UIT: Ravage #210 van 17 mei 1996  

NIEUWS

Elf actief tegen shell 

OEGSTGEEST - De radicale ondergrondse milieuclub Earth Liberation Front (ELF) heeft in de nacht van 20 op 21 april toegeslagen bij een Shell-pompstation een de Lytweg in Oegstgeest. De actievoerders vernielden tien slangen en besmeurden de pompen met rode verf. 

In een brief, gericht aan het Leidsch Dagblad, en samengesteld uit uitgeknipte krantenletters, wordt de verantwoordelijkheid opgeëist door het ELF. In de brief staan berichten over de betrokkenheid van Shell bij het bewind in Nigeria, dat onlangs de mensenrechtenactivist liet executeren. Tevens wordt Shell verantwoordelijk gesteld voor het vervuilen van een drinkwaterreservoir in het zuidoosten van Turkije.

VERSCHIJNINGSVERBOD EVRENSEL

ISTANBUL - De oppositionele pers staat onder zware druk in Turkije. In de laatste vijf jaar zijn er dertig journalisten vermoord. De redacteuren, verslaggevers en medewerkers van de oppositionele kranten worden vaak van hun vrijheid beroofd. De kranten of tijdschriften worden verboden of in beslag genomen. 

Een van deze kranten is het dagblad Evrensel (Universeel), dat ook in de Nederlandse kiosk te vinden is. Sinds de eerste tien maanden dat Evrensel verscheen, zijn er al 37 processen tegen de krant aangespannen. Tot nu toe zijn er 23 edities van de krant in beslag genomen. De verslaggevers en medewerkers van Evrensel worden vaak gearresteerd, bedreigd en soms vermoord door de Turkse politie. Dit laatste overkwam Metin Göktepe, verslaggever, op 8 januari jl.  

Momenteel wordt Evrensel met sluiting bedreigd. Op 4 april heeft de krant een verschijningsverbod van een maand opgelegd gekregen, de eindredacteur kreeg een gevangenisstraf van twee jaar. Het vonnis werd geveld door de staatsveiligheidsrechtbank van Istanbul. Een artikel dat was gepubliceerd naar aanleiding van de Wereldvrededag op 1 september, werd als reden opgegeven. "Evrensel stookt het volk tegen elkaar op, daar de krant uitgaat van een klasseverschil", stelde de staatsrechtbank. 

Op 9 en 10 april heeft de Staatsveiligheidsrechtbank Evrensel nogmaals bestraft met een verschijningsverbod van 25 dagen, de eindredacteur kreeg opnieuw twee jaar celstraf opgelegd. Het nu gestelde verschijningsverbod zou kunnen betekenen dat de krant failliet gaat. Niet alleen Evrensel, maar ook andere week- en maandbladen zoals Atilim, Partizanin Sesi e.d. krijgen regelmatig met een verschijningsverbod te maken.   

PROTEST TEGEN GRIEKSE REGERING 

AMSTERDAM - De Vereniging Dienstweigeraars (VD) heeft op woensdag 15 mei - Internationale Dienstweigerdag - een stil protest gehouden bij het Griekse consulaat aan de Amsterdamse Keizersgracht. Griekenland is het enige land binnen de Europese Unie dat het recht op dienstweigeren op grond van gewetensbezwaren niet erkent, terwijl diverse Griekse regeringen al sinds 1988 hebben beloofd dit te veranderen.  

Op het moment zitten 310 dienstweigeraars, voor het grootste deel Jehova's getuigen, vast in Griekse gevangenissen. De straf die op het weigeren van militaire dienst staat, is vier jaar en na die tijd kunnen de gewetensbezwaarden opnieuw worden opgeroepen. De staat onthoudt ze ook voor enige tijd burgerrechten, zoals het stemrecht en het verkrijgen van een paspoort. Eén van de redenen dat de straffen zo zwaar zijn, is de gespannen situatie met Turkije. 

De huidige minister van defensie, Arsenis, zei een jaar geleden dat hij werkte aan een dienstweigerwet. Afgelopen januari verklaarde hij dat het wetsvoorstel in april gereed zou zijn, maar het is er echter nog steeds niet. Hoewel staatsrechtprofessoren dit tegenspreken, zegt de regering dat een vervangende dienst niet mogelijk is binnen de Griekse grondwet.   

