UIT: Ravage #207 van 5 april 1996

Nieuwe punk, oude zakken

De kranten hebben er al veel teveel aandacht aan besteed: de Sex Pistols zijn weer bijeen. De mediageile Rotten haakt aan bij een fenomeen dat al lang bestaat; oude bands komen bij elkaar of brengen onverwachts een nieuwe plaat op de markt. Gelukkig gebeurt dat niet áltijd uit louter commerciële overwegingen.

Ongeveer net zo bejaard als de Sex Pistols, maar altijd actief gebleven is de legendarische stoere mannenband Slapshot. Deze band werd dik tien jaar geleden populair met haar ruige 'straight edge hardcore'. Twee jaar geleden speelde Slapshot, tamelijk anoniem, in een Amsterdams heavy metalcafe. Volgens liefhebbers viel het optreden "niet tegen". Waarschijnlijk zullen ze eenzelfde oordeel hebben over 16 valve hate, de nieuwste Slapshot-c.d. die al enige tijd in de winkel ligt. Op het hoesje zien de vier heren er bedeesder uit dan in '82, maar volgens het tekstboekje ligt het hart nog steeds bij de straight edge.

Er lijkt weinig veranderd door de jaren heen. Teksten over drugs en afstomping zijn hooguit geactualiseerd, zoals in 'Desensitized' dat gaat over de geruchtmakende actie van Susan Smith die vorig jaar haar twee kinderen in een meer verdronk: "I'd like to have some feelings but they've been beaten all away". Muzikaal zit Slapshot nog steeds in de oude richting: monotone, heavy (maar nogal slome) hardcore met een zanger wiens rauwe stem flink kan irriteren. "16 Valve hate" lijkt daarmee alleen interessant voor de echte fans.

Wie van 'stoere mannenmuziek' met wat meer afwisseling houdt, doet er beter aan de nieuwste c.d. van het Braziliaanse Sepultura te beluisteren. Roots is opgenomen met de hulp van de Xavante; een Braziliaanse indianenstam waar de bandleden kennelijk hun eigen roots terugzochten. Dit leidt tot een prachtige cocktail van speedmetal, samba en inheemse klanken - het beste wat Sepultura voort heeft gebracht sinds ze bij het grote 'metallabel' Roadrunner tekende. Roots is bij iedere platenboer te beluisteren en te koop; probeer het eens (maar sla het eerste nummer over).

Van de Sex Pistols via Slapshot en Sepultura naar Snuff is tegenwoordig niet zo'n enorme omweg meer. Behalve dezelfde beginletter kennen ze alle vier een lange bandhistorie en vinden de leden dat geld toch niet zo vies ruikt als veel anderen wel doen geloven. Dat in ieder geval de heren van Snuff een stuk sympathieker zijn dan de extreem irritante club van geldwolf Rotten spreekt voor zich.

Snuff, punkpop-helden van weleer, heeft ook net een nieuwe plaat uitgebracht. Dat wil volgens cynici zeggen: ze hebben een plaat láten uitbrengen door het Grote Geld van het label Fat Wreck Chords. Nu was Snuff nooit te betrappen op overdreven veel politieke correctheid; plezier en vrolijke muziek stonden meer voorop dan ideologische kaders. Maar het verhaal dat hoort bij hun nieuwste plaat; Demmamussabebonk (ook op c.d.) lijkt op wel erg kort-door-de-bocht-gedrag te wijzen. Na jaren van afwezigheid gaf de band vorig jaar nog een ouderwets goed concert in het Amsterdamse Paradiso. Liefhebbers konden weer rustig slapen: Snuff was terug van weggeweest.

De wederopstanding van Snuff ging echter gepaard met geruchten die al snel waarheid bleken. De heren hadden een grote zak met oer-amerikaanse dollars voor de neus gekregen (men spreekt over miljoenen) waarvoor ze maar wat graag een contract tekenden bij het inmiddels groot gegroeide Fat Wreck. En zo verscheen de eerste Snuff-plaat op een uit zijn voegen groeiend label. In muzikaal opzicht is Demmamussabebonk gladder dan vorige platen, maar desalniettemin blijft de bekende Snuff-sound overeind en zal ook dit schijfje aanslaan bij echte punkpop-fans. Het iets 'populairdere' geluid past mooi bij de nieuwste tournee van Snuff; binnenkort betreedt de band de Amerikaanse podia - in gezelschap van NO FX, Fat Wreck-ers van het eerste uur.

