Naar archief

UIT: NN #163 van 9 juni 1994† †

De handel en wandel van graman

Freelance journalist Bas van Hout solliciteerde eind augustus per brief bij partijleider Janmaat naar een actieve rol binnen de CD. Binnen de kortste keren stond hij op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam. Van Hout sprak gedurende z'n undercover-periode onder meer veelvuldig met Yge Graman (34) van de CD. De journalist publiceerde een deel van z'n bevindingen in het weekblad Panorama. Tevens werden de door hem gemaakte illegale opnames van de gesprekke, vertoond in het geruchtmakende tv-programma Deadline. Naar aanleiding van z'n belastende uitlatingen werd Graman gearresteerd en zit nu in voorarrest in Scheveningen. De antifascistische onderzoeksgroep KAFKA plaatst de nodige vraagtekens bij het doen en laten van Graman. Blufte Graman niet?

Yge Take Graman beschouwt zichzelf als een ziener die twintig jaar geleden al voorzag wat er zou gaan gebeuren met betrekking tot de toestroom van migranten naar Nederland. Voor de toekomst voorspelt hij een burgeroorlog omdat 'die gasten' er op een normale manier niet uit te krijgen zijn. Want: "de Arabier wil maar een ding en dat is de Islam verbreiden". Zonder terughoudendheid vertelt hij dat iedereen "van ons op schietclubs zit (zelf zit hij bij de CD schietclub Lisse in Amsterdam-Noord) en dat er ook al wapen- en munitievoorraden worden aangelegd". †

Hij vervolgt: "Ik zeg tegen iedereen dat ze alle wapens moeten kopen waarop ze de hand kunnen leggen. Zowel legaal als illegaal. Kogels, granaten, kneedbommen, noem maar op. De meesten zijn daar druk mee bezig, omdat ze weten dat er een grote slag gaat komen. De bedoeling is dat iedereen een kring opbouwt, de blauwdrukken daarvoor liggen al klaar. Echt hoor, in Nederland is het allochtonenprobleem al zolang doorgewoekerd dat we er zonder bloedvergieten niet meer vanaf komen. Bereid je dus maar voor."†

Op de vraag van Van Hout of Janmaat hiervan op de hoogte is, antwoordt hij: "In principe wel, maar hij is veel gematigder. Daarom komt hij ook niets te weten over een ondergrondse die de gewapende strijd voorbereidt. Ik denk veel helderder dan Janmaat, veel directer. Ik heb ooit ook tegen hem gezegd: Als je me in de weg staat of tegenhoudt, heb je een probleem. En geloof me, ik zal niet aarzelen om hem koud te maken als hij mijn belangen dwarsboomt. Maar dat zie ik niet gebeuren. Ik ga zo goed als zeker naar de Tweede Kamer." †

Bluft hij tegen de journalist van Panorama? Onbekommerd keuvelt hij voort: "Ik heb talloze aanslagen gepleegd. Mensen met messen neergestoken, met stenen hun pan ingeslagen. Bomaanslagen, brandstichting. Ook in die aanslag op de asielzoekers in de Mozes- en Ašronkerk had ik de hand. Skinheads bij wie ik de aanvoerder was, wilden aanvankelijk de krakers in de Vondelstraat aanpakken. Toen riep ik: Pak dan die gasten in de kerk."†

Liquidatieteam

Bij een andere ontmoeting vertelt Graman over de verborgen agenda van de CD. "Luister Sebastiaan (Van Hout), ik neem aan dat je geen BVD-spion bent en daarom wil ik iets vertrouwelijks met je bespreken. Zoals je weet maak ik me weinig illusies over onze politieke invloed. Daarom moet er naast die bovengrondse beweging ook een ondergrondse zijn die subversieve acties onderneemt. Een liquidatie-afdeling bijvoorbeeld die zich speciaal met politieke tegenstanders bezighoudt. Ik denk aan een professioneel georganiseerde groep. En jij moet daarbij mijn eerste man worden. Doe nog niks, maar kijk alvast wie er geschikt zijn in je vriendenkring. Wie heeft de mentaliteit om te doden en aanslagen te plegen? Wie kan zijn mond houden, wie kan aan wapens komen? Alles valt en staat met de types met wie je op pad gaat. Ze moeten weken, soms maanden studie maken van hun doelwit en dan nog de kracht kunnen opbrengen om te zeggen: het risico is te groot. Kappen! Zo heb ik zelf ooit aanslagen kunnen plegen waar nooit iemand achter is gekomen. Op de sociale dienst aan de Vijzelstraat, in totaal negen onopgeloste branden. Je moet er op bedacht zijn dat het kleinste spoortje jou kan verraden: een haar, een huidschilfertje. Daarom zeg ik: als je iemand liquideert, doe het dan buitenshuis. Knal hem op een afstand neer of organiseer een ongeluk op de weg. Brand zijn huis tot de laatste steen af. Dan zijn ook jouw sporen weg." †

