UIT: NN #82 van 18 april 1991   

(Il)legaal plakken in de zaanstreek 

In het weekend van 12 t/m 14 april werd in Krommenie het "Weekend van de vrije meningsuiting" gehouden. Groepen als Loesje, de Verenigde Stadskunstenaars, de Groote Weiver (kraakpand in Krommenie) en een aantal individuen gingen op een kreatieve manier aan de slag, om de Zaanstreek van kunst en vooral veel 'Loesje'-affiches te voorzien. NN was erbij, deed mee en keek ernaar. 

Vrijdagavond startte het weekend met een knallend feest in de Groote Weiver waar twee leuke bandjes speelden. Behoorlijk wat mensen, een leuke sfeer, en er werd ook nog wat geld opgehaald voor de organisatie-onkosten. 

Zaterdagochtend waren de meeste mensen toch alweer om 11.00 uit hun bed om, al ontbijtende, de plannen voor die dag door te nemen. De ongeveer 35 mensen werden in groepjes opgedeeld. Een groepje ging met een Loesje-stand in het centrum van Zaandam staan, de plakgroepjes werden over 4 motorbakfietsbrommers en een boot verdeeld en video- en radiomensen gingen opnames maken. 

Er zou de hele dag geplakt gaan worden in de Zaanstreek, mede om aan te geven dat er veel te weinig 'wildplakplaatsen' zijn. De gemeente reageerde positief op dit plan, in tegenstelling tot de plaatselijke politie. Deze wilde vasthouden aan 'Law & Order' en beloofde alle wildplakkers op te pakken. Dit zou later tot komiese situaties leiden. (!) 

Uw NN-reportageploeg wilde kilo's NN's meenemen om het blad meer bekendheid in de regio te geven, en onze verkoopcijfers in de hoogte te laten schieten natuurlijk. Daar onze transportmedewerker zeer ruim te laat kwam kon dat niet doorgaan, en dus konden we al onze energie steken in aktie-participatie. We verdeelden ons over een ploeg en een bootploeg, om pisbakken en bruggen van voorzien. Ons relaas... 

Plakken per bakbrommer 

Nadat we het behangplaksel geroerd hadden konden we op weg. Met wapperende reden we door Krommenie, onderweg alle geschikte plaatsen mooi beposterd achterlatend. We kregen goeie reactie's: positief toeterende auto's, bejaarden die 'hee, Loesje wat leuk' riepen; de actie was zeer goed bekend gemaakt. Onderweg kwamen we de viedejo-man tegen, hij had pech met zijn bakbrommer en klom daarom in ons bakje erbij. Al rijdend door Zaandam bleek hij een echte streekkenner. Zo weten we nu o.a. waar de kerk staat waar de vader van Freek de Jonge plachtte te preken. 

De onderwerpen op de posters gingen over plaatselijke zaken ('Over en tijdje staat het centrum van Zaandam in Krommenie'; 'Nog een paar leeflagen dan zitten we boven NAP' enz.) en over meer algemene dingen (bijv. 'en wat als de Koerden nou olie hadden'). Ook hebben we posters geplakt waarop de geluidsblokkade tegen de installatie van de centrumdemocraten werd aangekondigd. 

Oud-Hollandsche huisjes en molens, met bijbehorende Japanse toeristen, keken verrast op toen we een paar postertjes op de heilige huisjes van de toeristenindustrie plakten. Vooral de NN-voorkant van het vorige nummer (twee kussende smerissen) deed het erg goed. 

Toen onze posters op waren gingen we met nog immer wapperend haar richting stadskantoor. Onderweg kwamen we enkele kunstenaars tegen die bezig waren een wildplakplaats om te vormen tot kunstwerk. Ook zij waren enthousiast over de positieve reakties die zij kregen. Het resultaat van hun werk was zo mooi dat het bijna zonde is dat er binnenkort weer overheen geplakt gaat worden… 

Ondertussen op de Zaan... 

Met enigszins knikkende knieën nam de bootploeg-reporter (bekend staand als een landrot) plaats in een nogal klein bootje met een buitenproportioneel grote buitenboordmotor. Doel van de missie was, om de Zaan af te varen van Krommenie naar Zaandam, en alle bruggen die we tegenkwamen van een affiche te voorzien. Aan de onderkant, wel te verstaan. Als zo'n brug dan omhooggaat, kunnen wachtende auwtomobilisten en socialere weggebruikers het affiche lezen. Dit onder het motto 'Loesje is everywhere'. 

