Naar archief

UIT: NN #128 van 21 januari 1993††

Anti fascistische aktie

Bestrijding fascisme middels openlijke akties

Onderstaande tekst is de intentieverklaring voor een nieuw landelijk antifascistisch samenwerkingsverband: Anti Fascistische Aktie. Direkte aanleiding hiervoor was de gang van zaken bij de landelijke voorbereidingen voor de aktie tegen het nazi-skinhead concert bij Hoek van Holland in september 1992. Een deel van de mensen die deze aktie voorbereid hebben zag de aktie als een nieuwe aanzet tot landelijke samenwerking van antifascistische groepen, na de teleurstellende ervaringen met het Landelijk Anti Fascisten Overleg (LAFO), waar in mei 1991 een begin mee werd gemaakt.

Na Hoek van Holland vond een evaluatie plaats, die matig bezocht werd. Door de aanwezigen werd besloten dit flink over te doen. Daarvoor werd een voorbereidingsgroep gevormd die het op zich nam om een voorstel te formuleren voor een landelijke structuur onder de naam Anti Fascistische Aktie (AFA). Onder deze naam werd ook de aktie in Hoek van Holland georganiseerd.†

Er zijn gericht een aantal plaatselijke antifascisme groepen uitgenodigd voor een vergadering. Bewust is in eerste instantie gekozen voor alleen groepen die een links-radikale visie hebben en niet politiek gebonden zijn. Zoals verderop in deze tekst wordt uitgelegd moet dit een solide basis gaan vormen voor uiteindelijke samenwerkingsverband met gematigder groepen.†

Het voorstel werd goed ontvangen. Inmiddels zijn er twee landelijke vergaderingen geweest. Tijdens de tweede vergadering is besloten het voorstel om te werken tot voorliggende verklaring. De verklaring zal tijdens de volgende landelijke vergadering bekrachtigd worden.†

Dat wil zeggen dat in principe alle diskussiepunten uit het voorstel uitgewerkt en afgesloten zijn. Dit geldt niet voor een aantal punten die al na de eerste landelijke bespreking op de agenda gezet zijn, maar door tijdgebrek nog niet aan de orde zijn gekomen.†

De tekst moet niet gezien worden als een definitieve beginselverklaring, maar als een weergave van de huidige stand van diskussie. Basisgroepen kunnen de afgesloten diskussies heropenen door dit met argumentatie voor te stellen tijdens een landelijke vergadering. De gezamenlijke groepen besluiten of heropening van de betreffende diskussie nodig of gewenst is. Op deze wijze kunnen uitgangspunten toegevoegd worden aan de verklaring, of kunnen vastgestelde uitgangspunten verdiept of veranderd worden.†

De tekst wordt gepubliceerd om drie redenen: omdat er al over AFA geschreven en gepraat wordt terwijl AFA zelf nog niet van zich heeft laten horen; om meer feed-back te krijgen op onze diskussies; en om groepen uit te nodigen zich bij AFA aan te sluiten.†

Samenwerkingsverband

Wij zijn ons bewust van de versplintering en het isolement van de radikaal antifascistische beweging. Een reden voor de versplintering is volgens ons de oppervlakkigheid van een groot deel van de links-radikale groepen en personen. Aktiebereidheid komt slechts voort uit verontwaardiging, niet uit de kracht van een organisatie. Akties zijn incidenten, waar tijdelijk een samenwerkingsverband omheen ontstaat. Dat gaat meestal ten gronde zodra de aktie is afgelopen, waardoor veel kennis en initiatieven telkens weer verloren dreigen te gaan. †

De ons inziens belangrijkste reden voor het isolement is de subcultuur van radikaal-links. Samenwerking met bijvoorbeeld migrantenorganisaties of organisaties die handelen vanuit humanitaire antidiskriminatie motieven loopt stuk op de sfeer van geheimhouding, de heftigheidscultus, de incidentenpolitiek en de onduidelijke organisatievormen van links-radikale groepen. Dit terwijl de overwegingen van radikaal-links, de theorievorming, vaak wel degelijk aanspreken.†

Wij maken een start met een breed landelijk samenwerkingsverband dat zich ten doel stelt fascisme te bestrijden door middel van openlijke akties. Dit kan variŽren van het organiseren van thema-avonden tot direkte akties. Om effektief akties te kunnen voeren moet er een struktuur zijn waarbinnen gediskussieerd kan worden over strategieŽn en taktieken in het algemeen, en over konkrete aktievoorstellen. Deze struktuur moet beschikken over goede informatie, in staat zijn om overal in het land akties te organiseren en veel mensen op te roepen voor akties. †

