UIT: NN #84 EXTRA – Inval Radio 100, 19 mei 1991
Radio honderd wordt uit de lucht gehaald
Woensdagavond 15 mei haalde de politie, in samenwerking met de radiokontroledienst, de Amsterdamse Radio 100 uit de lucht. Er werd binnengevallen in het woon/werkcomplex Tetterode aan de Bilderdijkstraat en in het kraakpand de Bontekoe aan de Bilderdijkkade. Tevens werden op 7 privé-adressen huiszoekingen verricht. 15 Mensen werden gearresteerd waarvan 13 op grond van artikel 140, deelneming aan een organisatie met als oogmerk het plegen van misdrijven. Er werden veel spullen in beslag genomen. Niet alleen behorende tot de radio maar ook van privé-personen, een drukkerij en anderen. In deze publikatie staan de gebeurtenissen, verklaringen van betrokken groepen en personen, een eerste beknopte analyse van het hoe en waarom en oproepen tot steun.
ALTERNATIEVE WOON-WERKGEMEENSCHAPPEN DOORZOCHT
Rond de klok van 19 uur voerde justitie grootschalig opgezette huiszoekingen uit op diverse plaatsen in Amsterdam. Onder het mom van "het uit de lucht halen van een radio piraat" werden 9 huizen doorzocht.
Het onderzoek dat aan de operatie vooraf is gegaan, was in handen van officier van justitie T. van Noord. Het snuffelwerk in de diverse woningen en het in beslag laten nemen van spullen van Radio 100, drukkerij Primavera en privé-eigendommen, werd geleid door rechter-commissarissen Smolders (coördinatrice operatie), Marx (Bontekoe) en Bonga (Tetterode ).
Het woon/werkkomplex Tetterode werd binnengevallen via de voor- en achterzijde van het gebouw. Hierbij werd een bevel tot huiszoeking getoond, waarbij opviel dat het huisnummer niet in overeenstemming was met het nummer waar men naar binnen viel aan de Bilderdijkstraat. In de studio werden 7 mensen gearresteerd en één persoon buiten de studio. De politie liep rond met foto's van een aantal verdachten.
Bij de inval van De Bontekoe aan de Bilderdijkkade (waar radiocafé Marconi zit en ook drukkerij Primavera), werden op straat al twee mensen opgepakt, waarvan één door justitie gekenschetst wordt als een van de hoofdverdachten. In De Bontekoe werd verder niemand gearresteerd. Wel werd iedereen, inklusief bewoners, naar buiten gedreven.
Men duldde geen pottekijkers bij hun snuffel-, verniel- en roofpraktijken. Gedurende deze twee invallen, werden ook nog eens elders in de stad zeven privé-woningen doorzocht van personen, waarvan justitie denkt dat ze met de radio te maken zouden kunnen hebben. Bij deze huiszoekingen werden nog eens 5 mensen gearresteerd, waarmee het totaal kwam op 15 arrestanten. Twee mensen kwamen woensdagavond alweer op vrije voeten, 8 de volgende dag en de 5 hoofdverdachten kwamen vrijdag vrij (de rechter-commissaris had "geen zin in overwerk met de pinksteren").
OOGGETUIGEVERSLAG BEWONER BONTEKOE
"Rond 19 uur hoorde ik rumoer. Ik keek uit m'n raam en zag dat een vrouw die bij ons logeert voor het pand werd gearresteerd. Ik ging naar beneden richting voordeur om te kijken wat er aan de hand was. Op de gang beneden werd ik tegen mijn wil door een agent in kafé Marcani geduwd. Eenmaal binnen werden wij vastgehouden.
De agent die de deur naar de gang blokkeerde, heb ik enkele malen gevraagd mij er door te laten zodat ik terug naar m'n kamer kon. Dit werd mij even zo male keren geweigerd. Ik eiste van hem om mij een bevel tot binnentreding en/of huiszoeking te tonen. Dit weigerde hij. Ik vroeg of ik gearresteerd was en als dat niet zo was mij te laten gaan. Hier werd niet op gereageerd.
Vanuit het kafé kon ik door een tussenraam zien dat een muur naar de gemeenschappelijke montageruimte ingeslagen werd. Ik zag dat een agent de administratie van het kafé op een stapel legde met de bedoeling deze stapel te ontvreemden. Toen het kafé te vol dreigde te worden met kafébezoekers en bewoners kwam er een groep van de Mobiele Eenheid, met gasmaskers om hun nek bungelend, het kafé binnen. Iedereen werd nu op straat gezet. Ik vroeg een agent of hij kon aantonen dat hij bevoegd was mij op straat te zetten. Hier werd niet op gereageerd."
Een van de hoofdverdachten, die vrijdagmiddag vrijkwam: "De politie maakte mij tijdens verhoor duidelijk dat het juridisch toegepaste middel artikel 140 eigenlijk als kapstok is gebruikt en dat ze er zelf ook niet zo blij mee zijn. Ze zochten eigenlijk meer achter de radio dan er achter zit, maakte ik uit hun vraagstelling op. Ze waren eigenlijk enigszins teleurgesteld toen het hun duidelijk werd dat ze hier meer met een hobbieklubje te maken hadden dan met een mediamaffia. Ze vroegen veel over wat er met al het geld gebeurd was, ze hadden het over een winst van 120.000 gulden per jaar die Radio 100 zou maken."
"Ze hadden kopieën waarop een aantal verschillende foto's afgedrukt stonden van m'n gezicht. In totaal zag ik van 5 personen dergelijke fotokopieën. Ze hebben bij mij thuis huiszoeking verricht en daarbij privé-spullen meegenomen die eigenlijk niks met de radio te maken hebben. Ze hebben steeds geprobeerd om die dingen in verband te brengen met de radio of een kriminele organisatie, maar het lijkt er op dat ze daar nu zelf ook niet meer in geloven."
Het onderzoek dat voorafging aan de sabotage-aktie tegen Radio 100, startte officieel op 9 november vorig jaar, blijkt uit stukken van Justitie. Op die dag kwam er een vordering tot gerechtelijk vooronderzoek van Officier van Justitie T. van Noord tegen de nog anonieme verdachten - al dan niet oprichters of bestuurders - van het organiseren van misdrijven, te weten het maken van radio. Daarvoor werd een artikel 140-constructie gebruikt. Telefoons van mogelijke verdachten mochten worden afgeluisterd.
Vanaf 11 januari meende justitie zeven hoofdverdachten gevonden te hebben en werd er toestemming gevraagd hun telefoons te tappen. Of het onderzoek naar de misdaad nou erg zorgvuldig plaatsvond is overigens de vraag; de politie wist, volgens een getuige van het optreden, eerst helemaal niet waar de studio zat en viel een verkeerd deel van het pand binnen. Onder de gearresteerde 'hoofdverdachten' bevinden zich mensen die weinig of vrijwel niets met de radio te maken hebben.