De journalist vraagt hem vervolgens om wat concreter te zijn en Graman antwoordt: "Het uitdenken van acties om bekende persoonlijkheden uit de weg te ruimen. Mensen van wie je alles te weten moet zien te komen om ze dan bijvoorbeeld op hun verjaardag een flesje wijn te sturen dat via een injectienaald door de kurk van gif is voorzien". Over een lijst van potentiŽle slachtoffers: "Die is er al. Ook dat weet Janmaat niet, maar die is al een paar jaar geleden verspreid. Zo'n 200 man staan erop met naam, toenaam en foto. Mensen als Van Thijn en d'Ancona bijvoorbeeld. Die gaan er allemaal aan." Ook de financiering is geregeld. "Daar staan hoge mensen in de financiŽle wereld garant voor. Een Duitse bankier bijvoorbeeld. We hebben gemeenschappelijke belangen."†

De vraag die rijst is waarom Graman dit alles aan iemand die hij amper kent vertelt. Bovendien staat hij niet bekend als een domme, loslippige braniemaker zoals bijvoorbeeld R. v.d. Plas. Het heeft er alle schijn van dat hij Van Hout wil uittesten. Als het inderdaad een test is dan is aannemelijk dat hij niet de waarheid vertelt. Aan iemand die nog getest moet worden verraad je natuurlijk niet hetgeen je werkelijk van plan bent. †

Het feit dat hij hier wel over praat en het feit dat hij zijn partij op deze manier zwaar belast geeft aanleiding tot het vermoeden dat hij niet in het belang van de partij werkt maar dat hij wellicht een andere werkgever dient die uiterst geÔnteresseerd is in de gezindheid van de actieve CD-leden. Natuurlijk is het mogelijk dat hij de waarheid spreekt en dat hij inderdaad bezig is met het recruteren voor een gewelddadige fascistische ondergrondse beweging. Het kan evenwel ook zo zijn dat hij als een soort provocateur actief is voor een inlichtingendienst of iets dergelijks. †

Infiltrant?

Een andere kwestie die in dit licht gezien opmerkelijk is, komt ter sprake op de vergadering van de kring Amsterdam van de CD op 17 december 1993. Hier wordt besloten welke kandidaten op de lijst van de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam komen te staan. Graman wordt gewraakt door Marinus Clabou. Hij beschuldigt Graman ervan een ultralinkse infiltrant te zijn die zou zijn gestuurd door de RaRa en de Duitse Rote Armee Fraktion. †

Clabou: "Hij heeft mij persoonlijk verteld dat hij een opleiding heeft gehad bij de Rote Armee Fraktion. Ik vertrouw die man niet." Graman ontkent: "Voorzitter, sinds de jaren zeventig sta ik al bekend als extreem-rechts. Ik heb alles gedaan wat God verboden heeft. Ik heb zat anti's in elkaar gemept. Wat moet ik daar nu tegenin brengen? Een opleiding bij de RAF dat is toch belachelijk." †

Blijkbaar heeft Graman ook Clabou willen testen en hem het verhaal over de RAF-opleiding op de mouw gespeld. Anderzijds is het natuurlijk best mogelijk dat hij in de jaren zeventig inderdaad bij iets dergelijks betrokken is geweest. Hij was in het begin van de jaren zeventig lid van de Socialistische Partij, toentertijd een sektarische politieke splinterpartij die voort was gekomen uit de maoÔstische Kommunistische Eenheidsbeweging Nederland (waarvan ook Eite Homan, tegenwoordig leider van het neonazistische Aktiefront Nationale Socialisten, lid is geweest). †

Graman was een 'ijverig' colporteur van het partijblad 'De Tribune'. De RAF trainde in de jaren '70 en '80 in trainingskampen van Palestijnse groepen in Libanon. Maar niet alleen de RAF, ook de beruchte nazibende van Karl-Heinz Hoffmann, de zogenaamde Wehrsportgruppe Hoffmann, trainde in kampen in Libanon. Misschien heeft hij, mogelijk in opdracht, aan een van beiden of wellicht allebei deelgenomen. Er is namelijk nog het een en ander bekend over zijn activiteiten in de jaren zeventig. †

