UIT: Ravage #212 van 14 juni 1996   

Champagne voor iedereen! 

Ruim duizend mensen waren afgekomen op de Europese 'ontmoeting' tegen het neoliberalisme in Berlijn. Deze bijeenkomst was een voorbereiding op de intergalactische ontmoeting die deze zomer op in Chiapas, Mexico zal plaats. vinden. De ontmoeting verliep in goede sfeer en krijgt zeker een vervolg. 

"Get-ver-dem-me!" zegt Luis (4 jaar, spreek uit Lu-is) hartgrondig, waarna z'n mond open blijft staan van afgrijzen. Op het podium is een Mexicaanse kunstenaar bezig uit te beelden wat het neoliberalisme met een mens doet. Hij giet potten vol wisselend gekleurde vla-achtige substantie in z'n keelgat, het meeste loopt er langs, over z'n lichaam. Een geluidsband laat er dusdanig angstaanjagend geschreeuw bij horen, dat Luis maar met moeite in de zaal te houden is.  

Gelukkig gaat de Mexicaan - lid van de linkse kunstbende CLETA - daarna uitvoerig in bad om de mens uit te beelden die zich heeft weten te bevrijden. De kliederpartij was een intermezzo in de

afsluitende bijeenkomst van de Berlijnse 'ontmoeting' "voor een menselijke maatschappij en tegen het neoliberalisme".  

Deze 'eerste ontmoeting' (een congres mocht het nadrukkelijk niet genoemd worden) vond plaats na een oproep van het EZLN, de opstandige beweging in Chiapas, Zuid-Mexico. Daar had woordvoerder en 'subcommandant' Marcos een plan ontwikkeld waardoor over de gehele wereld over tenminste één gemeenschappelijke vijand zou worden gepraat. Nadat op elk continent een bijeenkomst plaats heeft gevonden, waarvan die van Berlijn de Europese was, zal er van 27 juli tot 3 augustus een wereldwijde antineoliberale bijeenkomst in Chiapas gehouden worden.  

Omdat Marcos in zijn allereerste uitnodiging niet alleen de hele wereld uitnodigde om mee te praten, maar zelfs mogelijke levensvormen daarbuiten, is dit hele experiment in de volksmond de intergalactica gaan heten. In Europa werd door een netwerkje van EZLN-steungroepen het voorstel voor een Europese ontmoeting opgepikt en men koos voor Berlijn als ontmoetingsplaats. Daar vond van 31 mei tot 2 juni een verwarrende bijeenkomst plaats waar meer dan duizend mensen aan deelnamen. 

Goede sfeer 

Na een plenaire beginsessie in een grote conferentiezaal waarvan geruchten de ronde deden dat de Oostduitse SED er ooit in congresseerde, ging iedereen in werkgroepen uiteen die over de hele stad verspreid plaats vonden. Geheel volgens Duitse autonome gebruiken was er een goede organisatie, maar geen leiding. Binnen werkgroepen en overleggen kon dit wel eens uitmonden in oeverloos geouwehoer, waar niemand wat tegen deed. Het programma was gebaseerd op het idee dat iedereen een thema in kon brengen. Zo waren er werkgroepen van zes en van zeventig mensen. 

Wat er zich in de werkgroepen afgespeeld heeft, wordt pas over een paar maanden duidelijk, wanneer de verslagbundel verschijnt. Als het goed is zal het boekwerk ook van elke deelnemer aan de ontmoeting een pagina bevatten. Veel werkgroepen, zoals die van ondergetekende, duurden twee hele dagen. Daardoor kon ik dus niet aan een van de andere groepen deelnemen. Op de sluiting op zondag werd van elke groep in slechts enkele minuten verslag gedaan. 's Avonds waren er feesten, en hier en daar viel nog een filmvoorstelling of literair debat te bezoeken.  

Op zondag werd er afgesloten met een verslag van de resultaten van al de (meer dan dertig) werkgroepen. Zowel bij het begin als het eind kregen de ruim duizend deelnemers een lawine aan slogans en open deuren over zich heen. Ook waren er verfrissende oprispingen - zoals de spreker die voorstelde om een champagneglas en de leus "Champagne voor iedereen" als logo en leus te nemen - en per fax binnenkomende bijdragen van Marcos en de zijnen. 

Opvallend was dat het grootste deel van de traditionele solidariteitsbeweging afwezig was. Het EZLN stelt zich dan ook niet 'beschikbaar' voor solidariteit, wil niet eens geld hebben maar vraagt om zelf in actie te komen. In Berlijn kwam dan ook  een ongelimiteerde en lukrake verzameling actiegroepen en personen uit zo'n beetje alle Europese landen bijeen. Werkgroepen varieerden van anti-Paus-groeperingen tot post-feministes uit Rusland en liefhebbers van theoretische debatten over begrippen als autonomie en democratie.  