Anti Fascistische Aktie wil deze structuur organiseren. Dit moet gestalte krijgen door in de diverse steden en regio's in het land basisgroepen op te zetten, die ondersteund worden door een landelijk secretariaat. Afgevaardigden van deze plaatselijke groepen komen minimaal maandelijks bij elkaar in een vergadering; als er een aktie wordt voorbereid kan dit vaker zijn. In deze vergadering worden besluiten demokratisch genomen. Belangrijk is dat er niet alleen gepraat moet worden maar vooral tot aktie overgegaan.†

Gemeenschappelijkheid

Volgens onze analyse betekent antifascisme zowel de strijd tegen.fascistische organisaties, als de strijd tegen verrechtsende overheidspolitiek en voor een mentaliteitsverandering bij de bevolking. Bij sommige opvattingen die regelmatig vanuit delen van de overheid worden verkondigd vervagen de scheidslijnen met fascistische standpunten; bovendien voert de overheid een beleid dat meewerkt aan het scheppen van een voedingsbodem voor extreem-rechts. Daarom moet AFA zich onafhankelijk van de overheid opstellen.†

Vanwege onze analyse vinden wij dat antifascisme geen exclusief terrein is voor radikaal-links. Binnen de basisgroepen zal ruimte moeten zijn voor meerdere analyses over fascisme en antifascisme. Dit heeft als consequentie dat de zich verenigende personen en organisaties de onderlinge verschillen opzij moeten zetten en zich moeten concentreren op gemeenschappelijkheden. De basisgroepen moeten open zijn voor mensen uit alle organisaties die politiek gezien links staan van de sociaal-democratie, niet-uitgesproken politiek zijn (humanitair of confessioneel) en zich baseren op de gelijkheidsbeginselen zoals die zijn vastgelegd in de grondwet. Het belang van de laatstgenoemde organisaties is dat zij bij kunnen dragen aan de strijd voor mentaliteitsveranderingen.†

Opbouw vanuit radikaal-linkse groepen

We kiezen voor een opbouw van de organisatie aan de basis en vanuit radikaal-links. We verwachten weinig van een platform waarin afgevaardigden van diverse landelijk georganiseerde organisaties met elkaar praten en akties bedenken die de basis moet uitvoeren. Wij willen juist aan de basis samenwerken met afdelingen van landelijke organisaties in de plaatselijke AFA-groepen.†

We willen de organisatie opbouwen Vanuit radikaal-links, en daarom is dit voorstel in eerste instantie besproken met links-radikale groepen. We denken dat de antifascistische beweging de aanwezigheid van links-radikale personen en groepen nodig heeft om niet te verworden tot een lobby-club die niet tot aktie overgaat. We moeten proberen radikaal-linkse ideeŽn te propageren in de samenwerking met andere groepen. Als het lukt om met de radikaal-linkse groepen een begin te maken met de organisatie, dan moeten we vervolgens op plaatselijk niveau met deze intentieverklaring in de hand verbreding zoeken. Ook moeten plaatselijke groepen hun kontakten aanspreken om in zoveel mogelijk plaatsen antifascisme groepen op te starten.†

De verdere opbouw van deze tekst is als volgt. Allereerst gaven wij onze kijk op het functioneren van het LAFO en op "Hoek van Holland". Dit geeft meer inzicht in het ontstaan van het oorspronkelijke voorstel, met name voor organisaties die bij beide niet betrokken waren. Vervolgens presenteren wij onze uitgangspunten, dat wil zeggen wat wij verstaan onder fascisme en waar we het zien in de maatschappij. Daarna stellen we een meersporenstrategie voor. Tot slot beschrijven we de organisatiestruktuur die we voorstaan. †

Lessen uit het LAFO

Het LAFO was een samenwerkingsverband van verscheidene plaatselijke antifascisme groepen, met name uit links-radikale hoek. Het LAFO was gestruktureerd rond diskussieweekeinden. Het LAFO werd aanvankelijk gepresenteerd als "een ontmoetingspunt waar linkse antifascistische mensen bezig zijn met akties, discussies en natuurlijk gezelligheid", die "geen diskuzeurclub moet worden waarin elke linkse splinter een vertegenwoordigster heeft".(1) Na een aantal weekeinden bleek dat het LAFO zich kenmerkte door oppervlakkige diskussies, die beperkt bleven tot het uitwisselen van ervaringen.†

