrekhal van Schiphol om daar een toneelstukje op te voeren waarin een uitzetting wordt nagespeeld.  

Al vrij snel begrijpt Martinair dat het ondoenlijk is de bezetting zonder geweld te laten beëindigen en gaat men in op de eis tot een gesprek. Hierin laten enkele directieleden en een lid van de ondernemingsraad de actievoerders weten dat zij 'gewoon een vervoersmaatschappij is en dus ook uitgewezen vluchtelingen vervoert'. Het ondernemingsraadslid laat weten zich volledig achter het standpunt van de directie te scharen. Van het personeel had niemand de moeite genomen om het gesprek bij te wonen.  

Omdat de directie niet van plan is inhoudelijk op de zaak in te gaan is men snel uitgepraat. Martinair belooft wel het door het Autonoom Centrum meegebrachte materiaal over de wantoestanden bij groepsuitzettingen te bestuderen en hierop schriftelijk te reageren. Bovendien zegt men toe altijd voor een gesprek open te staan. De woordvoerder van Martinair laat iets later tegenover de verzamelde pers weten de actie 'ouderwets' te vinden. Als modern bedrijf is men altijd bereid met 'maatschappelijke groepen' in gesprek te gaan. Het Autonoom Centrum had dus ook gewoon een gesprek aan kunnen vragen, aldus de woordvoerder van Martinair. 

Het Autonoom Centrum zegt een volgend gesprek alleen zinvol te vinden als Martinair bereid is haar standpunt te wijzigen. Zo niet, dan worden verdere acties niet uitgesloten. (Freek)