Voor het eerst sinds lange tijd konden ook de verschillende bloedgroepen van (radicaal-)links bij elkaar zitten zonder vooral elkaar op de korrel te willen nemen. In de wandelgangen werd een - zeker voor Nederlandse begrippen - overstelpende hoeveelheid literatuur en hebbedingetjes te koop aangeboden, en vele bladen hadden speciale nummers voor de bijeenkomst gemaakt. 

Na afsluiting van de bijeenkomst werd in de stromende regen voor het congresgebouw geformeerd om gezamenlijk een demonstratieve aftocht te houden. De stemming was ondanks de gebruikelijke gigantische hoeveelheid politie en de regen uitstekend. Misschien was dat ook wel het belangrijkste van de hele happening; al die Europese groepjes en personen die contact met elkaar maakten. En nu leerden de Duitse activisten ook eindelijk eens om wat andere talen te scanderen. 

Nadrukkelijk werd op papier en in voordrachten gesuggereerd dat deze bijeenkomst slechts een begin van een reeks is. Ook Marcos riep vast op om vervolgen te organiseren. Binnen verschillende werkgroepen is afgesproken om gezamenlijk verder te gaan. Voor de intergalactica eind juli in Mexico is bedacht dat er per land een voorbereidende groep wordt opgezet, die tevens de ballotage voor de afvaardiging naar Mexico in handen heeft. Of dat ook in Nederland gebeurt, en door wie, is mij niet bekend.  

Marcos heeft ondertussen voor die bijeenkomst vijf verschillende uitnodigingen geschreven en wordt steeds grappiger. Waarom vijf? Een voor liefhebbers van argumenten en redenen, een formele, een verwarrende (om de tegenstander verwarring te brengen), een korte (voor mensen met haast). En een voor smerissen en verklikkers ("U bent niet uitgenodigd. Kom niet. Laat het niet eens in je kop opkomen".)  

Crèches 

Het weekend in Berlijn bood een overvolle politieke agenda. Op vrijdag 31 mei werd voor het eerst sinds de oorlog weer een openbare soldaten-inwijding gehouden. Honderden nieuwe soldaten moesten uren in de rij staan om op een gegeven moment gezamenlijk een gelofte te brullen. Antimilitaristen hadden opgeroepen om hiertegen te protesteren, maar werden door politie op afstand gehouden. 

Honderden tuinkabouters die op straat in slagorde neer waren gezet moeten de toeschouwers echter genoeg duidelijk hebben gemaakt. En anders wel de honderden 'burgerlijke' demonstranten die als toeschouwer verkleed tussen de politiekordons door waren geslopen en op het moment supreme door hard fluiten en rookbommen het feest wisten te verstoren. Waterkanonnen en teams stillen deden de rest. Op dit moment zitten er nog steeds vier mensen vast omdat ze geweld tegen de politie zouden hebben gebruikt. 

Wie erg van demonstreren hield kon verder nog na de afsluitende demonstratie op zondag tegen het neoliberalisme, op maandag tegen de NAVO optrekken. Die vergaderde midden in de stad, in het Intercontinental, waardoor de hele binnenstad ontregeld raakte. De demonstratie tegen de NAVO trok echter maar een stuk of duizend mensen, en verliep in elk geval tot het moment dat onze informant vertrok, zonder noemenswaardig incident. 

Zelfs Luis vertrok niet uit Berlijn zonder te demonstreren. Tegen de sluiting – vanwege bezuinigingen – van de multiculturele crèches. Op een ochtend was hij met z'n vriendje waarbij hij logeerde naar de crèche meegegaan. De jaarlijkse open dag van het stadhuis was door ouders en kinderen aangegrepen om tegen de sluiting te protesteren.  

Maar het permanente demonstratieverbod rond het stadhuis gold blijkbaar ook voor peuters, dus toen die met borden en ballonnen verschenen werden ze meteen door agenten uit het gebouw gezet. Luis was er niet van onder de indruk, vond het niet eens de moeite waard om aan z'n vader te vertellen, en bleek na vier dagen precies hetzelfde woord Duits te hebben geleerd als Marcos: Scheisse!(*) 

Keest 

Noot

(*) Uit de welkomstrede van Marcos: "Iedereen weet dat "Neoliberalisme" in het Duits "Scheisse" heet..."