UIT: NN #86 van 13 juni 1991   

Platform voor illegale vluchtelingen opgericht 

Groeperingen die zich bezighouden met de behartiging van belangen van uitgeprocedeerde, illegaal geworden asielzoekers, die in Nederland zijn gebleven hebben besloten zich te bundelen in een Platform voor Illegale Vluchtelingen (PIV). 

"Gemeten aan de jaarlijkse toeloop van vluchtelingen gaat het om een grote groep mensen, die nagenoeg rechteloos is en in kommervolle omstandigheden leeft" zeggen de groepen in een persbericht, en vervolgen: "In de kabinetsvoorstellen die moeten leiden tot een ander vluchtelingenbeleid wordt met hen absoluut geen rekening gehouden. Daarmee wordt miskend dat ook illegalen mensen zijn, die derhalve niet mogen worden gekort in hun mensenrechten."  

"Het PIV wil zijn werkzaamheden niet beperken tot hulp- en dienstverlening, maar zal tevens aan de hand van themaas als gezondheidszorg, onderwijs, inkomen, huisvesting en dergelijken duidelijk maken hoe navrant de leefsituatie van de illegale vluchtelingen is; vervolgens zal het PIV er voor ijveren dat door middel van politieke, strukturele maatregelen (die meer inhouden dan uitzetting) althans de meest elementaire burger- en mensenrechten ook voor illegalen zullen gelden." 

In een brief aan de Tweede Kamer verwijzen de organisaties naar de adviezen van twee door staatssecretaris Kosto ingestelde commissies: de Commissie Binnenlands Vreemdelingentoezicht (Commissie-Zeevalking) en de Commissie Analyse Asielprocedure en Opvang Asielzoekers (Commissie-Mulder). De Commissie-Mulder beval o.a. aan de definitie van vluchteling enigszins uit te breiden door er artikel 3 van het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens bij te betrekken. De kategorie van de 'gedoogden' zou daarmee een juridische basis krijgen. 

Ook moet volgens Mulder een onafhankelijk en openbaar documentatiecentrum worden belast met het verzamelen van informatie over de situatie in de landen van herkomst van de asielzoekers. De asielprocedure en de rechtsgang moeten worden ingekort, vervolgens moet afwijzing leiden tot daadwerkelijke uitzetting. Wél blijft Mulder nog steeds de bewijslast leggen bij de asielaanvrager. 

Voorts houdt hij geen rekening met de te voorziene nieuwe kategorie gedoogden, de afgewezen illegalen die bij ontstentenis van deugdelijke of bruikbare dokumenten of van een 'laisser passer' niet daadwerkelijk worden uitgezet. De Commissie-Mulder is overigens gepasseerd door het wetswijzigingsvoorstel van Justitie, waarin geen van haar aanbevelingen aandacht krijgt. 

De Commissie-Zeevalking erkent dat de toenemende welvaartsverschillen, de verbeterde verkeersmogelijkheden en daarenboven de schendingen van mensenrechten, (burger)oorlogen e.d. de belangrijkste migratiebevorderende faktoren zijn. Ongewenst zijn volgens Zeevalking de migranten die geen legale werknemers zijn, niet aan gezinshereniging doen of niet asielgerechtigd zijn. 

Hij kiest niet voor een scherpere grensbewaking om 'ongewenste' migratie tegen te gaan, maar voor modernisering van het binnenlandse vreemdelingentoezicht door middel van de o.a. invoering van de legitimatieplicht en het uitsluiten van collectieve voorzieningen. 

"Er worden in het wetsvoorstel geen beleidsmaatregelen voorgesteld om de diskrepantie tussen afwijzing en uitzetting op te heffen", vervolgt het PIV in haar brief. "Zoals nu zal in de toekomst 80 tot 90% van de afgewezen asielverzoekers hier blijven, goeddeels doordat de juridische en materiële mogelijkheden tot uitzetting ontbreken, voor een ander deel doordat de geïllegaliseerden onderduiken. Nog steeds zullen hen burgerrechten worden onthouden. Eenzelfde lot zal degenen beschoren z1Jn, die na verloop van tijd uit Kosto's detentie (artikel 18a) worden ontslagen zonder effektief te worden uitgezet. In plaats van de uitzetting uit Nederland komt de uitsluiting uit de maatschappij."  

Illegalen worden vaak gedwongen tot een bestaan in de marge, uitgebuit en uitgesloten van veel voorzieningen. Toch zal in West-Europa de behoefte aan immigranten blijven bestaan door vergrijzing en dalende geboortecijfers. Tegelijkertijd zullen de behoeften aan een menselijk bestaan onder de aspirant-immigranten groeien. "De ellende die de volksverhuizing voortstuwt in onze richting komt politiek-ekonomisch gesproken goeddeels op conto van het rijke westen", schrijven de ondertekenaars van de brief. 

Het PIV zal de illegalen helpen met huisvesting, inkomen, werk, medische verzorging etc. Maar dat is niet de oplossing: "De Nederlandse overheid moet om te beginnen officieel erkennen dat er een groeiende groep illegalen in Nederland bestaat en vervolgens erkennen dat de meeste illegalen een funktionele rol spelen in goederenproduktie en dienstverlening en dat zij gezien de demografische en ekonomische ontwikkelingen' tevens een onontbeerlijk groep nieuwe medeburgers vormen." 

"Erkenning moet er voorts komen voor de validiteit van de vluchtmotieven van de asielzoekers. Miskenning overheerst, uitzetting van vluchtelingen wordt gelegitimeerd met overwegingen dat het wel meevalt met de diktatuur (Zaïre), dat oorlog leefbaar is (Libanon), verkrachting of marteling tot het geijkte kultuurpatroon van het land van herkomst behoort (Sri Lanka, Turkije), dat vluchtelingen voor hongersnood (en hongerdood) ekonomische profiteurs zijn (Bangla Desh) enzovoorts." 

Konkreet eist het PIV in zake illegalen: toegang tot elementaire voorzieningen, geen detentie, geen gebruik van legitimatie als afschrikking, wie door middel van arbeid een bijdrage levert aan de Nederlandse ekonomie en samenleving, moet worden gelegaliseerd, er moet een onafhankelijke, permanente landencommissie worden ingesteld, die de mensenrechtensituatie in de 'asielgevoelige' landen bepaalt, op basis waarvan asielaanvragen worden beoordeeld, wie terug wil dient daartoe in de gelegenheid te worden gesteld. 

Ondertekenaars:

Amsterdams Solidariteitskomitee Vluchtelingen, Missionair Centrum, Pauluskerk Rotterdam, Vrouwenvluchtelingenwerkgroep Amsterdam, Kerk en Asiel Haarlem, Stichting Steunpunt Vluchtelingen de pijp, Alkmaars Steunpunt Politieke Vluchtelingen, Rechtswinkel Amsterdam, Msaada Zaire-Nederland-Solidariteit, Landelijk Steunpunt Vluchtelingen, Recht voor Vluchtelingen Heerlen, Diakonie der Hervormde Gemeente Amsterdam o.v., Gezondheidswinkel 'de witte Jas', platform Vluchtelingen zelforganisaties in Amsterdam e.o.