UIT: NN #99/100 van 19 december 1991  

Geen detentie asielzoekers 

Net als een maand geleden protesteerde het Platform Illegale Vluchtelingen op vrijdag 6 december opnieuw tegen de bouw van het vernieuwde detentie centrum Schiphol-Oost. Buiten enige schermutselingen met bouwvakkers, verliep het protest van de 50 mensen rustig. 

De overheid vindt opsluiting een onmisbaar instrument om haar toelatingsbeleid vorm te geven. Opsluiting van afgewezen asielzoekers om hun uitzetting te effektueren; 'Schutterswei' te Alkmaar. Opsluiting van kennelijk ongegrond beoordeelde asielzoekers aan de grens om hun toelating tot Nederland te voorkomen; nu Schiphol-Oost, straks in de Bijlmer. En tot slot de mogelijke opsluiting van afgewezen asielzoekers om hen beschikbaar te houden voor de uitzettingsprocedure; het nieuwe artikel 18a in de Vreemdelingenwet. 

Kamp der uitzichtlozen 

De praktische vormgeving daarvan levert nu problemen op. Dit voorjaar bedacht de regering dat dit het beste kon in vier aparte centra waar alle afgewezen asielzoekers zouden worden ondergebracht, de zogenaamde korte verblijfcentra. De Tweede Kamer wees deze 'kampen der uitzichtlozen' af, maar ging wel akkoord met art. 18a. Het artikel zou ten uitvoer gelegd moeten worden in de eveneens nieuw op te richten opvang- en onderzoekscentra (OC's) maar hoe, bleef in het debat begin september onduidelijk.  

CDA-kamerlid Krajenbrink had het over rode en groene kaarten die getoond moeten worden aan de portier; heb je een groene kaart dan zwaait de buitendeur open, bij een rode kaart heb je pech, de deur blijft dicht. Afgezien van het feit dat een bungalowpark niet één voordeur met een portier heeft, hooguit een slagboom, betekent zo'n kaartensysteem in de praktijk dat al die asielzoekers in een OC min of meer achter een gesloten deur zitten.  

Minister d'Ancona is fel tegen een gesloten deur in een opvangcentrum; WVC is tenslotte voor de opvang en geen gevangenisbewaarder. Vandaar dat Kosto in die gevallen denkt aan overbrenging naar het nieuwe detentiecentrum in de Bijlmer. Maar ontstaat er dan alsnog niet een korte-verblijfcentrum in een nieuw jasje, een 'kamp der uitzichtlozen' waar de Tweede kamer zo fel tegen was? 

Door de korte-verblijfcentra af te wijzen maar art. 18a niet, laat de Kamer zich van haar hypocriete kant zien. Je kunt nu al bijna op de vingers van één hand natellen dat de handhaving van maatregelen als 'je mag de gemeente niet verlaten', 'je mag het OC/bungalowpark niet verlaten' in de praktijk moeilijk zal blijken te zijn. Justitie zal dan aandringen op sneller overgaan tot detentie à la de Bijlmer of de centrale opvang van asielzoekers onder het gezag van Justitie brengen, waardoor detentie in de OC's kan plaatsvinden. Dat laatste zal gesteund worden door VVD en CDA, een kamermeerderheid. 

Nederland immigratieland 

Maar de Bijlmer is een vervanging van Schiphol-Oost, zul je denken en dus alleen voor die kennelijk ongegronde asielzoekers die Nederland überhaupt niet in mogen. En wat gebeurt er dan met die afgewezen asielzoekers die er niet in mogen als de Bijlmer vol zit? Gaat dan het oude Schiphol-Oost weer open, moeten ze in de transit-ruimte blijven of worden ze konform de huidige loterij maar toegelaten tot Nederland.  

Dat laatste zal in geen geval gebeuren. De Kamer is begin september akkoord gegaan met een verruiming van art. 7a, waardoor het mogelijk zal zijn om afgewezen asielzoekers die niet worden toegelaten tot Nederland op meer plaatsen dan alleen het in de Bijlmer gebouwde grenshospitium op te sluiten. Het zou dus mogelijk kunnen zijn dat wat nu als een grenshospitium uit de grond wordt gestampt, straks een korte-verblijfcentrum in een nieuw jasje met de deur op slot wordt. Zoals het ook mogelijk is dat die OC's die wel één voordeur met een portier hebben, het karakter van een korte-verblijfcentrum krijgen, meer dan het bungalowpark in bijvoorbeeld Zeewolde. 

Nederland wil geen immigratieland zijn. De feiten zijn anders. Vanwege toenemende welvaartsverschillen, demografische ontwikkeling, schendingen van mensenrechten, (burger)oorlogen, verbeterde verkeersmogelijkheden e.d. is Nederland een immigratieland. Iets niet willen zijn wat men wel is, leidt automatisch tot een beleid waarin wordt gewerkt aan beheersing, afschrikking en het dichttimmeren van de grenzen. Naast verruiming van de detentiemogelijkheden, wordt er intensiever gekontroleerd aan de slurf bij zogenoemde risikovluchten en wordt er gewerkt aan een wetsvoorstel, om vervoersmaatschappijen te verplichten tot het kopiëren van identiteits- en reisdokumenten. Het CDA vindt dat daarbij de marechaussee moet worden ingezet. 

Vluchtelingen worden steeds meer als bij voorbaat onbetrouwbare en zelfs kriminele elementen beschouwd, waartegen de staat de maatschappij veinst te beschermen. Kriminelen sluit je op, dus vluchtelingen ook. Wij protesteren met klem tegen deze onmenselijke behandeling van de slachtoffers van vervolging, oorlog en honger die hier arriveren. Vluchtelingen komen hier voor de vrijheid!   

Luitje Douma  

namens Platform Illegale Vluchtelingen, samenwerkingsverband van 18 organisaties en groeperingen, die zich bezighouden met het behartigen van de belangen van uitgeprocedeerde, illegaal geworden asielzoekers die in Nederland zijn gebleven