Naar archief

UIT: Ravage #215/216 van 9 augustus 1996 [thema: Auwtomobiliteit]

Alternatief transport in de grote appel

Voor transport is men in de Verenigde Staten vooral aangewezen op de Blikken Mobiel. Behalve fietsonvriendelijke afstanden lijkt het statussymbool Auto er meer dan elders fiets en openbaar vervoer te verdringen. Toch zijn er zelfs in de VS groepen die op fanatieke wijze een andere vervoerswijze propageren. En ervan - Transportation Alternatives - zetelt zelfs in het hart van de leeuw: New York.

Transportation Alternatives werd in 1973 opgericht en was in eerste instantie een belangenorganisatie voor fietsers. Na een ambitieuze start kwam de organisatie in een soort winterslaap terecht, die tot eind jaren '80 zou duren. Toen kwam Ed Koch, burgemeester van New York City, met het ambitieuze plan om fietsers te weren uit de binnenstad van New York. Met deze maatregel zou hij de 'overlast' van de flink in aantal toenemende fietskoeriers in New York aan kunnen pakken.

Een groep activisten reanimeerde Transportation Alternatives (TA) om in actie te komen tegen dit plan. Men spande een rechtszaak aan tegen het plan van Koch en toen TA dit won werd besloten om verder te gaan en de organisatie uit te bouwen. Er kwam meer organisatorische structuur, men trok een aantal betaalde krachten aan en betalend lidmaatschap werd ingevoerd.

Inmiddels is het ledental vertienvoudigd; van 400 in 1990 tot 4000 nu. Het leeuwendeel van het - voor Nederlandse begrippen fors te noemen - budget wordt ook bijeen gebracht door deze leden. De organisatie Transportation Alternatives maakt een professionele indruk en brengt een gedegen blad uit onder dezelfde naam, waarin New Yorkse verkeersknelpunten aan de kaak worden gesteld en veel tips en aanbiedingen voor fietsers staan.

Het is grappig om te lezen dat de discussie die nu in Nederland wordt gevoerd over de strafmaat voor automobilisten die onverantwoord weggedrag vertonen, al enkele jaren in de VS speelt (dit gaat over de vraag of iemand die agressief of dronken achter het stuur zit en een andere weggebruiker aanrijdt, bestraft moet worden volgens de Verkeerswet of volgens het 'gewone', zwaardere strafrecht)

Het grootste succes van Transportation Alternatives is - volgens eigen zeggen - het voor de rechter afdwingen van volledige toegang voor fietsers en voetgangers op de 'Queensboro Bridge' in 1991. Tot dat jaar was het "fiets/voetgangerspad" op deze brug op bepaalde tijden (van drie tot zeven uur in de middag) voor het autoverkeer bestemd.

Een vreemde regel die ook op andere Amerikaanse "fietsroutes" van kracht is. Toen een aantal fietsers het fietspad op deze - voor hen 'verboden' - tijd bezette en werd gearresteerd, bepaalde de rechter tot ieders verbazing dat "volledige openstelling voor fietsers en voetgangers belangrijker is dan de doorstroming van het autoverkeer" en dat het "fietspad" dientengevolge een fietspad zonder aanhalingstekens moest worden. Dit lijkt geen revolutionaire overwinning, maar in autostad New York was het een symbolische winst van grote betekenis.

Verder wist TA ervoor te zorgen dat zowel de federale overheid als de stad New York geld in een 'fietsbeleid' gingen steken. Er zijn de afgelopen jaren vele miljoenen dollars van de federale overheid naar New York gesluisd voor de aanleg en verbetering van fiets- en voetpaden, het plaatsen van fietsenrekken, en de aanstelling van speciaal met 'fietsbeleid' belaste ambtenaren.

Dit klinkt allemaal positief, maar toch is men bij TA voorzichtig waar het om verwachtingen omtrent de toekomst gaat. Ook in New York krijgt het openbaar vervoer flinke klappen te verduren. De prijzen - met name voor de metro - zijn de afgelopen jaren flink gestegen, terwijl de service slechter werd. Niet vreemd als je bedenkt dat alleen vorig jaar al 44% werd bezuinigd op het budget met betrekking tot 'service' in het openbaar vervoer.

Jesse Kalb, medewerker van TA, is dan ook erg voorzichtig in z'n antwoord op de vraag hoelang het nog zal duren eer New York veel minder autoverkeer zal moeten verwerken. Jesse: "Als sommige van de 'alternatieve transport'-projecten die nu starten ook echt uitgevoerd gaan worden, zal dat op termijn misschien een merkbaar verschil in het aantal autobewegingen gaan brengen. Hoe meer fietsvoorzieningen er komen, hoe zichtbaarder de fiets in het straatbeeld zal worden. Uiteindelijk zal de fiets als vervoermiddel beter worden geaccepteerd...hoop ik".

Bas Roestenburg

Naar boven
Naar overzicht dit nummer
Naar Jaargang 1996