UIT: eN LEKKER eN Fris, links-radikaal vakantie magazine (NN #87-88) van 3 juli 1991   

Vak-mobiel ede 

Van zaterdag 15 t/m woensdag 19 juni was het VAK-mobiel neergestreken in de omgeving van de Ginkelsche heide in de buurt van Ede-Bennekom. 

Waarom bij Ede? Het VAK (vredes aktiekamp) richt zich tegen het militarisme. Het is tegen de moderniseringsplannen van het ministerie van oorlog. In de laatste gore oorlog, die in het Midden-Oosten werd uitgevochten en waarvan velen de verschrikkelijke gevolgen nog dagelijks ondervinden, kwam de helikopter als het ideale wapen naar voren.  

In plaats van zich diep te schamen over deze massamoord op afstand in deze schone oorlog en te sleutelen aan de onderliggende problemen in de Arabische wereld, zoals het armoede vraagstuk en de Palestijnse kwestie, meent men dat zeer moderne bewapening noodzakelijk is om het kwaad in de wereld te bestrijden. 

Er komt een luchtmobiele brigade die voorzien wordt van 20 à 30 transporthelikopters, 40 à 50 gevechtshelikopters en lichte terreinvoertuigen. De brigade zou zo'n 3500 man (vrouw?) moeten gaan omvatten en zou gelegerd moeten worden op de Veluwe. Het vliegveld Deelen moet een centrale rol hierin krijgen, terwijl oefeningen zich vooral op de Arnhemse heide en bij Ginkei (nabij Ede) moeten gaan afspelen. 

Eerder was nabij Ede een groot oefenterrein (het COT) gepland, waarvoor veel natuur zou moeten wijken. Het was goed om te zien dat de plaatselijke bevolking het niet zo maar best vond om natuur te laten verpesten door een stel stomme militairen die er met tanks en weet ik wat door heen zouden scheuren. Er was een groep bezig die o.a. een informatieblad tegen deze milieuverontreiniging had verspreid in de omgeving.  

Er deed een behoorlijk aantal organisaties mee, waaronder Milieudefensie maar ook de gemeentebesturen van een aantal omliggende gemeenten, een brede groep dus. Het plan van dit grote oefenterrein lijkt nu omgebogen te worden vanwege de plannen voor een snelle interventiemacht. Binnenkort is in dit natuurgebied het gebrul van helikopters te horen. Hopelijk is de plaatselijke bevolking ook tegen deze plannen. 

Wij hebben in ieder geval ons kampje opgericht om nogmaals te protesteren tegen al deze en andere militaristische waanzin. In de stromende regen zijn er van landbouwplastic wat primitieve tentjes gebouwd. Dit gebeurde op het terrein bij natuurvriendenhuis Bosbeek en hier zaten we ook veilig, in die zin dat we niet ieder moment van het terrein afgedonderd konden worden. De marechaussee, die vanaf het begin een nauwlettend oog op ons had gelegd en nadrukkelijk aanwezig was, moest voor de ingang van het terrein blijven staan, waart ze zich overigens niet iedere keer even netjes aan hielden. 

Het natuurvriendenhuis Bosbeek is een soort camping waar ook een hotelachtig of jeugdherbergachtig iets bij zit. Dit is aangesloten bij het NIVON. Deze organisatie bestaat volgens de folder al 60 jaar en wil de mensen weer samenbrengen. Het wil een ontmoetingsplaats voor progressieve mensen zijn en een vereniging voor vorming, recreatie en creativiteit.  

Daar pasten wij natuurlijk prima in, maar sommigen zagen dat anders. Niet iedereen van en in het natuurvriendenhuis was het met ons en onze axies eens, maar er scheen flink gediscussieerd te zijn over wat we deden en dat is toch een goed iets. Men vond het in ieder geval goed dat wij op het terrein stonden en ze lieten de marechaussee niet toe op het terrein. Dat maakte het leven al een stuk aangenamer. 

REAKTIES 

Buiten het kampeerterrein was dit natuurlijk anders. Iedereen die er verdacht uitzag (en dat doe je al snel) en het kamp verliet werd gevolgd door een marechausseebus. Dit leidde soms tot komische toestanden, maar over het algemeen was het natuurlijk erg irritant. Als je de keuze gemaakt hebt om zo weinig mogelijk van een auwto gebruik te maken (om milieutechnische redenen dus) en je doet alles te voet of per fiets of iets dergelijks, dan is het flippen als er zo'n stinkende blauwe bus stapvoets achter je aankomt speciaal voor jou. 

Het werd het militaire apparaat behoorlijk moeilijk gemaakt (ook de bedoeling!). Er was hier iets waarbij ze gedwongen werden om aandacht te schenken aan het feit dat er mensen zijn die het leger absoluut niet zien zitten. Helaas wisten ze deze aandacht alleen te vertalen in repressieve aandacht in de vorm van achtervolgende marechausseebusjes en verscherpte bewaking bij alle omliggende militaire bases. In plaats van discussie-avonden op de kazernes te regelen over deze problematiek, wordt de bewaking verteld dat we terroristen zijn en met stenen en molotovcocktails gooien. Aan het waarom van onze axies wordt daar sowieso geen aandacht besteed. 

Ondanks de verhoogde waakzaamheid hebben er tijdens het vredeskampje toch verschillende axies plaatsgevonden, waarbij hekwerken rondom verschillende kazernes zijn vernield en/of verwijderd en waarbij een aantal militaire voertuigen is beschilderd/beklad met anti-militaristische leuzen. Ook is een aantal banden lek gestoken.  

In de nacht van zondag op maandag is er een vrouwengroep aangehouden op het terrein van een kazerne bij Ede. Hier is onder meer een oefenterrein gevestigd waar men leert hoe men Stingerraketten moet misbruiken. De vier vrouwen werden er van verdacht militaire voertuigen te hebben beschilderd/beklad en banden te hebben lek gestoken. Ze zijn de dinsdagmiddag daarop vrijgelaten, gelukkig! 

We hopen met dit VAK-mobiel weer een aantal mensen aan het denken te hebben gezet over de negatieve kanten van het militarisme en de noodzaak om daartegen in verzet te komen. Weiger je dienstplicht als ook jou die twijfelachtige eer ten deel is gevallen of doe iets anders. Als je stil blijft zitten kunnen we blijven kankeren op dat leger, maar verandert er niets. Laat je stem horen en kom bijvoorbeeld naar het volgende VAK-mobiel. Hierover volgt nog een bericht. 

Strijdbare en anti-militaristische groetjes van twee Vakkersters