RED DE DIEREN! 

AMSTERDAM - Tussen de schier eindeloze reeks perstelefoontjes over dè inval, ontvingen we op 6 mei een anonieme persverklaring. Deze luidde als volgt: "Bevrijdingsdag. 's Ochtend vroeg heeft het Right Animal Treatment leuzen gespoten bij vleeswarenfabriek B. Postma en twee keurslagers in Haarlem. De leuzen bestonden uit 'Slachten is moord', 'Vlees is moord' en 'Animals Free'. Vrijheid voor Frank en Eric!."  

Een dag eerder ontving de redactie een stencil over hetzelfde onderwerp. De aanhef luidde 'Dierenbevrijders: Het Leger van Barmhartigheid; vlammen der gerechtigheid troffen de dierenbeulen recht in hun hart, hun portemonnaie!'  

In de één na laatste alinea stond deze oproep: "Je kunt op diverse manieren nu en vandaag nog zelf in actie komen! Pas onmiddellijk levensstijl aan, waarom zou je dieren (laten) doodmaken voor jou? Welk recht heb je daartoe? Dieren zijn waardevol in zichzelf en verdienen het niet om uitgebuit, gemarteld, gepijnigd en vermoord te worden. Dit (bekladden, saboteren etc. red) is één van de manieren om zelf in actie te komen, andere manieren kun je zelf wel bedenken. Dierenbeulen en hun meelopers doen het voornamelijk om geld te verdienen, jij kunt hen daarin stoppen, laat je fantasie maar de vrije loop..."  

VVV gaat Dijkstal sommeren 

UTRECHT - De Vereniging Voorkom Vernietiging (VVV) gaat minister Dijkstal van Binnenlandse Zaken sommeren haast te maken met de behandeling van inzage-procedures in BVD-dossiers. Meer dan 250 leden van de VVV procederen nu al vijf jaar om inzage te verkrijgen. Tot nu toe hebben slechts zestig van hen antwoord gekregen.  

Tot juni 1994 was het de BVD gewoon op geen enkele procedure te reageren. Wanneer je een verzoek deed inzage te verkrijgen in je BVD-dossier gebeurde er simpelweg niets. Aan deze praktijk kwam een einde door het zogenaamde Van Baggum-arrest. In het arrest werd de BVD gedwongen, overeenkomstig de Wet Openbaarheid van Bestuur, de inzage-verzoeken te behandelen.  

De uitspraak leidde tot een contract tussen de VVV en de BVD. Er werd afgesproken dat de BVD de inzageverzoeken zou afhandelen in een tempo van tien per week, te beginnen op 14 april 1995. Nu, ruim een jaar later, zijn er nog maar zestig antwoorden binnen, gemiddeld dus één per week. 

Het is nu al weer twee maanden helemaal stil rond de lopende verzoeken tot inzage. Tijdens hoorzittingen is zelfs door de BVD gezegd dat voorlopig niet meer gerekend hoeft te worden op antwoorden. Ze zouden het hiervoor te druk hebben... 

De VVV is niet van plan langer af te wachten en gaat in het offensief. Zoals gezegd zou de BVD zou per 14 juni '95 wekelijks tien verzoeken behandelen. Van die eerste tien hebben er twee nog geen antwoord gehad. Op 8 mei heeft de VVV daarom een sommatie aan minister Dijkstal gestuurd waarin hij wordt opgeroepen om binnen dertig dagen een inzagebeschikking uit te laten gaan. Deze week wordt een sommatie gestuurd voor degenen uit de tweede ploeg van tien, en zo wekelijks een sommatie, 25 weken lang.  

Wanneer de minister niet aan het verzoek van de VVV zal voldoen, dan zal de rechter worden ingeschakeld. Dat wordt dus - in het slechtse geval - vanaf eind juni een wekelijkse gang naar de Raad van State. 

De zestig leden van de VVV die al wel antwoord hebben gehad krijgen lang niet allemaal inzage. Voor ruim de helft bestaat het antwoord uit de opmerking dat de BVD niet eens zal zoeken naar een eventueel dossier. Het gaat hier om leden die - geheel in overeenstemming met de wet overigens - hun verzoek niet nader hebben toegelicht.  