Opmerkelijke band overigens, NO FX. Altijd bereid om flink te schelden op de 'commercie-punk' van Greenday en de punk-uitverkoop op MTV; de vercommercialisering van de punk lijkt een doorn in het oog van het 'authentieke' NO FX. Totdat de oplettende kijker clips van deze band op MTV ziet en in de gaten krijgt dat de NO FX-ers alleen maar stinkend jaloers zijn op de succesbands van concurrentlabel Epitaph (NO FX-zanger 'Fat Mike' is oprichter van Fat Wreck). Op zoek naar verkoopcijfers kan men dan rare bokkesprongen maken.

De nieuwste c.d. van NO FX Heavy Petting Zoo (die in muzikaal opzicht minder dan weinig toevoegt aan eerder werk) is voorzien van een c.d.-hoes waarop een boer is getekend die zich op intieme wijze onderhoud met een van zijn schapen. Een soortgelijk schouwspel - een boer die op orale wijze een schaap bevredigd - is als poster in de Amsterdamse binnenstad geplakt. De politie, toch al in actie tegen de uitstalling van porno in winkelstraten, poogt inmiddels de verspreiding van de "aanstoot gevende" poster tegen te gaan.

Fat Wreck heeft in het kader van de promotiecampagne ook een nieuwe verzamel- c.d. in de handel gebracht ("Survival of the fattest"), waarop de belangrijkste bij Fat Wreck gecontracteerde bands te beluisteren zijn. Voor de nieuwsgierigen onder U een handig alternatief; voor dik 10 piek krijg je 17 doorsnee Fat Wreck-nummers te horen van bands als NO FX, Snuff(!), No Use For A Name en Propagandhi. Het moet wel gek lopen wil je na het beluisteren van deze c.d. behoefte hebben aan veel meer Fat Wreck-platen; de bands op de c.d. lijken op het eerste gehoor niet alleen dezelfde drummer te hebben, maar op een enkele uitzondering na ook precies hetzelfde nummer ten gehore te brengen. Voor velen tergend saai, voor de liefhebbers kennelijk een zegen. En om aan te geven dat Fat Wreck toch nog altijd consument-vriendelijker is dan de échte groten: alle c.d.'s van het label zijn voor 12 dollar te bestellen.

Er zijn ook labels die wars van iedere commercialiteit en los van trends een eigen gang gaan en daar op hun manier succesvol in zijn. Waarschijnlijk het bekendste voorbeeld hiervan is Dischord Records. Naast Fugazi heeft dit label een hele rits bands onder haar hoede die ook erg goed, maar veel minder bekend zijn.

Een onvolprezen "Dischord-band" die al heel wat jaren meegaat is Lungfish. Live is deze band overdonderend; op vinyl vreselijk ingetogen en volgens sommigen hopeloos saai. Sound in time, de nieuwste schijf van Lungfish zal dan ook net zomin bij de gemiddelde punkliefhebber als bij een breder publiek aanslaan. De ellenlange ritmische herhalingen doen soms denken aan een nieuwe versie van de 'chants' waarmee de Krishnabeweging beroemd is geworden. De lijzige stem waarmee zanger Daniël Higgs (met zijn Hells Angels-uiterlijk een opvallende verschijning in de Dischordstal) zijn poëtische teksten over de monotoon doordenderende muziek strooit kan tot meditatieve gevoelens leiden als de plaat met de ogen dicht wordt beluisterd. Ik vind Sound in time een kunstwerk, maar zeker bij Lungfish geldt dat over smaak niet valt te twisten.

Wie tenslotte iedere bestaande muzikale institutie niet ziet zitten, kan altijd nog zijn eigen label oprichten (dat kan natuurlijk ook gewoon heel leuk zijn). Zo hebben een paar mensen uit Utrecht onlangs het onafhankelijke Smart Records opgericht. Het label is bedoeld voor 'underground' muziek die door de grote labels wordt genegeerd: "We hebben die grote platenmaatschappijen helemaal niet nodig. We doen alles gewoon zelf!" Een erg goed 'Do It Yourself'- initiatief dus.

Inmiddels is de eerste single op Smart Records uitgekomen: Come on baby van het Utrechts/Haagse Disturbing Foresights. Deze band loopt alweer zeven jaar mee in het alternatieve circuit en maakt muziek die ergens tussen punk, rapmetal en ouderwetse hardrock zit. In een tamelijk lastig te openen, maar fraai vormgegeven hoesje schuilt een single met vier heel aardige nummers, waarvan er drie in de richting van de rock/rapmetal zitten en een meer punky pop (of poppy punk) geluid heeft.

Dj. B.