UIT: NN #98 van 28 november 1991

De herrie na de RARA knal 

We hebben na de RARA-akties wat rond gebeld om de stemming te peilen bij vluchtelingenorganisaties. De reakties die we kregen over het middel waren unaniem afwijzend, hetgeen je niet zal verbazen. 

Woordvoerder Alex Voets van Vluchtelingen Werk Nederland (VWN) heeft geen inhoudelijk commentaar op de verklaring, hij heeft hem niet ontvangen. "VWN heeft zich nadrukkelijk van de aktie gedistantieerd", zegt hij. "Het is een absoluut ongeoorloofd middel. De groep waarvoor het is bedoeld, is er absoluut niet van gediend". Dit merkte hij ook uit reakties. 

VWN zet zich in voor vluchtelingen en asielzoekers in Nederland op het gebied van rechtsbescherming, opvang en voorlichting. Ze doet dit door pleitbezorging bij Kamers en overheid, juridische adviezen, het organiseren van opvang, verzorgingen en begeleiding (door gemeenten en privépersonen en organisaties) en het geven van voorlichting aan zowel vluchtelingen als de Nederlandse bevolking. 

De Federatie van Vluchtelingen-Organisaties in Nederland (VON) veroordeelt de aktie met harde bewoordingen. In een gefaxt persbericht vallen woorden als 'lafhartig' en 'laaghartig', nu ja je kent het wel. Het VON stelt "(…) Binnen de politiek, maar zeker ook in de samenleving, heeft geen enkele asielzoeker of vluchteling er belang bij om geassocieerd te worden met geweld. Zeker niet op een moment waar de angst voor opkomend racisme heel reëel is, gezien de trieste uitingen daarvan in de ons omringende landen". (...) "Vluchtelingen zijn al het slachtoffer van geweld geworden in hun 'eigen' land. Dit mag zich niet herhalen in een land waar zij veiligheid menen te hebben gevonden, door toedoen van onacceptabele acties als die van RARA. De VON hoopt dat Nederland genoeg relativeringsmogelijkheden heeft." 

Bij de Federatie VON zijn 17 demokratische zelforganisaties van vluchtelingen aangesloten. Deze belangenbehartigingsorganisatie geeft gevraagd of ongevraagd advies aan de overheid en zet zich met name in om de positie van vrouwen en jongeren te verbeteren. Ze biedt op verschillende gebieden ondersteuning aan de lidorganisaties en informeert de Nederlandse bevolking over achtergronden en cultuur van vluchtelingen. 

Erik van der Hoeven (medewerker Landelijk Steunpunt Vluchtelingen, redakteur van Casablanca): "Wat RARA schrijft is grotendeels overgeschreven uit bestaande publikaties, o.a. van ons." Wat betreft hun poging tot strategiediskussie voor radikaal-links zegt Erik: "Laat ze maar een ingezonden brief sturen naar de Volkskrant, NN of Konfrontatie. Op déze manier wil ik niet diskussiëren. En laat ze zich ook niet met vluchtelingen bemoeien als ze er geen verstand van hebben." ('Ook wij hebben het antwoord niet', schrijft RARA, ongeveer net als anderhalf jaar geleden.) 

Luitje Douma, ook van het LSV, heeft voor een schriftelijke reaktie geen tijd, ander werk heeft prioriteit. "RARA geeft een analyse zoals er meer zijn", zegt ze. En dan blijft automatisch het middel over om op te reageren. Ze verwijst naar een artikel van Erik van der Hoeven in NN #55, 19 april 1990, waar hij uitgebreid reageerde op de toenmalige RARA-verklaring en de aanslagen op het Ministerie van Justitie en Marechaussee-kazernes. 

Een passage daaruit: 'We weten dat het onmogelijk is om binnen de bestaande machtsverhoudingen tot werkelijke oplossingen te komen.' "Zo, nu weten vluchtelingen waar ze aan toe zijn", vervolgt Douma. "RARA kan en wil voor hen niets doen, ze gebruikt ze alleen om iets duidelijk te maken. Inderdaad 'een bescheiden bijdrage'. In de verklaring na de aanslag op de marechaussee gebouwen staat natuurlijk best veel leesbaars: over Schengen, de Europese eenwording, het opsluiten van asielzoekers, etc., etc. Maar dat is niets nieuws voor lezers van dit blad, laat staan voor mensen die zich al langer dan onze militanten voor vluchtelingen willen inzetten." 

