UIT: NN #97 van 14 november 1991  

GEBLADERTE   

NULNUMMER CASABLANCA 

'Casablanca is de voortzetting van drie onafhankelijke bladen. Twee anti-racisme tijdschriften (Afdruk en Halt, respektievelijk uit Nederland en Vlaanderen) en het Nederlandse blad Vluchtnummer (een uitgave van het Landelijk Steunpunt Vluchtelingen) hebben besloten om de handen ineen te slaan. Casablanca schrijft over algemene thema's als migratie, etniciteit, (anti-)racisme, nationalisme en rechts-extremisme op een meer informerende en minder moraliserende manier dan haar voorgangers'. Tot zover enige zinnen uit de inleiding van het nulnummer. 

Afdruk, Vluchtnummer en Halt bestaan niet meer. Het laatstgenoemde blad, uit België, heb ik tot nu toe nimmer onder ogen gehad. Maar dat Vluchtnummer en Afdruk gestopt zijn, is jammer. Beide bladen hadden een speciaal karakter: informatief en diepgravend op het gebied van antifascisme en vluchtelingenwerk. Ze voldeden aan de vraag naar specialistische lektuur op deze terreinen. Nu verleden tijd. Samengevoegd, drie in één. 

Wat me in eerste instantie opvalt is het aantal pagina's dat Casablanca telt in haar nulnummer. Het zijn er slechts 32. Slechts, omdat Vluchtnummer gemiddeld 24 pagina's telde, Afdruk 28 en Halt ... Duidelijk een sterke vermindering in het aanbod, waardoor ik al direkt terug verlang naar het verleden. Van achteren naar voren lezend, begint bij een agenda die je voorziet in data en plaatsen waar informatieve en kulturele evenementen plaats vinden op het met name anti-fascisme/racisme terrein. Nuttig en uitgebreid. 

"Nadat er lang enkel gediskussieerd werd over het thema illegaliteit, heeft de voortgaande Europese eenwording ervoor gezorgd dat tal van landen nu echt begonnen zijn de daad bij het woord te voegen om zo de ongewenste immigratie een halt toe te roepen", schrijft Levien Rouw in het artikel 'De illegalen komen!'. "Zolang er illegale migranten bestonden, zo lang hebben de overheden geprobeerd om ze het land uit te krijgen. Illegaliteit past immers niet bij een moderne staat, die greep wil hebben op z'n onderdanen. Een blik op de situatie in de VS leert dat daar de meest rigoureuze maatregelen tegen illegale immigratie slechts papieren tijgers zijn. Dat geldt ook voor, Europa", concludeert Levien. 

Dat niet alleen in Duitsland vluchtelingen en asielzoekers agressie over zich heen krijgen, is een feit. "We horen iedere maand van zeker honderd racistische aanvallen, alleen al in Zürich", verklaarde onlangs een medewerker van een Zwitserse vluchtelingenorganisatie. Aanslagen op buitenlanders of op asielzoekerscentra in Zwitserland, waarbij geen doden of gewonden vallen, halen vaak niet eens meer de pers.  

In het artikel 'Geen kaasfondue maar stenen' wordt in Casablanca de stand van zaken van asielzoekers in Zwitserland belicht. "Twee jaar geleden, in november '89, had de Neue Zürcher Zeitung al eens uitgerekend dat er dat jaar alleen zo'n 30 aanslagen door rechts-extremisten op asielzoekerscentra waren gepleegd. Vorig jaar werden er twaalf aanslagen met molotov-coctaiis op centra geregistreerd. Bij één daarvan zijn 2 volwassenen en 2 kinderen verbrand. In '89 werd een Koerd op straat vermoord, vorig jaar een Tamil-vluchteling. In diezelfde periode werden op tenminste vier plaatsen brandende kruizen neergezet bij asielzoekerscentra: de Ku Klux Klan in het land van Wilhelm Teil". 

Erik van der Hoeven schrijft in het artikel 'Brave Duitsers en nette Nederlanders' dat "er officieel geen lijstje van landen bestaat waarnaar vluchtelingen niet worden teruggestuurd. Het zou mensen immers op een idee kunnen brengen. In januari '90 noemde topambtenaar Nawijn van justitie er wel een aantal: Somalië, Sri Lanka, Ethiopië, Iran, Libanon en Irak. Omdat hun individuele verhaal te dun wordt bevonden om een vluchtelingenstatus te verlenen en uitzetting (tijdelijk) niet mogelijk is, is voor asielzoekers uit dergelijke landen het gedoog beleid ontwikkeld. Alleen voor gedoogden is verbetering in zicht. Zij krijgen na een half jaar een verblijfsvergunning die jaarlijks verlengd kan worden en mogen na drie jaar ook aan het werk". 

Verder in Casablanca een overgenomen artikel uit The New Republic, waarin Charles Moskos schrijft over het succesverhaal over 'positieve aktie' binnen de Amerikaanse kazernes. Een strikt gelijke-kansen-beleid en harde sankties op racistisch gedrag hebben gezorgd voor een duidelijke verbetering van de etnische verhoudingen in de kazernes. Het is beslist geen verhaal om kritiekloos door te nemen. Casablanca hoopt met de publikatie van het artikel 'Legergroen maakt kleurenblind' van Charles Moskos reakties binnen te krijgen. 