Vanwege de verschillen in kennis en ervaring waren de diskussies voor een deel van de deelnemer-sters oude koek. Omdat de doelstellingen van de weekeinden vaag waren kwamen mensen er met zeer verschillende verwachtingen naar toe, en kon er niet gewerkt worden aan gezamenlijke aktiviteiten. De aktiviteiten waar de naam LAFO aan verbonden was, een aktiedag op 20 augustus 1991 en een demonstratie in Amsterdam op 14 december 1991, waren georganiseerd door een kleine groep zonder terugkoppeling met de in het LAFO deelnemende plaatselijke groepen.†

Tijdens het LAFO-weekeinde in Nijmegen in januari dit jaar werd vanuit deze kritiek geprobeerd een werkbare struktuur neer te zetten, gebaseerd op duidelijke doelstellingen. De eerste doelstelling zou moeten zijn: elkaar weten te vinden als er een landelijke of belangrijke plaatselijke aktie is, en elkaar informeren over plaatselijke antifascistische aktiviteiten. Het functioneren van de informatie-uitwisseling zou een voorwaarde moeten zijn voor de volgende doelstelling: om met verschillende groepen in het netwerk samen te diskussiŽren en een gezamenlijke manier van werken te ontwikkelen.†

Om deze doelstellingen te bereiken werd het voorstel gedaan om de LAFO-weekeinden in het vervolg te struktureren in de vorm van een aantal telkens terugkerende werkgroepen, waarin de praktische en inhoudelijke basis van het netwerk zou moeten worden ontwikkeld. De diskussies zouden zo aan continuÔteit moeten winnen. Door een goede verslaglegging van de diskussies zouden nieuwe groepen de mogelijkheid moeten hebben in te stappen in de lopende diskussies.†

Tijdens het Nijmeegse LAFO-weekeinde werden de voorstellen voor de nieuwe struktuur positief ontvangen. Voor en tijdens het weekeinde daarop in Groningen bleek echter dat de struktuur alweer verlaten werd. Diskussiethema's zoals die in Nijmegen waren afgesproken, kwamen niet terug; ervoor in de plaats kwamen andere diskussiethema's. Het mislukken van dit weekeinde leidde een struktuurverandering in: er werd afgestapt van de weekeinde-struktuur en er werd overgegaan naar landelijke vergaderingen met steeds wisselende hoofdthema's. De vergaderingen bleken echter te vrijblijvend te zijn, en na twee pogingen werd het LAFO in de ijskast gezet.†

Het grootste mankement van het LAFO was het ontbreken van kontinuÔteit. Dat kwam onder andere doordat er geen vast secretariaat was dat diskussies levend hield en erop aandrong dat afspraken nagekomen werden. Wij denken dat een dergelijk secretariaat een belangrijke voorwaarde is voor het bestaan van een landelijk antifascistisch aktieplatform. †

Lessen na "Hoek van Holland"

Het gebeuren voor en rond de aktie in Hoek van Holland was volgens ons een duidelijk voorbeeld van de incidenten-politiek van de links-radikale beweging: een kortstondige organisatie opbouwen om een aktie te kunnen voeren. Op korte termijn moesten mensen die elkaar niet of nauwelijks kenden een aktie voorbereiden en uitvoeren.†

Dit leidde tot onduidelijke afspraken, die deels ook niet werden nagekomen. Willen antifascisten/s in Nederland op den duur een vuist kunnen maken dan zullen er akties gevoerd moeten worden vanuit een organisatie en niet telkens organisaties gebaseerd moeten worden op afzonderlijke akties.†

Rond de aktie bestond een selektieve geheimhouding, omdat de plannen niet uit mochten lekken naar de skinheads. Het gevolg hiervan was dat maar een beperkte groep aktivisten/s op de hoogte was van de aktie. Op deze manier kan er geen brede beweging opgebouwd worden. Zonder het perspektief van een brede beweging haken ook binnen de links-radikale beweging steeds meer mensen af. De geheimhouding heeft de politie niet verhinderd de plannen mee te krijgen, maar heeft alleen contra-produktief gewerkt. †

Bij voorbereidingen van akties waar veel mensen bij betrokken zijn is het realistisch om te verwachten dat de plannen uit zullen lekken. Er is dan geen reden om niet openlijk op te roepen voor zulke akties. Openlijke mobilisatie waar veel mensen op af komen geeft ons bovendien een betere kans de legitimiteit van onze akties uit te leggen.†

Fascisme

Het doel van het platform is het bestrijden van fascisme. Het begrip 'fascisme' is door de jaren voor velerlei uitleg vatbaar geworden. Het wordt gebruikt voor rechts-extremistische, racistische en neonazistische partijen en groepen, "eigen volk eerst" ideologieŽn en soms in ruime zin zoals het fascistisch bestempelen van repressieve regeringen.†

