UIT: Ravage #208 van 19 april 1996  

De Paasmars vergrijst 

Het afgelopen weekeinde werd Amsterdam weer eens opgescheept met de zogenaamde Vlootdagen. Een propagandashow van de Koninklijke Marine met uitsluitend één doel: het werven van jonge enthousiaste mensen die op zoek zijn naar avontuur. Maar liefst negentigduizend mensen, opnieuw massaal gemobiliseerd door de media (worden de media in ruil voor hun diensten soms door Defensie betaald?), hebben zich dit jaar vergaapt aan de oorlogsbodems. Hoe schrijnend is dan het contrast met de antimilitaristische Paasmars in Soesterberg. 

De Paasmars, een demonstratieve bijeenkomst vóór ontwapening die traditiegetrouw op tweede Paasdag wordt gehouden, bracht dit jaar zo'n 150 mensen op de been. Ze kwamen op de ochtend van 8 april bij elkaar op het station van Soestduinen, waarna de stoet richting de vliegbasis Soesterberg trok. Voor de gesloten toegangspoort van de basis, werd een jong boompje geplant in de berm. De organisatie van de Paasmars is van mening dat de vliegbasis omgebouwd moet worden tot een natuurpark. Een goed plan. 

Volgens de demonstranten dient Nederland een bijdrage te leveren aan ontwapening, door de luchtmobiele brigade af te schaffen. Een eerste stap daartoe is het annuleren van de helikopters-orders. Defensie is van plan om op de vliegbasis Soesterberg dertig van dergelijke helikopters te stationeren. De inwoners van Soestduinen en uit de omgeving van de vliegbasis zijn fel gekant tegen deze basis. Kennelijk niet fel genoeg, want ze waren in geen velden of wegen te bekennen bij de protestactie. 

Later die dag werd er in het hartje van Amersfoort, aan de voet van de Lieve Vrouwen-toren, een manifestatie gehouden met een behoorlijke hoeveelheid infostands, sprekers en live-muziek. Opnieuw werd duidelijk dat de antimilitaristische beweging, met alle respect, aan vergrijzing onderhevig is. Leeft het antimilitarisme niet meer bij de jeugd? Doen de bestaande vredesgroepen te weinig aan het betrekken van de jeugd bij hun activiteiten? Of spreken de toegepaste strijdmethoden de jeugd van vandaag de dag niet meer aan? Vragen waar ik zo snel geen antwoord op heb.  

De samenkomst in Amersfoort deed me nog het meest denken aan een reünie, waar merendeels verstokte vredesactivisten, pacifisten en antimilitaristen elkaar jaarlijks treffen. Een vrolijke boel, zeker als de muzikale tonen van de 'klootjesvolk' band Jojo Mac Aspro uit de luidspeakers schallen. Het gesmijt met chocolade-eitjes was niet van de lucht. Voor de sprekers was deze Paasmars bittere ernst: het moet nu maar eens afgelopen zijn met het wereldwijde oorlogsgeweld. Tevens maakten vele actiegroepen van de gelegenheid gebruik, om te mobiliseren voor komende activiteiten. 

De media besteedden vrij veel aandacht aan de betoging, de boodschap kwam over. Desondanks werd er na afloop vanuit de hoek van de initiatiefnemers flink gemopperd. Zo was de opkomst in hun ogen weer veel te laag. Er was dit jaar op grote schaal gemobiliseerd voor de Paasmars - maar liefst 40.000 pamfletten gingen de deur uit - zonder noemenswaardige resultaten. Er moeten in dit land toch meer mensen wonen die tegen de oorlog en wapenindustrie zijn, dan die 150 personen? 

De geringe belangstelling zal voor een belangrijk deel te maken hebben met de verdeeldheid binnen de vredesbeweging over de vraag of de luchtmobiele brigade bestaansrecht heeft of niet. Het is nu eenmaal zo dat deze brigade vooral ingezet zal worden voor vredestaken. Daar is lang niet iedereen op tegen.  

Het is wellicht een beter idee om de Paasmars volgend jaar te laten eindigen bij een militaire wapenfabriek als Eurometaal of Hollandse Signaal, die onder meer orders van Turkije en Indonesië aannemen. Dat zijn weliswaar minder gerieflijke locaties, maar ze zullen waarschijnlijk meer mensen op de been brengen dan in Soesterberg het geval is geweest.

Alex van Veen