Naar archief

UIT: NN #173 van 18 november 1994   

Anarchy in the UK festival 

Een programma-aanbod om in te verdwalen 

Van 21 tot en met 30 oktober vond in Londen het festival 'Anarchy in the UK' plaats. Het 'festival of anarchist action, culture and entertainment', moest uitmonden in 'Ten days that shook the world' een heerlijk ambitieus plan, wat inhoudelijk enorm veel meer inhield dan "Anarchy in the UK' dat Johnny Rotten eind zeventiger jaren met The Sex Pistols zong. 

Het plan voor dit festival werd aanvankelijk door één persoon, Ian Bone, de wereld in geslingerd. Gaandeweg kwamen er meer mensen en groepen bij om aan programma-onderdelen invulling te gaan geven. In de aankondigingen werd gesproken van grote aantallen mensen (tussen de drie en tienduizend) die het festival zouden gaan bezoeken. Hoeveel mensen er uiteindelijk zijn geweest is heel moeilijk te schatten, omdat de activiteiten van het festival plaatsvonden in vele delen van Londen, en Londen is érg groot. Als ik de Anarchist Bookfair van zaterdag 22 oktober als graadmeter neem, dan waren het er in ieder geval een paar duizend, afkomstig uit alle delen van de wereld.  

Dat de activiteiten op grote afstanden verspreid plaatsvonden, geeft meteen het nadeel aan van het organiseren van zo'n festival in een stad als Londen. Ik had geen overzicht van alles wat er zich afspeelde, bovendien betekende het dat er veelvuldig gebruik moest worden gemaakt van de ondergrondse en bussen, voor nogal wat mensen een financieel onneembare hindernis. Daarnaast verliep de huisvesting van mensen niet vlekkeloos, van tevoren was het erg onduidelijk of er voldoende slaapplaatsen waren. Gelukkig vonden uiteindelijk veel mensen onderdak in, al dan niet in pas gekraakte panden.  

'Anarchist hijacked protest' 

Het festival was opgezet rond een aantal thema's: potten en flikkerstrijd, voetbal (de zin van dit thema ontging me), ecologie/dierenbevrijding, geweld/geweldloosheid, paganisme, seksualiteit/cultuur/pornografie, libertair onderwijs, alternatieve media, anarcha-feminisme en natuurlijk de Criminal Justice Bill. (Zo'n beetje het eerste wat ik zag toen ik in Londen aankwam was de typisch Engelse aankondiging in een krant die luidde: Anarchists hijacked common protest (anarchisten kaapten gemeenschappelijk protest) doelend op een demonstratie tegen de CJB die door anarchisten zou zijn overgenomen.)  

Een aantal grote panden fungeerde als centrale plekken: Conway Hall, waar elk jaar de Anarchist Bookfair gehouden wordt, Cooltan in Brixton, een gekraakt kunstenaarscentrum waar de meeste workshops gehouden werden en waar Rampenplan zo goed en zo kwaad als het kon een lekkere, warme maaltijd probeerde te verzorgen en Culross Hall.  

Het Anarchy in the UK festival werd vrijdag 21 oktober 's avonds geopend met een rij sprekers in de Conway Hall. In een warme en zeer rokerige zaal werden veel anarchistische slogans uit de kast gehaald en haast steevast beantwoord met veel gejoel en applaus, wat me enigszins het ongemakkelijke gevoel gaf dat er voor eigen parochie gepreekt werd. Veruit de meeste indruk maakte op mij een vrouwen uit Greenham-Common (Greenham-Common is een militaire basis waar al dertien jaar een vrouwen-vredesactiekamp is gevestigd), die een bevlogen betoog hield tegen de Criminal Justice Bill ("Break the law!") en tevens duidelijk stelling nam in de geweld-/ geweldloosheidsdiscussie die (met name in Engeland, door toedoen van het populistische Class War) blijft spelen binnen anarchistische kringen: geweld = dezelfde middelen willen toepassen als de staat = iets doen waar je zegt tegen te zijn.  