Oorspronkelijk slaat het woord terug op een in de jaren twintig in ItaliŽ ontstane politieke stroming, die profiteerde van een grote economische crisis en een falend politiek bestel. Machts- en geweldsverheerlijking en de behoefte aan autoriteit middels een totalitair hiŽrarchisch systeem stonden hierin centraal. Onder fascisme wordt de staat geleid door een elite. Er zijn geen of schijnverkiezingen. †

Essentieel voor fascisme is dat het een massabeweging is die in alle hoeken van de samenleving haar ideologie uitdraagt en door intimidatie controle uitoefent. Oppositie is niet of zeer beperkt mogelijk. Mensen hebben geen controle over hun eigen levens, maar worden ondergeschikt gemaakt aan het belang van de staat. De staat smeedt van de bevolking een schijnbare eenheid door te hameren op een nationale identiteit. Voor sociale problemen worden zogenaamde vijanden van de eenheid van het volk als schuldigen aangewezen. Enerzijds zijn dit mensen en groepen mensen die oppositie voeren, anderzijds mensen die vanwege hun huidskleur, seksuele voorkeur, gedrag, handicap 'anders' zijn.†

Fascisme grijpt vaak terug op racistische sentimenten. Racisme kan worden omschreven als een geheel van normen, vooroordelen, wetten, economische macht en geweld, dat bedoeld is om mensen van blank-europese afkomst te bevoordelen boven mensen van nietblank-europese afkomst. Fascisme maakt in hoge mate gebruik van racisme om de 'vijanden van het volk' aan te wijzen, bijvoorbeeld vluchtelingen en andere migranten en gekleurde Nederlanders.†

Een nog dieperliggend maatschappelijk mechanisme is seksisme: de vorm van onderdrukking waarbij de ene sekse zich boven de andere stelt in sociaal, kultureel en individueel opzicht. In fascisme komt seksisme tot uitdrukking in de verheerlijking van de vrouw als moeder, die leven baart in het belang van het volk en de staat, zonder dat zij recht op zelfbeschikking heeft. De vrouw staat in dienst van het 'algemeen belang' om te zorgen voor een nageslacht dat de eenheid van het volk voort kan zetten en voor nieuwe arbeidskrachten zorgt.†

De antifascistische beweging legt in het algemeen eerder het verband tussen fascisme en racisme dan tussen fascisme en seksisme.(2)†

Verrechtsing

Nederland is geen fascistische staat, maar een parlementaire democratie. Binnen deze parlementaire democratie is echter een ruk naar rechts aan de gang. Onderdelen van de fascistische ideologie dreigen geaccepteerd te raken in de maatschappij. De verrechtsing komt op diverse terreinen tot uiting, die elkaar beÔnvloeden(3):

De strijd tegen fascisme betekent dus zowel bestrijding van fascistische groeperingen en partijen, als het aan de kaak stellen van het overheidsbeleid, het wegnemen van vooroordelen bij de bevolking, het vergroten van de verdraagzaamheid en het aangeven van internationale solidariteit in plaats van nationale identiteit.†

Antifascisme begint ons inziens bij verzet tegen de verrechtsing van de maatschappij. Dit houdt in dat niet alleen radikaal-linkse groepen antifascistisch zijn. Wat radikaal-linkse groepen echter onderscheidt van andere antifascistische groepen is dat we zowel het symptoom verrechtsing een halt toe willen roepen als de oorzaken te bestrijden door nieuwe oplossingen te ontwikkelen voor de bestaande problemen.†

De overheid

Voor de overheid is extreem-rechts aan de ene kant een bedreiging, omdat extreem-rechts staat voor uitholling of afschaffing van de parlementaire demokratie, maar aan de andere kant wordt extreemrechts gebruikt als bliksemafleider voor het gevoerde beleid. Het overheidsbeleid veroorzaakt problemen waarvoor oorspronkelijke christen- en sociaal-demokratische oplossingen niet meer werken.†

Doordat de overheid kan wijzen naar de extreme standpunten die extreem-rechtse groeperingen innemen, bijvoorbeeld ten opzichte van het te voeren vluchtelingenbeleid, kan zij haast ongemerkt haar eigen beleid aanscherpen en extreem-rechts de wind enigszins uit de zeilen nemen. De overheid kiest steeds meer voor oplossingen van extreem-rechts, die ze in gematigder vorm aan het publiek aanbiedt. Voorbeelden zijn: een algehele legitimatieplicht, strengere straffen en uitbreiding van de politie.†