Douma: "Nieuw is de manier waarop aktie gevöerd wordt. Nieuw is het gebruiken van bommen 'met tijdvertragers'. En daarover zijn heel wat mensen behoorlijk kwaad. Niet omdat militante akties niet kunnen helpen - Schiphol-Oost slopen zou best nuttig kunnen zijn -maar omdat we geen zin hebben alleen maar gebruikt te worden. En zeker niet door een groepje militanten die in hun pogingen iets bij te dragen als een olifant door de porseleinkast stuiven. Natuurlijk heeft RARA gelijk als ze stelt dat het vluchtelingenbeleid een politieke zaak moet worden en niet overgelaten mag worden aan juristen en hulpverleners. Maar hoe heeft de bommengrap bij de marechaussee daaraan een bijdrage geleverd? Niet toch. Het is zelfs zo dat mensen en organisaties die voor vluchtelingen werken niet eens gevraagd is wat is hun mening over de RARA-akties." 

"Het belangrijkste argument tegen de akties is echter dat vluchtelingen er niet alleen niets mee opschieten, maar er zelfs een nieuw stigma bij kunnen krijgen, namelijk dat van bommengooier. Voorlopig is dat gelukkig nog uitgebleven, maar de kans dat het alsnog gebeurt blijft aanwezig als RARA nieuwe aanslagen pleegt 'uit naam van de vluchtelingen'. Vluchtelingen zijn mensen die naar een ander land gaan om rust en veiligheid te vinden, akties die daartoe bijdragen zijn welkom. RARA zou haar eigen motto 'de vluchteling in het algemeen is voor ons geen object' serieus moeten nemen." 

Het Amsterdams Solidariteits Komitee Vluchtelingen reageerde in eerste instantie vrij lakoniek, maar schaafde ijlings haar standpunt bij. Men vindt de akties "niet oppertuun". Maar de kritiek van RARA op het vluchtelingenbeleid wordt in grote lijnen gedeeld. 

ASKV: "Kosto heeft zich de laatste jaren niet sterk gemaakt voor asielzoekers, maar tegen hen: geen gelegenheid liet hij onbenut om publicitair of politiek asielzoekers te stigmatiseren of kriminaliseren als 'fliere-fluiters, gesubsidieerde toeristen' (Elseviers magazine 1990/39), als bij voorbaat onbetrouwbaar omdat ze met ongeldige reisdokumenten vluchtten (Brandpunt, 12 maart 1990), als mensen waarvoor geen plaats is in ons, - vooral wat de aanspraak op de sociale voorzieningen betreft - zo overvolle Nederland (Elseviers magazine 1991/41), als mensen die moeten worden gedetineerd (de bouw van het 'grenshospitium' in Amsterdam-Zuidoost).  

"Kosto berokkent asielzoekers in het bijzonder en migranten of vreemdelingen in het algemeen onnoemelijk veel leed. Hij is niet de enige. Minister-president Lubbers en burgemeester Van Thijn van Amsterdam hebben duidelijk gemaakt dat de migranten moeten werken in plaats van onderduiken in de sociale voorzieningen, Van Thijn en zijn hoofdcommissaris van politie Nordholt hebben migranten in de openbaarheid afgeschilderd als kriminelen, vice-premier Kok benaderde het probleem van de illegale vreemdelingen door te roepen dat ze er allemaal uit moeten, Bolkestein vindt dat de migranten zich gedeisd moeten houden en zich moeten aanpassen. Kosto schaart zich in dit koor van anti-vreemdelingen propaganda door te verkondigen dat uitzetting het sluitstuk is van het asielbeleid en dat helaas de grondwet een verbod op gezinshereniging van migranten verbiedt.  

"Racisme is niet meer het privédomein van Janmaat en consorten. Janmaat dreigt rechts te worden ingehaald door de gevestigde politiek. Kosto moet niet klagen over wat hem is overkomen. Hij sluit mensen die voor de ergste verschrikkingen, diktatuur, vervolging, oorlog en honger zijn gevlucht, uit van elk menswaardig levensperspectief door hen de toegang te weigeren tot de Nederlandse maatschappij. Het handjevol vluchtelingen dat toch mag blijven, wordt ontvangen in een land waar de anti-vreemdelingenstemming door dezelfde Kosto c.s. wordt aangewakkerd.  

"Wat in Duitsland is gebeurd, is voorbereid door politici: het zijn niet alleen de neonazi's die zich tegen vreemdelingen keren, maar vooral ook de politici, die met hun kriminaliserende openbaarheidspolitiek de legitimatie verschaffen aan degenen die de asielzoekers en migranten op straat (in plaats van binnenskamers) aanvallen. Kosto is iemand die asielzoekers vooral terugstuurt naar het ongeluk (tot de dood er op volgt) dat zij zijn ontvlucht."