UIT: NN #121 van 15 oktober 1992 – Thema "Kinderen"  

Kinderen en kinderloos 

Flarden uit een gesprek 

De twee heren hebben geen kinderen en hebben ook geen echte plannen daartoe. Christina heeft sinds enkele maanden een zoon(tje), Winnie is er sedert jaren van overtuigd geen kinderen te willen. 

Christina: "Hoe staan jullie mannen ten opzichte van het krijgen van kinderen?"

Rik: "Ik moet daar nu niet aan denken, maar ik kan me voorstellen dat er een moment in m"n leven komt dat ik een kind zou willen hebben."

Alex: "Dat is wel moeilijk, als man zijnde en alleenstaand. Als je geen relatie hebt, kun je wel willen dat je een kind hebt maar dat wordt dan wel problematisch. Persoonlijk ken ik geen mannen die in hun eentje een kind opvoeden. Je gaat wel meer aan kinderen lopen denken naarmate de jaren voortschrijden. Maar er is nog geen moment aangebroken waarin ik gesteld heb dat het nu de hoogste tijd is om een kind te nemen. Voor mij heeft dat veel te maken met mijn positie in de maatschappij. Ik heb het idee dat mijn leven dermate instabiel verloopt, dat daarin geen plaats is voor een kind. Ik zie het als een vereiste om een bepaalde mate van stabiliteit te hebben in je leven, daar heeft het kind recht op. Ik moet me kunnen concentreren op de opvoeding."  

Christina: "Volgens mij is die eis waar jij het over hebt, je ongewild opgelegd door de maatschappij. Dat idee van getrouwd moeten zijn, geld verdienen, een goede woning. Dat hoeft natuurlijk allemaal niet, maar een bepaalde mate van stabiliteit is inderdaad wel gewenst. In andere maatschappijen is het krijgen van kinderen een stuk simpeler, in deze maatschappij wordt daar zo waanzinnig over nagedacht dat het daardoor heel moeilijk wordt, als je leven zich niet verhoudt tot het standaardpatroon." 

Winnie wil absoluut geen kinderen. Dit besefte ze echter pas toen ze ongewild zwanger was geworden. Enige tijd later liet ze zich dan ook steriliseren. 

Winnie: Toen ik zwanger was, ik wilde sowieso nooit kinderen, kreeg ik zo'n verantwoordelijkheidsgevoel. Zo woonden m'n ouders op het platteland, waar ik normaliter nooit naartoe wilde. Maar nu dus wel, omdat ik het idee had dat frisse lucht goed zou zijn voor m'n kind."  

Die verantwoordelijkheid zag Winnie absoluut niet zitten. Het was een van de redenen voor haar beslissing. We praten over de verandering in je leven door het krijgen van kinderen. De nadruk ligt op dingen die je niet meer kan doen: je bent permanent verantwoordelijk voor iemand, je moet in ieder geval een beetje regelmatig leven. 

Christina: "In linkse kringen is er nog immer die angst dat het krijgen van een kind inhoudt dat je verburgerlijkt."

Alex: "Dat gebeurt toch regelmatig, dat het activisme aan de kant geschoven wordt en je een andere invulling van je leven zoekt. Samen met het kind."

Chritina: "Het gevaar zit er zeker in dat je zo gebonden wordt aan het kind dat je op een aantal plekken bijna niet meer komt, dat je geïsoleerd raakt en daardoor verandert."

Winnie: "Ik ken vrouwen die zichzelf isoleerden, zelf veranderden." 

Christina heeft net een kind gekregen en daar bewust voor gekozen. Alex vraagt hoe ze daar vijf jaar geleden over dacht?

Christina: "Toen dacht ik daar duidelijk anders over, m'n leven zag er veel chaotischer uit. Misschien had het toen ook wel gekund, maar als je er aan begint wordt je gedwongen bepaalde dingen in je leven te veranderen. Dat moet je er maar net voor over hebben. Mijn leven is nu rustiger geworden en dan ligt het meer voor de hand dat je een kind neemt. En voor vrouwen speelt de leeftijdsgrens een grotere rol dan voor de man. Want ja, straks kan het niet meer. Geen kind krijgen lijkt me gewoon verschrikkelijk saai."

Alex: "Ga je bepaalde bezigheden die je gewend bent niet relativeren als je een kind krijgt?"

Christina: "Ook, er verandert wel degelijk iets in je hoofd als je in verwachting raakt. Dat gebeurt heel emotioneel, speelt zich niet rationeel af. Maar ik denk dat dit op een gegeven moment wel weer minder wordt. Ja, ik heb het kind nu een half jaar en dat komt momenteel voor alles. Als het kind honger heeft, dan moet het eten hebben. Dan vergader je maar later. Maar dat wil niet zeggen dat dit altijd zo blijft. Dat duurt een jaar, misschien twee jaar."  

Christina: "Nu wordt er hier gesproken over het krijgen van een kind als zijnde een grote beperking, terwijl het ook andere mogelijkheden schept waar we het dan niet over hebben."

Winnie: "Zoals?"

Christina: "Je maakt mee hoe een mens groot wordt. Dat is een waanzinnig mooi proces om dat van nabij te mogen volgen, dat is iets unieks wat je anders niet mee zult maken in deze maatschappij. Je begint aan een soort wereldreis als je zwanger raakt. Het zou natuurlijk mooi zijn als je in de gelegenheid wordt gesteld zonder zelf een kind te krijgen iemand anders kind van zo nabij te volgen. Maar zo zit onze maatschappij nu eenmaal niet in elkaar, je loopt niet dagelijks over de vloer bij de buren." 

Het wordt uiteindelijk een persoonlijke keuze om een kind te krijgen. Daar is iedereen het over eens. Je kunt allerlei argumenten aanvoeren voor of tegen het nemen van een kind. Uiteindelijk is de beslissing tot gevoelsmatig en niet rationeel.  