Omdat de overheid en extreem-rechts een tweeslachtige relatie hebben kan de antifascistische beweging in sommige gevallen met de overheid samenwerken tegen extreem-rechts. Maar antifascisten/s mogen niet vertrouwen op de overheid voor de bestrijding van extreem-rechtse groepen. Daarvoor moet de beweging zen kracht ontwikkelen. Van een vast bondgenootschap met de overheid kan bovendien geen sprake zijn omdat wij de overheid juist bekritiseren op haar beleid.†

De overheid is kontinu bang voor verstoring van de openbare orde, en zal vanuit dat oogpunt op willen treden tegen extreem-rechtse intimidatie. Dit optreden op zich heeft als voordeel dat wij ons dan niet het vuur uit de schenen hoeven te lopen, maar dat de politie het vuile werk opknapt. In dergelijke gevallen kunnen wij ons richten op wat de overheid nalaat te doen, namelijk het bestrijden van de voedingsbodem voor fascisme. Treedt de politie echter niet op, dan zullen we als we er toe in staat zijn zen in moeten grijpen.†

Ons probleem is natuurlijk ook dat de overheid ons vaak ook ziet als een bedreiging van diezelfde openbare orde. Wij kunnen niet van de overheid eisen dat ze het openbare orde-argument gebruikt tegen extreem-rechts, omdat het daardoor een geaccepteerd argument kan worden dat ook bruikbaar is tegen ons. Waar de antifascistische beweging telkens op moet hameren is dat extreem-rechts een discriminerende ideologie aanhangt en uitdraagt. Wij moeten de overheid dwingen dat argument te gebruiken om op te treden, en niet het openbare orde-argument.†

Strategie

Op grond van het voorgaande is de strategie van AFA gebouwd op vier pijlers:

1. het isoleren en eventueel konfronteren van zich duidelijk als extreem-rechts manifesterende groepen;

2. het aanwijzen en veroordelen van de verrechtsing van het overheidsbeleid;

3. het wegnemen van vooroordelen, het vergroten van de verdraagzaamheid en het aangeven van internationale solidariteit in plaats van nationale identiteit;

4. het initiatief nemen of aansluiten bij initiatieven waarbij een bijdrage wordt geleverd om de oorzaken van de voedingsbodem voor extreem-rechts weg te nemen.†

Van deze vier punten is punt ťťn het beste uitgewerkt. De reden hiervoor is dat het voorstel voor AFA is ontstaan in de nasleep van de aktie in Hoek van Holland en het gebeuren rond het multikulturele festival in Arnhem. Hier mag niet uit gekonkludeerd worden dat AFA de andere strategiepunten niet verder uit zal werken. Dit is alleen al belangrijk omdat als de antifascistische beweging alleen maar lijkt te reageren op extreem-rechts, antifascisme dan gemakkelijk voorgesteld kan worden als een bende-oorlog tussen rechts- en links-extremisten.†

1. Het isoleren en eventueel konfronteren van zich duidelijk als extreem-rechts manifesterende groepen.

Fascisme is een massabeweging, waarvan uitgesproken of verhuld fascistische groeperingen en partijen de voorhoede uitmaken. Om fascisme te bestrijden moet voorkomen worden dat de denkbeelden van deze groeperingen aanslaan bij de bevolking. Er ligt voor de antifascistische beweging een taak om de schijnoplossingen van extreem-rechts aan de kaak te stellen. Overal waar ze hun propaganda verspreiden zullen wij moeten zijn om bijvoorbeeld tegenpamfletten te verspreiden, waarin we de mensen erop wijzen dat de oplossingen die extreem rechts aandraagt schijnoplossingen zijn. Verhuld fascistische groeperingen moeten we ontmaskeren.†

Om fascisten in een geÔsoleerde positie te brengen is de steun van de bevolking onontbeerlijk. Er zal dus aktie gevoerd moeten worden met medewerking van de plaatselijke bevolking. Dan zal die aktie veel meer effekt hebben. Er zal een brede maatschappelijke afkeer van extreem-rechts moeten blijven bestaan. Bij de voorbereiding van een aktie moet eraan gewerkt worden om de bevolking aan onze zijde te krijgen. Dit zal moeten gebeuren door middel van bijvoorbeeld voorlichtingsavonden en folderen.†

