UIT: Ravage #214 van 12 juli 1996  

Turkije, op weg naar een politiestaat 

Sinds de provocatie tijdens de 1 Mei Viering in Istanbul, waarbij drie mensen gedood werden door politiekogels, wordt elke democratische stem in Turkije met geweld onderdrukt. In de geschiedenis van Turkije is nog nooit eerder voorgekomen dat de staat op een dergelijke openlijke wijze tekeer ging tegen mensen die tegen de gevoerde politiek hun stem laten horen. Het gedrag van de overheid lijkt op dat van een op hol geslagen stier.  

De Turkse staat duldt geen enkele oppositie en de politie en het leger treden hardhandig op tegen partijen, individuen, intellectuelen, vakbonden en groepen mensen die zich inzetten voor democratie, vrijheid en mensenrechten. Dagelijks worden burgers, intellectuelen, journalisten en vakbondsactivisten die zich kritisch opstellen tegen de gevoerde staatspolitiek van Turkije, vervolgd, gevangen genomen en vermoord.  

De niet staatsgezinde partijen die zich inzetten voor een democratisch Turkije worden gesloten. De moeders die naar hun vermiste zonen en dochters zoeken, worden meedogenloos geslagen en gevangengenomen. Duizenden politieke gevangenen worden met onmenselijke behandelingen geconfronteerd. We kunnen dus zeggen dat in Turkije sprake is van een onaangekondigde staat van beleg. 

Om de boven genoemde situatie te verduidelijken zullen we een aantal concrete voorbeelden noemen van de gebeurtenissen die de afgelopen maanden hebben plaats gevonden in Turkije. 

Op 8 juni wilden ambtenaren en onderwijzers, gesteund door verschillende politieke partijen en organisaties, een zitactie houden voor erkenning van hun ambtenarenvakbond en voor economische en sociale rechten. De politie en het leger traden hardhandig op tegen deze actie. Zonder onderscheid te maken werden ongeveer 2000 ambtenaren, onderwijzers, vertegenwoordigers van politieke partijen en journalisten gearresteerd door de oproerpolitie. 

Dezelfde dag maakte de politie een einde aan de wekelijkse bijeenkomst van familieleden van verdwenen personen in Istanbul. Hierbij werden 100 mensen gearresteerd, waaronder twee leden van NGO's die in verband van VN Habitat 11 Conferentie in Istanbul waren en deze actie wilden steunen. Sinds die dag treedt de politie gewelddadig op tegen de bijeenkomst van de familieleden van verdwenen personen. 

De situatie in de Turkse gevangenissen is ook gespannen. Al meer dan twee maanden zijn meer dan 1000 politieke gevangenen in hongerstaking voor een menswaardige behandeling. De hongerstakers hebben inmiddels de grens van de dood bereikt. Deze actie wordt buiten gevangenis gesteund door familieleden en organisaties. De Turkse overheid wil echter geen stappen ondernemen om de situatie in de gevangenissen te verbeteren. 

De pas geleden opgerichte politieke partij, Emek Partisi (Arbeidspartij), wordt met sluiting bedreigd, daar deze partij voor een democratische oplossing van de Koerdische kwestie is. Op 24 juni hebben 2000 mensen zich voor het partijbureau in Ankara verzameld om tegen deze sluiting te protesteren. De politie heeft met pantservoertuigen opgetreden tegen de menigte. Resultaat: Meer dan 200 gewonden waaronder 10 zwaar en meer dan 100 gearresteerden. Tegen 24 leden van Emek Partisi is een proces aangespannen omdat deze gedemonstreerd hebben. 

In totaal 39 bestuurders van HADEP waaronder de voorzitter, Murat Bozlak, worden op dit moment gevangen gehouden, naar aanleiding van de provocatie op het congres van HADEP op 23 juni jI. De Turkse vlag werd op die gelegenheid demonstratief neergehaald, waarna een afbeelding van de leider van de PKK te voorschijn kwam. Ook deze partij wordt met sluiting bedreigd.

De voorzitter van Mensenrechten Vereniging (IHD), Akin Birdal, krijgt 1 jaar gevangenisstraf vanwege een toespraak die hij heeft gehouden i.v.m. 1 September Wereldvrede Dag. 

De genocide op het Koerdische volk gaat onverminderd door. Zo'n 3000 Koerdische dorpen zijn ontruimd of verbrand. Drie miljoen Koerden hebben gedwongen hun woonplaats moeten verlaten en de overgrense operaties van het Turkse leger gaan nog steeds door. 

Ook de oppositionele pers staat onder zware druk in Turkije. In de laatste vijf jaar zijn in Turkije 30 journalisten vermoord. De redacteuren, verslaggevers en medewerkers van de oppositionele kranten worden vaak van hun vrijheid beroofd, de kranten en tijdschriften worden gesloten of in beslag genomen.

Een van deze kranten is het dagblad Evrensel (Universeel). Tot nu toe zijn 23 edities van deze krant in beslag genomen. De verslaggever van Evrensel, Metin Goktepe, werd op 8januari jl. gearresteerd en vermoord door de politie in Istanbul. Nu wordt Evrensel met sluiting bedreigd. De Staatsveiligheid Rechtbank in Istanbul heeft Evrensel bestraft met een verschijningsverbod van in totaal 95 dagen. De cartoonist van Evrensel, Ertan aydin, zit momenteel in de gevangenis vanwege zijn tekeningen. 

De nieuwe coalitie van Welzijnspartij (RP) en Partij van de Juiste Pad (DYP) die opgericht is om de corruptieschandalen te verbergen, zal het huidige beleid blijven voortzetten. In het nieuwe coalitieprogramma staat duidelijk dat de gevoerde staatspolitiek tegen het Koerdische volk, de arbeiders en ambtenaren beweging voortgezet zal worden. 

Gezien de ontwikkelingen in Turkije is het van wezenlijk belang om vanuit Nederland stappen te ondernemen tegen mensenrechtenschendingen en schendingen van andere democratische rechten en vrijheden. Het steunen van de democratische strijd in Turkije, geleverd door de volkeren in Turkije, is meer dan ooit essentieel. Het is de taak van alle groepen en organisaties die voorstanders zijn van democratie en mensenrechten om zich hiervoor in te zetten. 

Deze steun kan zijn: 

* Steunen van Emek Partisi die met sluiting bedreigd wordt. Want elke stap ter voorkoming van opheffing van Emek Partisi moet gezien worden als een belangrijke bijdrage aan de strijd die geleverd wordt voor het democratiseringsproces van Turkije.

* Morele en materiële steun aan het dagblad Evrensel. Een van de weinige oppositionele dagbladen in Turkije.

* Steunen van IHD en andere organisaties die onder de druk van de Turkse staat staan.   

DIDF, Federatie van Democratische Verenigingen van Arbeiders uit Turkije in Nederland.