UIT: Ravage #210 van 17 mei 1996  

Liever de lucht in 

De Telegraaf spreekt al van chantage. Als de directie van Schiphol niet onmiddellijk besluit af te zien van aanleg van de vijfde baan en een tweede luchthaven, zullen op initiatief van Milieudefensie honderden ballonnen in het najaar het vliegverkeer stil laten liggen. Afgelopen zondag hield de milieuorganisatie een actieconferentie in Amsterdam.  

"Wat gebeurt er nou als die ballon zo meteen buiten uit m'n handen glipt?", vroeg een vrouw met rode oortjes tijdens de actieconferentie tegen de aanleg van een tweede Schiphol. Na eerder gedane uitlatingen vanaf het podium over de gevolgen van het zilverpapier voor het luchtverkeer, hangend aan met helium gevulde ballonnen, was ze zichtbaar ongerust geworden. "Zorgt u er nu maar voor dat dit niet gebeurt, want daar kunnen levensgevaarlijke dingen van komen", kreeg ze als antwoord. "Maar moeten we die gevulde ballonnen tot aan het najaar dan zolang opbergen in een voorraadkast?", vroeg iemand anders.

Het 'ballonnenprotest' hield zondagmiddag 12 mei in een redelijk druk bezochte Amsterdamse Arena de gemoederen danig bezig. Niet op de laatste plaats voor de aanwezige jeugd, die in de kleine protestballonnetjes een gretig object zagen voor hun vernielzucht. Het geknal was dan ook niet van de lucht. Op het podium werden tegen het bedrag van fl. 25,- een wat grotere versie ballonnen verkocht. Zo eentje waar je kind de lucht mee in vliegt. 

Na de creatie van het Bulderbos, waar tegenstanders van de aanleg van de vijfde baan massaal een boom van hebben geadopteerd, en de demonstratie op de luchthaven zelf, vond Milieudefensie het weer de hoogste tijd voor een nieuw algemeen toegankelijk publieksoffensief. Milieudefensie heeft onlangs de directie van de luchthaven per brief een ultimatum gesteld: Schiphol moet afzien van de vijfde landingsbaan en van een tweede nationale luchthaven elders in Nederland.  

In plaats daarvan moet Schiphol een railhaven worden, vindt Milieudefensie, zodat reizigers op kortere afstanden de trein nemen in plaats van het vliegtuig. Indien de directie niet aan deze eisen voldoet en een gesprek uit de weg gaat, zal Milieudefensie er voor zorgen dat er in het najaar honderden mensen reusachtige ballonnen met zilverpapier zullen oplaten in het luchtruim. Schiphol wordt daarmee gedwongen het vliegverkeer voor twee uur stil te leggen. "Maar dan wel in overleg met ons", aldus een van de campagneleiders. 

Dat overleg is noodzakelijk, omdat het in gevaar brengen van het luchtverkeer - zilverpapier verstort het radarverkeer in het luchtruim - levensgevaarlijke gevolgen kan hebben en is daarmee strafbaar. Milieudefensie wil een twee uur durende actie afdwingen bij de directie van de luchthaven. "Dat kunnen ze wel aan", maakte W. Duyvendak het publiek kenbaar. "Bij mist komt het vliegverkeer ook geregeld stil te leggen. Maar buiten dat, als KLM-piloten de luchthaven zes uur mogen stilleggen om hun looneisen kracht bij te zetten, dan mag de milieubeweging dat in haar strijd tegen de milieuvernietiging ook doen." 

Hoe lief en vrolijk dit ballonnenprotest in overleg met Schiphol dan ook mag lijken, het wordt door Milieudefensie gezien als onderdeel van een nieuwe reeks "confronterende acties". Dat het ook anders kan, lijkt tot nu toe slechts toebedeeld aan de directe medewerkers van de milieuorganisatie. Een voorbeeld van zo'n actie was de onaangekondigde bezetting van een loopbrug van een vertrekkend vliegtuig aan de E-pier. Op maandagmorgen 6 mei klommen zes actievoerders op de loopbrug en hebben daar, acht meter boven de grond, een spandoek gehangen met de tekst 'Schiphol Twee: Nee!' Na korte tijd werden de bezetters aangehouden en na verhoor vrijgelaten. 

Milieudefensie ziet in de aanleg van een tweede Schiphol in de Noordzee, het Markermeer, of bij de luchthaven zelf een grote bedreiging voor het milieu. Het moet anders, vindt de organisatie, en het kan ook anders. Door de komst van de Kanaaltunnel verminderde het vliegverkeer tussen Londen en Parijs met 30%. Nederland moet investeren in snelle treinen en het vliegen duurder maken, aldus Milieudefensie. 

Behalve meer acties, juridische strijd - ondermeer via het Bulderbos - en demonstraties, gaat Milieudefensie nu ook een Europese campagne coördineren voor invoering van accijns op kerosine. Daarnaast gaat men onderhandelen met de reisbranche. De inzet is minder promotie voor vliegreizen ten gunste van alternatieve vakantiereizen. (Alex)