Lobby of andere akties

Wanneer er aanwijzingen zijn dat een extreem-rechtse groepering ergens een bijeenkomst wil houden zal het in veel gevalllen voldoende zijn om via een lobby (bijvoorbeeld aankaarten bij gemeente, zaalhouder, pers) de bijeenkomst te verhinderen. Is dit niet voldoende dan zal gekeken moeten worden of een andere aktievorm geschikt is: folderen of handtekeningen ophalen in de buurt van de plek waar de bijeenkomst plaatsvindt, een demonstratie, een blokkade of een andere aktie.†

Niet elke bijeenkomst van elke groep of partij is zo belangrijk dat er veel moeite in gestoken moet worden om haar verhinderd te krijgen. Een andere goede reden om niet tegen elke bijeenkomst aktie te voeren is het voorkomen dat de vaak onderling rivaliserende extreem-rechtse groepen solidair met elkaar worden.†

Als er wel aktie ondernomen wordt moet er goed inzicht zijn in de groep waartegen aktie gevoerd wordt: hoe belangrijk is zij, hoe sterk, gewelddadig, enz. Tegelijk moet er goed inzicht zijn in de mogelijkheden van de antifascistische beweging: hoeveel mensen kunnen gemobiliseerd worden, zijn zij voorbereid op gewelddadige situaties enz. Het is belangrijk om hierover regelmatig te praten met zo goed mogelijke informatie. Op de landelijke AFA-vergaderingen zal dat een vast agendapunt worden.†

Strukturen

Elke plaatselijke groep bestrijkt als het ware een vlek. Een aktie in een plaats binnen de vlek moet in principe door de plaatselijke groep opgezet worden, want daar is het meeste inzicht aanwezig in de plaatselijke situatie (algemene politieke verhoudingen, omvang en betekenis van extreem-rechts aldaar). Andere groepen in de regio of zelfs in het hele land kunnen bijspringen, evenals het landelijk secretariaat. De plaatselijke groep heeft het laatste woord over de opzet van een aktie binnen zijn vlek. Om voorstellen voor landelijke akties, dat wil zeggen akties die het vermogen van de plaatselijke groep te boven gaan, te bediskussiŽren kan een groep een speciale AFA-vergadering bij elkaar roepen.†

Als extreem-rechts ergens in Nederland een bijeenkomst organiseert en antifascisten/s kiezen ervoor een tegenaktie te organiseren, dan moet dit binnen zo kort mogelijke tijd kunnen gebeuren. Hiervoor is een goed ontwikkelde mobilisatiestruktuur nodig. Om de mobilisatie voor een landelijke aktie snel te laten verlopen moet gewerkt worden met een concreet plan. Dit plan wordt voorgelegd aan de plaatselijke groepen en hun achterban. Deze spreken zich uit over het plan. stellen veranderingen voor, en maken een inschatting hoeveel mensen bereid zijn aan de aktie deel te nemen. Na deze terugkoppeling kunnen mensen aan de hand van het definitieve aktieplan opgeroepen worden.†

Kontaktlijn

Een manier voor antifascisme groepen om op plaatselijk niveau een effectieve mobilisatiestruktuur te organiseren is door middel van een telefonische kontaktlijn. Een telefonische kontaktlijn kan dienen als meldpunt voor informatie over de samenstelling en aktiviteiten van extreem-rechts, en als alarmlijn. Bij de kontaktlijn sluiten zich mensen aan die aktief willen worden tegen extreem-rechts. Hiervoor kan aktief geworven worden. Deze mensen geven van tevoren aan voor welke aktiviteiten ze beschikbaar zijn, zoals diskriminerende leuzen wegkalken, pamfletten uitdelen, rondgaan met handtekeningenlijsten, akties tegen extreem-rechtse bijeenkomsten, bescherming tegen extreem-rechtse aanvallen, enzovoorts.†

De organisatie van de kontaktlijn moet gedragen worden door een groep die de meldingen natrekt en zo nodig mensen bij elkaar belt om een aktie uit te voeren. Deze groep moet de inschatting maken of het nodig is om, als er tijd voor is, een aktievergadering uit te roepen om afspraken te maken. Is het niet nodig of is er geen tijd, dan moeten de mensen afgaan op bij iedereen bekende en van tevoren bediskussieerde richtlijnen (bijvoorbeeld met betrekking tot het gebruik van geweld) over wat te doen in welke situatie. In sommige gevallen zal het raadzaam zijn om (ook of alleen) de politie in te schakelen.†

De ingangsnummers van de kontaktlijnen moeten ook in andere plaatsen bekend zijn, zodat antifascisten/s uit andere plaatsen te hulp geroepen kunnen worden (in eerste instantie regionaal, zo nodig landelijk). Groepen die breder dan alleen plaatselijk mobiliseren moeten verplicht zijn om te hulp schietende groepen te informeren wat zij wel en niet van hun verwachten. De groepen uit andere plaatsen zijn op hun beurt verplicht om deze verwachtingen onderling door te spreken.†