De andere helft van de zestig deed dat dus wel. Van hen kreeg 58% daadwerkelijk inzage. Met andere woorden: van ruim de helft van de leden van de VVV blijkt een BVD-dossier te bestaan. Nu is het ledenbestand van de VVV niet representatief, maar toch... ruim één op de twee activisten is een verbijsterende score! 

De inzagen die plaats vinden zijn overigens onthutsend. Roddel en achterklap blijkt inderdaad een belangrijke plaats in te nemen in het werk van de BVD: de schoenmaat wordt vastgelegd, iemand spreekt 'bekakt', iemand blijkt getrouwd te zijn met 'een volslagen onbekende', iemands woning ziet er 'netjes en verzorgd uit', enz.  

De helft van de inzagen betreffen dossiers van één tot enkele pagina's, de andere helft gaat om zeer omvangrijke dossiers: 40 tot 150 pagina's. Doorgaans gaat het om losse meldingen. Beleidsinformatie is uit het dossier gehaald. Verder gaat de BVD even voor een inzage flink in de weer met de Tipp-Ex. Uiteraard zal de VVV bezwaar en beroep aantekenen tegen deze gang van zaken.  

IDENTIFICATIEWEIGERAAR SPANT KORT GEDING AAN 

AMSTERDAM - Op woensdag 15 mei jl. diende bij de Amsterdamse rechtbank het kort geding van een werknemer tegen zijn werkgever. De werknemer is in dienst van Stichting Maatwerk, die in Amsterdam de scepter zwaait over banenpoolers en JWG'ers. Inzet van het kort geding is de eis dat Maatwerk de beslissing om werknemers in het anoniementarief te plaatsen ongedaan maakt. 

De Wet op de Identificatieplicht (WID) is per 1 juni 1994 van kracht en voorziet volgens de overheid in een 'beperkte identificatieplicht'. Belangrijkste onderdeel van de WID is de verplichting voor werknemers zich bij hun werkgever te identificeren en op de werkplek een identiteitsbewijs op zak te hebben.  

Voor werkgevers geldt dat ze per 1 juni 1995 van hun werknemers de identiteit moeten vaststellen en van het identiteitsbewijs aard, nummer en een afschrift (kopie) in de administratie moeten opnemen. Werknemers die niet aan hun verplichtingen voldoen worden bestraft met het hoogste belastingtarief (60% over het brutoloon, het zogeheten anoniementarief).  

Het doel van de WID is op relatief eenvoudige wijze de opsporing van illegalen op de arbeidsmarkt mogelijk te maken. Met de WID wordt het werkende deel van Nederland indirect ingeschakeld bij de jacht op illegalen. Voor een groep Amsterdamse banenpoolers was dit aanleiding in december 1994 een brief te schrijven aan de toenmalige a.i. directeur van Erp, waarin werd aangekondigd dat de ondergetekenden zouden weigeren een kopie in te leveren. 

Na drie maanden antwoordde Maatwerk dat sancties zouden volgen en mogelijk zelfs ontslag. Uiteindelijk koos Maatwerk voor een andere oplossing en stelde een bezwarenregeling in. Omdat van Erp zich kon vinden in de inhoudelijke bezwaren van de weigeraars, en omdat het in totaal om enkele honderden banenpoolers en JWG'ers ging, besloot Maatwerk genoegen te nemen met een brief waarin bezwaar werd gemaakt in plaats van een paspoortkopie. 

In februari 1996 ontving een deel van de op dat moment overgebleven 72 weigeraars een brief van Ben Bugter, de nieuwe directeur. De brief maakte duidelijk dat, uit angst voor financiële consequenties en na overleg net de betrokken wethouder van der Aa, de bezwarenregeling zou worden ingetrokken per 1 april. In onze ogen een vreemd argument; het financiële risico voor Maatwerk, als daar al sprake van zou zijn, bestaat uit een naheffing van de belastingdienst.  

Dit was al bekend toen de bezwarenregeling werd ingesteld. Misschien een goede reden helemaal geen regeling te treffen, maar zeker niet om een bestaande regeling af te schaffen. Maatwerk dreigde met toepassing van het anoniementarief per 1 april (geen grap) als niet alsnog een kopie werd ingeleverd. Het voornemen van Maatwerk werd ruw doorkruist door een uitspraak van het Haagse gerechtshof. 