Het nulnummer van Casablanca is inhoudelijk niet wat ik verwacht had. Het is duidelijk dat de strijd tegen fascisme en racisme nauwe banden heeft met de vluchtelingenproblematiek en dat het niet onbegrijpelijk is dat specialistische bladen om die reden samengaan. Maar het idee rijst dat samenvoeging van Halt, Afdruk en Vluchtnummer voornamelijk gebaseerd is op financiële gronden. En dat is jammer, een teken des tijds. [alex]    

DE NIEUWE SOEMOED 

Waar vermindering van subsidie allemaal niet toe kan lelden. Het was bij het blad van het Palestina komitee, Soemoed, er de oorzaak van dat een betaalde hoofdredakteur de laan uit moest en de abo-prijs omhoog. Waar het om gaat is dat er ook een nieuwe inhoudelijke formule kwam. Al weer drie weken geleden kregen we de Soemoed nieuwe stijl nummero 1 in de bus: Soemoed is weer bezig met de Palestijnen, en met aktiviteiten van het komitee en anderen. 

Die nieuwe opstelling van de redaktie zie je terug aan de rubriekskoppen die door het blad heen gebruikt worden: intifada Gaza, mensenrechten bezette gebieden, economie Gaza, diaspora Koeweit, diaspora Libanon enzovoorts. Overzichtelijk, langs 'trefwoorden' ingedeeld op onderdelen van de Palestijnse strijd.  

Het bevat veel informatie, die niet verpakt is in saaie droge stukken over een breed scala van dingen. Informatie die de Palestijnen betreft. Dat betekent geen stukken meer over het gehele Midden-Oosten, en geen blad waarin het Palestijnse volk een ondergeschikte rol lijkt te spelen. Het is ook weer meer gericht op het voeren van enige strijd, er zit weer wat pit in, en dat mag toch altijd een vooruitgang heten. 

Zionisme vorm racisme 

Een van de stukken, onder het kopje 'VN zionisme' gaat over de oproep van Bush om de VN-resolutie van 10 november 1975 waarin uitgesproken werd dat "zionisme (...) een vorm is van racisme en van discriminatie op grond van ras" te schrappen. Bush zei "dat zionisme (…) niet een bepaalde politiek is" maar "het idee dat leidde tot de vestiging van een tehuis voor het joodse volk". 

Soemoed: "Voor het gemak, of bewust, gaat Bush hiermee voorbij aan de Israëlische wetgeving die (ook nu nog) een duidelijk onderscheidt maakt tussen joodse en Arabische ingezetenen. Voor Arabische ingezetenen in Israël is het niet toegestaan vakbonden, onafhankelijke politieke organisaties of universiteiten op te richten. Daarnaast is in de wet geregeld dat alle grond die ooit eigendom was van joden, het onvervreemdbare eigendom blijft van het joodse volk. Elke jood die vanuit New York of Amsterdam komt kan daar grond kopen. Geen enkele Palestijn, ook niet met een Israëlisch staatsburgerschap, mag of kan in Israël grond kopen van een jood; 92 procent van de grond van zijn vaderland is voor hem verboden."  

Er volgt nog een lijst met wettelijk bepaald racisme. Daarna wordt ingegaan op de achtergronden en redenen voor de speech van Bush, vlak voor de geplande vredesconferentie en na het opschorten van een kredietgarantie. "Van elke staat wordt geëist dat ze zich houdt aan internationale verdragen, dat ze de mensenrechten respecteert en resoluties van de Verenigde Naties uitvoert. Bij niet nakoming van die basisprincipes behoren sancties te volgen en geen draaikonterij". 

Een ander interessant artikel gaat over de economische noodsituatie in de Gazastrook. Het is een vertaling uit een Israëlische dagblad en volgens Soemoed geschreven vanuit een links-zionistisch perspectief.  

Uit de inleiding: "Het ergste dat er met dit artikel kan gebeuren is dat de lezer al aan het begin zal gapen van verveling en bij zichzelf zal zeggen: alweer een verhaal over kinderen met blote voeten in de Gazastrook en over steegjes met open riolen. Dit artikel is geschreven om de alarmklok te luiden over verschrikkelijke feiten waaraan geen ontsnappen mogelijk is, Massale werkloosheid verandert de Gazastrook snel van een crisisgebied -ernstig maar nog draaglijk- in een rampgebied op de grens van hongersnood en erger. Ondervoede kinderen lopen op straat te huilen van de honger. Wanhopige ouders tellen hun geld na om te kijken of ze nog genoeg hebben om brood en groente te kopen. Slechts 25.000 van de arbeiders op de Gazastrook hebben In Israël opnieuw werk gekregen na de Golfoorlog en het langdurige uitgaansverbod. Dat is éénderde van het aantal dat daarvoor in Israël werkte. (...) Dit wordt dus geen artikel over 'zieligheid', (...) of opzettelijke marteling. Het gaat over structureel geweld in de Gazastrook."