Afspraken

Het karakter van de mobilisatiestruktuur moet openlijk zijn, om zoveel mogelijk mensen mee te laten doen. Met openlijk wordt bedoeld dat van tevoren bij iedereen die met een aktie mee doet duidelijk moet zijn wat precies de bedoeling is. Elke bredere oproep tot aktie moet een omschreven doel hebben, met een opsomming van (on)gewenst gedrag. Voor zover het niet iedereen duidelijk is moet per aktie overwogen worden om in te grijpen bij akties van personen of groepen personen die duidelijk een ander doel beogen. Akties mogen niet uit de hand lopen omdat enkelen achteraf niet wisten wat de bedoeling was. Zoiets heeft vaak tot effekt dat mensen afknappen op a-politiek machogedrag en bij een volgende aktie niet meer komen opdagen.†

Omdat het er ook om gaat de sympathie van de plaatselijke bevolking te krijgen is het van belang dat zaken als het wel of niet dragen van bivakmutsen kollektief besloten worden. Met een demonstratie van mensen met leren jassen en bivakmutsen over hun hoofd kan de bevolking van een gemiddelde plaats zich doorgaans niet identificeren. Men blijft dan op een afstandje toekijken en loopt niet mee. †

Ook over geweld zal bij de voorbereidingen van brede akties gepraat moeten worden. In het algemeen moet er bij brede akties waarvoor via de mobilisatiestruktuur wordt opgeroepen naar gestreefd worden dat er geen gewelddadigheden plaatsvinden. Met name de plaatselijke bevolking wordt met grote moeite bereid gevonden aan een aktie mee te doen; bij gewelddadigheden zal men een volgende keer massaal wegblijven. Een militante aanval onder dekking van een grote AFA-demonstratie is helemaal uit den boze: dit maakt mensen wantrouwig ten opzichte van AFA.†

Geweld kan noodzakelijk zijn uit verdediging van een aktie tegen een gewelddadige aanval door rechts-extremisten. Om verrassingen zoveel mogelijk te voorkomen moet ook de bescherming van een aktie van tevoren besproken worden. In principe zijn we geweldloos, maar wel weerbaar; dit mag zich echter niet uiten in een openlijk zwaaien met knuppels, omdat dit de afstand tussen de plaatselijke bevolking/de tv-kijker en ons vergroot.†

Geheime aktie

AFA wordt niet opgericht om geheime akties te voeren tegen fascisten. AFA is van mening dat (zorgvuldige) direkte akties een goede aanvulling kunnen zijn op de aktiviteiten van AFA, maar dat dit buiten het werkterrein van AFA valt. Organisatie op basis van geheime aktie dwingt immers tot een zeer gesloten organisatievorm en dat biedt weinig perspectief om uit te groeien tot een brede beweging. Konstruktieve diskussies over geheime akties, al dan niet aan de hand van akties die gevoerd zijn, moeten binnen AFA echter wel gevoerd kunnen worden.†

2. Het aanwijzen en veroordelen van de verrechtsing van het overheidsbeleid.

In de plaatselijke groepen en de landelijke vergaderingen moet plaats zijn voor diskussies over bestaande en nieuwe maatregelen, zoals verscherping van wetten of de invoering van legitimatieplicht; over debatten die gevoerd worden, zoals het 'criminaliteits-debat', het 'nationale minderheden-debat' of het 'illegalen-debat'; en over de verrechtsing van de partijpolitiek in het algemeen. De mobilisatiestruktuur kan behalve voor akties tegen fascistische groeperingen ook gebruikt worden voor akties tegen het overheidsbeleid. AFA kan zich aansluiten bij initiatieven die door anderen genomen worden (een recent voorbeeld is de aktie bij de opening van het 'grenshospitium' in Amsterdam), of zelf akties opzetten.†

3. Het wegnemen van vooroordelen, het vergroten van de verdraagzaamheid en het aangeven van internationale solidariteit in plaats van nationale identiteit.

Dit zijn bij uitstek aktiviteiten voor de plaatselijke groepen. Het landelijk secretariaat kan ondersteuning bieden door les- en voorlichtingspakketten te verzamelen en ter beschikking te stellen aan plaatselijke groepen. Er kunnen ook (interne) scholingen georganiseerd worden, bijvoorbeeld in samenwerking met instanties die in voorlichting gespecialiseerd zijn (zoals sommige Anti Discriminatie Buro's).†

4. Het initiatief nemen of aansluiten bij initiatieven waarbij een bijdrage wordt geleverd om de oorzaken van de voedingsbodem voor extreem-rechts weg te nemen.