Op 22 maart deed de belastingkamer bij dit gerechtshof uitspraak in de zaak van een weigeraar die in het anoniementarief was ondergebracht. De rechtbank bepaalde dat een werknemer niet verplicht is een afschrift van het paspoort af te staan aan de werkgever; het laten zien is voldoende. Je zou denken dat dit voor Maatwerk aanleiding zou zijn af te zien van haar plannen. Het tegendeel is waar; in een uiterst creatieve bui besloot Maatwerk te laten weten dat er inderdaad geen kopie hoeft te worden ingeleverd, maar dat wel zo'n beetje alle gegevens uit het paspoort overgeschreven moesten kunnen worden voor de administratie.  

Voor zover bekend hebben 10 mensen dit geweigerd; drie bij het Autonoom Centrum en één bij Ravage. Voor hen betekent de beslissing van Maatwerk dat hun netto-inkomen keldert naar zo'n 850 gulden per maand. In het kort geding is aangevoerd dat niet de mensen die weigeren gegevens uit hun pas over te laten schrijven zich niet aan de WID houden, maar dat Maatwerk zich niet aan de wet houdt.    

VELDSLAG IN GORLEBEN 

GORLEBEN - Woensdagmiddag 8 mei om 13.00 uur bereikte de fel omstreden container met radio-actief materiaal de opslagplaats in Gorleben. Over de twintig kilometer vanaf het spoorstation in Dannenberg, waar de container met de trein aan was gekomen, deed de vrachtwagen zes uur. Twintigduizend politieagenten hebben het transport begeleid. 

Meteen na het overladen van de container op de vrachtwagen brak er even buiten Dannenberg een ongekende veldslag uit tussen de politie en duizenden anti-atoom-activisten. De veldslag duurde twee uur. De politie zette bulldozers, traangas, waterkanonnen en slagwapens in. De demonstranten zichzelf, vuurwerk, verfbommen en met katapults afgeschoten knikkers. 

Nadat de politie een doorbraak forceerde ging het transport stapvoets verder. Onderweg moesten nog talloze barricades, van veelal opgeworpen door boeren, slechten. De laatste kilometers werden een soort wedloop naar de opslagplaats, waarbij duizenden ME'ers achtervolgd werden door met van alles en nog wat gooiende demonstranten. Er zijn tientallen gewonden gevallen onder de demonstranten, waaronder een vrouw met een schedelbasisfractuur. Minstens 140 mensen werden er gearresteerd.  

Bij gebrek aan een eigen correspondent ter plekke, citeren we een stukje uit Trouw (van 9 mei): "De slag begon om kwart over zeven in de ochtend op een veldweg, even buiten het Noord-Duitse stadje Dannenberg. Met tienduizend man had de Duitse politie een imposant leger op de been gebracht.  

In hun gladiatoren-uitmonstering - helm, schild, knie- en onderbeenstukken - stonden ze tegenover een menigte van zo'n vierduizend demonstranten, die heel wat diverser waren uitgedost: oudere dames in regenjassen, langharige jongeren die vredestekens maakten en met zwarte doeken vermomde 'autonomen' die 'Dood aan de atoom-maffia' scandeerden. 

En helemaal aan de rand van het gebeuren, geparkeerd achter een schier eindeloze rij van groene pantservoertuigen, stond het object van de veldslag: een 110 ton zware, onder blauw zeil verpakte betonnen container met daarin gloeiend heet nucleair afval, vervat in cilinders van edelstaal." In de nacht voordat het transport in Dannenberg per trein arriveerde, werd op veel plekken het spoorwegennet gesaboteerd of door bommeldingen ontregeld. 

Het transport is het tweede in een geplande serie van 110. De gloeiende radio-actieve staven kwamen uit de Franse opwerkingsfabriek in La Hague, waar ze ooit uit Duitsland heengebracht waren. Greenpeace lag tijdens de blokkades met een schip voor de kust. Ook uit het Britse Sellafield zullen Duitse staven terugkomen om in Gorleben "tijdelijk" te worden opgeslagen. (keest)