Op deze avond waarschuwde de organisatie voor de politie. Bij elke demonstratie in Londen zijn de laatste maanden 2000 agenten paraat en tijdens het gehele festival hebben meerdere mensen ook te maken gekregen met politie-intimidatie en doorzoekingen van spullen en voertuigen. De Anarchist Bookfair werd, zoals gezegd, massaal bezocht. Zoals elk jaar stonden er stands van onder andere Freedom Press (een anarchistische uitgeverij die al meer dan honderd jaar bestaat), AK-Press, Class War, Anarchist Black Cross, Phoenix Press, A-Distribution en nieuwkomers als Extreme Books en Atalanta. Vooral in de middag was er haast geen doorkomen aan en ik was blij dat ik zelf achter een standje zat. Een oproep om een pas gekraakt pand te komen verdedigen tegen een ontruiming deed de zaal eventjes leeglopen.  

Opvallend vond ik het aantal zwarte mensen op de Bookfair. Ik heb het idee dat in Engeland de anarchistische / radicaal-linkse beweging gekleurder is dan die in Nederland. Waarom is dat zo en waarom is het zo dat alternatieve bewegingen over het algemeen wit zijn? Een workshop later in de week over deze vraag werd echter slechts door drie (!) mensen bezocht. Tijdens de Bookfair waren er volop (uitsluitend) veganistische broodjes verkrijgbaar, wat bij mij weer een andere (oude) vraag opwierp: waarom zijn in Engeland veel radicaal-linkse / anarchistische mensen veganistisch, in tegenstelling tot in Nederland? Zijn 'Nederlandse' radicaal-linksen / anarchisten antropocentristischer, dus conservatiever?  

Zondag was er de Levitation of Parliament, waar door zo'n duizend mensen een poging werd gedaan om het parlement middels duivelse krachten de lucht in te krijgen. Het werd een vrolijk gebeuren, dat door in open dubbeldeksbussen voorbijrijdende toeristen met verbazing werd gadegeslagen. Het parlement bleef uiterlijk onbewogen bij dit alles. Aan het eind van de 'levitation' volgde nog een vlaggenverbranding.  

Protest tegen aanleg snelweg 

Tegen de aanleg van de M11 (een snelweg) ten westen van Londen wordt al anderhalf jaar fel geprotesteerd. Op maandag werd met succes het werk aan de weg door tweehonderd festivalbezoekers verstoord. Graafmachines werden beklommen en al werden de actievoerders geïntimideerd, er kon de hele dag niet meer verder worden gewerkt aan de snelweg.  

Tijdens de hele week waren er, met name in Cooltan, workshops over de meest uiteenlopende thema's, zoals: Palestijnse vrijheidsstrijd, men smashing patriarchy, Black Hand Centre in Praag, gender fuck, non-monogamy, sabotage op de werkvloer. En dan heb ik er slechts een paar genoemd. Ook over Food not Bombs, een organisatie die in San Francisco gratis vegetarisch / veganistisch voedsel verstrekt aan daklozen, was er een workshop. De voedselverstrekking wordt vaak verstoord door politiegeweld en het is zelfs zo dat mensen die meerdere keren zijn 'betrapt' op het uitdelen van dit voedsel een levenslange gevangenisstraf riskeren. Het is ongelooflijk, levenslang omdat je voedsel uitdeelt. Ik heb zelf geen workshops gevolgd, maar als ik door Cooltan liep zag ik grote groepen mensen met elkaar discussiëren in een goede sfeer.  

Het was jammer dat die sfeer er niet was tijdens een tweetal spontaan uitgeroepen vergaderingen. Goed vergaderen is iets waar voor veel anarchisten, net als veel andere mensen trouwens, nog veel te leren valt. Stokpaardjes berijden is voor niemens interessant en juist dat gebeurde veelvuldig.  

De eerste vergadering werd uitgeroepen nadat bij het wachten bij een kroeg om naar binnen te kunnen voor een muziekoptreden een aantal mensen gearresteerd waren. De kroeg stond namelijk op een steenworp afstand van het politiebureau in Brixton en de politie aldaar manifesteert zich erg graag. De arrestanten kwamen vrij snel weer vrij.  