VOORBEELD.....

Structuur van AFA

De AFA-structuur is bedoeld om diskussies tussen de aangesloten basisgroepen te stimuleren, om gezamenlijke aktiviteiten te plannen, en op te roepen voor akties. Voor de diskussies is een goede uitwisseling van informatie noodzakelijk. Hiervoor wordt een landelijk secretariaat in het leven geroepen. De plaats waar diskussies worden gevoerd en besluiten genomen worden is de maandelijkse landelijke AFA-vergadering.†

Vaste agendapunten van landelijke vergaderingen zijn:

- aktualiteit: de stand van zaken binnen extreem-rechts, de plaats van extreem-rechts binnen de politieke verhoudingen, het overheidsbeleid; aktievoorstellen bediskussiŽren, opstellen of concretiseren.

- diskussie over strategieŽn en taktieken.

- evaluatie van AFA-aktiviteiten: hoe werkt de mobilisatiestruktuur, lukt het om "overal" plaatselijke groepen te krijgen, hoe verlopen akties die zijn georganiseerd, hoe verlopen de vergaderingen, kan het secretariaat haar taken aan, etcetera.†

Taken voor het landelijk secretariaat zijn:

- aanspreekpunt zijn voor mensen en groepen buiten AFA, doorverwijzen naar plaatselijke groepen, onderhouden van algemene contacten met de pers.

- coŲrdinatie verzorgen tussen de aangesloten plaatselijke groepen. Dat wil zeggen coŲrdinatie van campagnes, uitwisseling van informatie, uitwisseling diskussiestukken, etc.

- voorbereiden van de landelijke vergaderingen, daarin diskussies aanzwengelen, zorgen voor verslaglegging.

- bijhouden van een archief van AFA-aktiviteiten.

- toegankelijk maken van les- en scholingspakketten.

- Voor de financiŽn van AFA zal een met het landelijk secretariaat verbonden werkgroep gevormd worden voor fondswerving.†

Taken voor de plaatselijke antifascisme groepen:

- opzetten plaatselijke mobilisatiestruktuur (alarmlijnen).

- hiervoor samenwerking zoeken met organisaties binnen de eigen plaats.

- kontakt leggen met personen of organisaties in andere plaatsen in de regio om er antifascisme groepen op te starten; deze groepen kunnen zich vervolgens aansluiten bij het landelijke platform.

- mensen afvaardigen naar landelijke vergaderingen.

- het ontwikkelen van diskussies over strategieŽn en taktieken bij de bestrijding van verrechtsing en fascisme.†

Interesse?

Groepen die door bovenstaande tekst geÔnteresseerd zijn geraakt en zich eventueel aan willen sluiten bij AFA kunnen kontakt opnemen met het landelijk secretariaat. Het postadres hiervan is: Postbus 31420, 6503 CK Nijmegen. Binnenkort zal het AFA-secretariaat ook telefonisch bereikbaar zijn; dit zal tijdig bekend worden gemaakt.†

Op dit moment bestaan er in de volgende steden plaatselijk AFA-groepen: Amsterdam. Groningen, Utrecht, Nijmegen, Eindhoven, Leeuwarden, Breda, Leiden, Rotterdam, Wageningen, Zaanstreek, Enschede, Hengelo, Oldenzaal, Haarlem, Heerlen, Delft, Den Bosch, Den Haag en Arnhem.†

Anti Fascistische Aktie† †

1. Reader voor LAFO-weekend oktober 1991.

2. Het is van belang om hier op te merken dat de twee AFA-vergaderingen overwegend bezocht werden door witte mannen. AFA spreekt zich uit tegen racisme en seksisme en willen dat ook graag tot uitdrukking zien komen in gelijkwaardige deelname van gekleurde mensen en vrouwen in de antifascistische beweging. Uit ervaring weten wij hoe moeilijk dit punt is, maar volgens ons heeft de beweging slechts een toekomst als ze ook weet om te gaan met racistische en seksistische mechanismen in haar eigen kringen.

3. Autonoom info/actie Centrum: NN #104 (20-02-92)†

Bij het tot stand komen van bovenstaande tekst hebben een aantal artikelen uit eerdere nummers van NN/Konfrontatie een rol gespeeld: van Autonoom Buurt Centrum (NN #104), KAFKA/FOK (NN #121), De Vonk (Konfrontatie #16). †††

Naar boven
Naar overzicht dit nummer
Naar Jaargang 1993