Uit een koffertje met persoonlijke papieren van Graman, dat opdook in 1983, bleek dat hij in de jaren '72, '73 en '78 ook diverse bezoeken bracht aan ex-SS'ers in Paraguay, Colombia, Venezuela, Peru, etc. Volgens de Nederlandse ex-SS-UntersturmfŁhrer Wolfgang werd hem door de SS'ers opgedragen door de nazi's achtergelaten 'spullen' op te halen in het Totengebirge en de Grundlsee in Oostenrijk. Diezelfde Wolfgang kondigt in een brief aan Graman aan diens activiteiten publiekelijk bekend te maken omdat Graman weigert aan hem een 'toekomend' bedrag van 75.000 gulden uit te betalen. Hij zegt naar Adelaide, AustraliŽ, te vertrekken om daar aan Rob Boot, mede-oprichter van de Nederlandse Volks Unie en deelnemer aan de overval in '80 op de Marokkanen in de Mozes- en Ašronkerk, te vertellen over de malversaties van Graman.†

Wiesenthal

Begin jaren '80, inmiddels lid geworden van de Centrumpartij na enkele jaren lid te zijn geweest van de Nederlandse Volksunie, is hij nog steeds bezig de 'spullen' van de nazi's boven water te krijgen. Hij maakt 620 Oostenrijkse shilling (ca. 200 gulden) over aan het Simon Wiesenthal centrum in Oostenrijk en verzoekt om informatie. Om welke informatie het gaat is niet bekend maar uit het antwoord dat hij krijgt valt af te leiden dat het te maken heeft met zijn speurtocht: "Helaas kunnen wij u de gewenste informatie niet ter beschikking stellen. De heer Wiesenthal heeft zijn kennis met betrekking tot deze materie reeds in zijn boek Doch die MŁrder leben samengevat, daarbuiten kunnen wij geen informatie leveren. De heer Wiesenthal heeft zich geheel geconcentreerd op het zoeken naar nazi-criminelen, de vele andere aspecten van deze tijd, zoals herstelbetalingen of het zoeken naar slachtoffers of verloren gegane kunstwerken etc. kan hij eenvoudigweg uit tijdgebrek niet behandelen". †

In het onderschepte koffertje van Graman werden verder, volgens politiegegevens, aangetroffen: een studentenkaart waarop hij vermeld staat als student aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, gedateerd in 1974; een foto van zijn buitenhuis in Villa Hayes bij Ascuncion, Paraguay; een foto van zijn dochter in Villa Hayes; een pak reisgidsen en routebeschrijvingen met betrekking tot het Totengebirge in Oostenrijk; reclamefolders van een leverancier van metaaldetectoren; briefwisseling met de Shell over Afrika, met een antwoordbrief van Shell met betrekking tot Expeditie Midden-Afrika; twee exemplaren van de National Zeitung van maart 1983; een exemplaar van de nazi-partijkrant VŲlkischer Beobachter van december 1943: een foto van een SS-onderofficier is met rode viltstift omlijnd; adressen van nazi's in Madrid; kranten van 4 juli 1977 waarin omlijnd een bericht dat in een polder bij Amsterdam explosieven waren gevonden; een visitekaartje van een firma Appleby te Londen-fine art dealer. (Vandaar wellicht de opmerking van Simon Wiesenthal Center over verloren gegane kunstwerken). †

In 1983 volgt Graman volgens eigen zeggen een opleiding als archeologisch duiker bij duikersschool de Duinpan in Zandvoort. Instructeur is Simon Korver, een IsraŽlische ex-commando en, volgens Graman, een 'rechtse klootzak'. Verder blijkt uit de stukken dat hij bevriend is met Yvon van der Wal, in 1970 oprichter van het fascistische Nieuw Rechts Front en in 1971 mede-oprichter van de Nederlandse Volksunie. In 1983 woont Van der Wal zowaar in Oost-Berlijn! †

Na de overval op de Marokkaanse hongerstakers in 1980, waarvan hij in hoger beroep werd vrijgesproken, heeft Graman zich voorzover bekend niet meer schuldig gemaakt aan openlijke gewelddadigheden. In juni 1983 werd hij wel gearresteerd door de politie van Den Haag in het bezit van een slagersmes. Over het waarom is bij ons niets bekend. Daarna lijkt hij zich alleen nog met partijpolitieke activiteiten te hebben beziggehouden. Door zijn hoge bestuursfuncties binnen de CD is hij prima op de hoogte van het doen en laten van zijn medepartijleden. Het wantrouwen van Clabou tegen hem zou wel eens terecht kunnen blijken te zijn. †

KAFKA

Naar boven
Naar overzicht dit nummer
Naar Jaargang 1994