Rik: "Hoe weet je dan toch zo absoluut dat je geen kinderen wilt, behalve dat je de verantwoordelijkheid niet aan wilt?"

Winnie: "Ja, waar komt de zekerheid vandaan... Ik heb nooit behoefte gehad aan kinderen voor mezelf. Ik vind dat de wereld er te slecht uitziet om daar een kind in te zetten, plat uitgedrukt." Alex: "Die opvatting deel ik wel momenteel."

Rik: "Dat is wel het toppunt van negativisme. Als de hele wereld er zo over zou denken, dan bestaat ie niet meer over 50 jaar."

Winnie: "Nou, volgens mij zou het goed zijn dat er minder kinderen geboren worden want dan zou de wereld nou eens niet over 50 jaar afgelopen zijn."

Christina: "Dat is zo'n reactie die je wel vaker hoort, zeker in linkse kringen."

Winnie: "Mijn moeder vindt dat nu ook hoor."

Rik: "En mijn vader, die zei laatst dat als ie nu kinderen zou moeten nemen dat niet zou doen."

Christina: "Maar als we het dan over linkse politiek en activisme hebben, waar ben je dan mee bezig, waar vecht je dan eigenlijk voor. Dat is voor mij ook de essentie om een kind te kunnen krijgen, dat moet kunnen en dat eis ik! Want anders... Ik bedoel, jouw leven is toch de moeite waard om te leven, vind je niet?"

Winnie: "Nee..."

Christina: "Vind je niet? Nou, dan kan ik het niet meer volgen."

Rik: "Je bestaat gewoon nu eenmaal."

Winnie: "Ja, Ik heb er niet om gevraagd om te leven. Ik vind het niet erg maar heb niet zo'n gevoel van goh, daar ga ik een kind bij nemen."

Alex: "Het nemen van een kind zien als een asociale daad?"

Winnie: "Je hoort mij niet zeggen dat mensen geen kinderen meer mogen nemen. Maar ik vind wel dat er veel beter over nagedacht moet worden, voordat je de beslissing neemt." 

Zo kun je alle kanten op: alleen, met z'n tweeën of met een groep een kind opvoeden, echte ouders en co-ouders, maar ook het tegengestelde.

Winnie: "Ik woon in een woongroep waar een van de huisregels is dat we geen kinderen zullen nemen."

Alex: "Dat klinkt niet echt links."

Winnie: "Dat klinkt dogmatisch."

Rik: "Je kunt er toch voor kiezen om zonder kinderen te wonen, dat sluit wel problemen uit. Iedereen in dat huis moet het dan ook leuk vinden dat zo'n kind rondloopt, het wordt ook een beetje jouw kind."

Christina: "Wij voeden het kind met z'n tweeën op en dan zijn er nog twee personen die ook af en toe het kind begeleiden. Verder zit ik in de gelukkige omstandigheid dat ik bij een links clubje werk, waar ik gewoon de kinderbox kan neerzetten. Ik zag er erg tegenop hoe m'n kennissenkring zou reageren op het moment dat ik duidelijk maakte dat ik een kind zou gaan krijgen. Maar dat is me uiteindelijk enorm meegevallen. Meestal weten de mensen in linkse kringen veel te goed wat er allemaal mis is in de wereld, dat je het krijgen van een kind heel erg zou moeten gaan verdedigen. Maar dat viel ontzettend mee."

Winnie: "Dat is meer iets van een aantal jaren geleden, die afkeer van kinderen."

Christina: "Volgens mij heeft dat alles met leeftijd te maken."

Rik: "En met de linkse beweging. Vroeger 'haakte je af' als je een kind nam. Het werd ook linkser gevonden om geen kinderen te riemen dan wel, maar dat is nu veel losser."

Winnie: "Ja, de beweging is minder pragmatisch geworden."  

Alex: "Vrouwen verwijten mannen vaak dat ze zich te weinig met de opvoeding van het kind bezig houden, terwijl mannen op hun beurt de vrouwen weer verwijten dat ze het kind niet los willen laten, dat ze het teveel opeisen."

Christina: "Als je van plan bent het kind in goede verhouding op te voeden, zodat de helft van de tijd door de man en de andere helft door de vrouw wordt ingevuld, dan zal dat moeilijk worden. Het zal voor de vrouw heel moeilijk worden om het kind zo vaak af te staan. Bij onze relatie ligt dat niet zo moeilijk, omdat de man al minder duidelijk gekozen heeft voor de opvoeding van het kind. Ik ondervind nu dat ik meer dingen tegelijk kan doen, als gevolg van het hebben van dat kind, je krijgt extra energie."

Rik: "Mannen hebben sociaal veel minder vaardigheden waardoor een kind opvoeden maatschappelijk gezien veel verder weg ligt."

Winnie: "Ja, maar dat ligt voornamelijk aan de mannen. Ik ken ook mannen die zo met een kind omspringen, dat je geen verschil ziet met een vrouw."

Rik: "Nou, ik bedoel die ballast die je meedraagt als gevolg van je opvoeding. De vrouwen krijgen poppen om mee te spelen, mannen spelen 'cowboy'."

Alex: "Ja, voor de gemiddelde vrouw is de opvoeding meer aangeleerd, terwijl de man met een fikse achterstand door schade en schande wijs moet worden. Er is veel onkunde."

Rik: "En de natuurlijke band is anders."

Christina: "Voor mij houdt een linkse opvoeding in dat je de macht die je hebt als biologische moeder of vader ook deelt met anderen. Het is wel iets heel moois, die totale afhankelijkheid. Maar het kan ook heel gevaarlijk zijn."  

Rik, Alex