De andere keer wilden zo'n vijftig mensen het concert van de heropgerichte anarcho-punkband Conflict gaan verstoren. De huidige bassist wordt ervan beschuldigd een vrouw te hebben verkracht. De verstoring ging uiteindelijk niet door, door besluiteloosheid, geruchten dat Combat 18 (een fascistische groep, die het vooral op anarchistische groepen gemunt lijkt te hebben, een tijd geleden staken zij Freedom Bookshop in de brand) bij de concertruimte aanwezig was en natuurlijk de aanwezigheid van de politie, die bij elk Conflict-optreden in Londen in groten getale aanwezig is.  

Tijdens het festival waardde volop de punkgeest en zeker ook de geest van Crass rond. Deze anarcho-punkband heeft eind jaren zeventig / begin jaren tachtig enorm veel mensen over de hele wereld in aanraking gebracht met anarchisme. Samen met werk van Clifford Harper, een anarchistische graficus (wiens werk ik - in tegenstelling tot veel andere mensen - niet mooi vind) werden er Crass-platenhoezen tentoongesteld. Verder traden drie ex-bandleden in performances en concerten op.  

In Culross Hall was er een expositie in echte punksfeer van Homocult, onder de titel 'Queer with class'. Ik ben verre vies van queer, de expositie vond ik echter rauw en veelal erg plat en stereotiep 'shockerend'. Overigens past de toevoeging 'class' erg bij anarchistische kringen in Engeland. Waarschijnlijk is die benadrukking er door de grote verschillen in welvaart, die in Engeland te zien zijn. Toch vind ik het gedoe rondom klassenstrijd door anarchisten allang op de mestvaalt van de menselijke geschiedenis gegooid had mogen worden. Working class people zijn wat mij betreft niet beter dan middle class-mensen. Het zijn overbodige, niet werkbare (marxistische) categorieën.  

Arrestaties 

Een week na de Anarchist Bookfair was er de London Greenpeace Fayre. London Greenpeace heeft zich in de begintijd van Greenpeace afgesplitst en is een anarchistische milieugroep. Momenteel houden zij zich vooral bezig met de McLibel-campagne, waarin twee mensen van London Greenpeace moeten opboksen tegen een aanklacht wegens smaad door McDonald's. De Fayre is een 'groener' gebeuren dan de Anarchist Bookfair, al waren veelal dezelfde groepen / uitgeverijen op deze dag aanwezig.  

Tegelijkertijd met de Fayre vond er een CND (Campaign for Nuclear Disarmament) demonstratie plaats, waar zo'n vijftienhonderd mensen op af kwamen. Een groep anarchisten was als blok de demonstratie ingestapt en werd vervolgens als blok door de politie eruit gehaald, waarna iedereen gearresteerd werd, zonder dat de overige demonstranten iets deden. Er gingen zelfs geruchten dat de CND-organisatie blij was met de arrestatie van deze anarchistische lastpakken.  

Het festival zou zondag 30 oktober deels afgesloten worden met een anarchistische picknick in Hyde Park, die echter door langdurige regenval in het water viel. Jammer, want ik had wel eens anarchisten (en anderen) willen horen oreren op zeepkisten. Overigens was het de rest van de week erg mooi herfstweer geweest. Tijdens het festival werd nogal eens door mensen gemopperd op de soms gebrekkige organisatie.  

Terecht merkten de organiserende mensen op dat het onmogelijk was om zoiets groots vlekkeloos te organiseren, en dat het bovendien gedaan was door een handjevol mensen. Anarchisme krijg je niet voorgeschoteld en één van de leuzen van het festival was dan ook 'Create Anarchy'. En al was het soms 'chaos' in plaats van 'anarchy', het was een bruisende, inspirerende week (waar ik hierboven slechts een deel van beschreven heb), waarin bleek dat mensen best goed op anarchistische basis dingen kunnen organiseren. Volgende keer 'Anarchy on the whole world'!?  

P'tje

Naar boven
Naar overzicht dit nummer
Naar Jaargang 1994