Met speedboatallure schoot het polyester sloepje de Zaan op, op weg naar de eerste brug. Affiches aan de onderkant van een brug plakken is nog moeilijker dan het lijkt. Het is een beetje te vergelijken met het witten van een plafond. Voor wie het eens proberen wil, heb ik (inmiddels uit ervaring) een aantal tips: 

-Gebruik dik plaksel (weinig water, evt. veel suiker erbij gooien). Doordat je boven je hoofd plakt, zit je voor je het weet onder de klodders lijm.

-Let op andere scheepvaart. Het staat een beetje vreemd, als je in je werkzaamheden gestoord wordt doordat de brug ineens omhoog gaat.

-Neem vegers of iets dergelijks mee, waar een lange stok aan zit. Dit om affiches steviger aan te drukken.

-Kijk eerst naar welke kant de brug opendraait, zodat je affiches zo kunt plakken dat ze - als de brug openstaat - niet ondersteboven hangen.

-Zorg ervoor, dat je voldoende benzine in de tank van je boot hebt. (ervaring!)  

Afijn, ondanks het afzien (het is af en toe een soort gevecht tussen mens en brug) was het een prachtige ervaring. Niet gehinderd door angst voor ordehandhavers was het heerlijk genieten van het zonnetje en het fantastiese uitzicht. Een tochtje over de Zaan is echt de moeite waard, je ziet er prachtige oude pakhuizen en cacao-fabrieken (neus dichtknijpen). Als ik nog eens een oude fabriek wil gaan kraken, weet ik al in welke buurt ik die ga zoeken... 

Politie contra wethouder 

Om 2 uur zou iedereen naar het stadskantoor van Zaandam komen om de -door de aktievoerenden zelfgebouwde- wildplakzuil in te zien wijden door de wethouder van cultuur. De zuil werd 'officieel' in gebruik genomen doordat de wethouder er enige Loesje-affiches op plakte.  

Toen hij hier net klaar mee was arriveerde de politie, die effe wat lastige vragen dacht te komen stellen. Ze herkenden de wethouder niet en wilden de wildplakkers oppakken (o.a. de wethouder dus). Een mondelinge toelichting van de wethouder voldeed niet, om de van plichtsbesef doordrongen smeris te overtuigen van de legaliteit van de zuil. Pas nadat een bouwvergunning getoond werd gingen ze er met de staart tussen de benen vandoor. Zij vonden hun wraak in de arrestatie van drie plakkersters, die 2 uur later vrij gelaten werden. 

Een leuk detail bij de inwijding was de aanwezigheid van reclamebeleidsambtenaar W. Kaak. Deze man heeft een dubieuze naam opgebouwd door zijn leugenachtige beleid rondom wildplakplaatsen. De aktievoerders koesterden echter geen wrok jegens hem; hij mocht ook een affiche op de nieuwe zuil plakken. Met rode kaken plakte hij de volgende toepasselijke Loesje-tekst op: 'HET KLINKT REDELIJK, MAAR HET SLAAT NERGENS OP'. 

Om 17.00 werd de dag afgesloten met een gezamenlijke pick-nic op het Ponteiland. (Groot eiland vol met halfgesloopte houtloodsen en nog giftigere grond dan in de rest van de Zaanstreek. Overigens is het eiland leeg en verlaten...) Een krachtig soepje nam de vermoeidheid uit de benen weg. De NN-reporters togen, moe maar zeer voldaan, terug naar A'dam. Een praatgrage schipper gaf ons een lift naar het station (nee, met de auto) 

Via de telefoon vernamen we later, dat de - geplande - diskussiedag op zondag niet door is gegaan. In plaats daarvan hebben de nog aanwezigen een lespakket over vrije meningsuiting en kreativiteit in elkaar gezet, met behulp van de ervaringen en de video-opname's van zaterdag. Met dit lespakket wordt een aantal scholen afgegaan om lessen maatschappijleer edukatief op te frissen. 

We hebben aan het weekend een heel goed gevoel overgehouden. Het was een kreatieve, verfrissende manier van aktievoeren, waar heel veel mensen achter bleken te staan. Bovendien is er ook iets konkreets bereikt; de Zaanstreek krijgt meer plakzuilen.   

Paul & Baz