UIT: NN #81 van 4 april 1991   

WERELDPLAAT 

In Irak zijn geen westerse journalisten. Waar of niet waar? In het Saddam-deel van Irak, dat kleiner en kleiner wordt mogen westerse journalisten alleen af en toe rondkijken. Op de momenten dat Saddam (tijdelijk?) een stad heeft laten heroveren door zijn Republikeinse Garde. Het Koerdische deel van Irak dat steeds groter en autonomer wordt toont af en toe beelden die de strijders goed uitkomen. Ziekenhuizen met fosfor slachtoffers en enthousiast de uit de verbanning teruggekeerde leiders toejuichende menigtes.  

Resteert het door 'ons geallieerden' bezette deel van Irak. In het Schwarzkopf/Bush-deel van Irak zijn kennelijk wel degelijk westerse journalisten. Kijk maar naar de prachtige foto van een Reuter-meneer in de Volkskrant van maandag 25 maart. 

Wat een schitterende kompositie, hoe prachtig de ellende in beeld gebracht en let op de beleefdheid van de uitgemergelde Iraki: vrouwen en kinderen eerst. De man links vooraan die bijna geplet wordt door zijn hongerige landgenoten tracht ongetwijfeld zijn dochtertje, huilend voor/onder hem, op te tillen, zodat ze iets van het voedsel dat de barmhartige bezetter uitdeelt te pakken kan krijgen. En kijk eens naar de enige man die er enigszins Arabisch uitziet. Zie je zijn slechte gebit en zijn ingevallen ogen. Schitterend wat een wereldplaat. 

De Reuter-foto is het zoveelste bewijs dat de Irakezen alle ellende aan Saddam Hussein te wijten hebben. Alleen het onderschrift zorgt voor verwarring: 'Hongerige Irakezen in de door de geallieerden bezette grensplaats Safwan reiken naar voedsel dat hen vanuit een Saoedische legertruck wordt toegeworpen'. 

Hoe ging dat ook al weer in vluchtelingenkampen. Het was toch zo dat alle mensen die netjes in de rij gingen staan met een mok of bakje van, eertijds de paters en nonnen, en tegenwoordig koks en hulpkoks van de Verenigde Naties stuk voor stuk een schep rijst en een zakje meel kregen. Het geduld dat werd betoond door de wachtenden wekte bewondering en de orde bij de wachtenden op de dubbeldekkers in Engeland viel er bij in het niet. Maar in Safwan is sprake van chaos en heerst zondermeer het recht van de sterkste. 

Stel je voor, een week geleden heb je besloten huis en haard te verlaten, omdat je je leven niet meer zeker was door de gevechten die om je heen uitbraken. Had je toch gedacht dat het na de wapenstilstand voorbij was met de angst en de dagelijkse gang naar de schuilkelder. Weer ben je bedrogen uitgekomen.  

Met je laatste geld heb je de nog rijdende auto van je overbuurman overgenomen en je hele hebben en houwen, inklusief vrouw, kinderen en je schoonzus, in de Susuki gepropt. Naar het zuiden, naar die generaal Schwarzkopf en zijn Yankees leek de voor de handliggende route. Maar ze lieten je niet door, Koeweit was gesloten voor Irakezen. Je bent in Safwan blijven steken en zit met een hongerige maag onder een onmogelijk afdakje verscholen voor de brandende zon. Plots klinkt er geschreeuw en motorlawaai. Voor je, tegen het felle licht, samengeknepen ogen zie je in de verte mensen zich verdringen om een legervrachtwagen van de Saoedisch. 

"Eten, eten", klinkt het plots van alle kanten. Je bedenkt je geen moment en rent zelf ook in de richting van een van de legertrucks. In de helderblauwe lucht hoor je nu ook lawaai, een vliegtuig, een helikopter? En waar gaat die heen? Oh gelukkig, hij draait naar het noorden richting Koerdisch slagveld. Oeps, opgepast, was je toch bijna over dat hekje gesprongen waar die mijnen achter liggen.  

Na een worstelpartij met een paar vrouwen en kinderen, herkende je niet een neefje in een van hen, is het gelukt. Met je buit, een blikje cola en wat bevroren hamburgers, voeg je je weer bij de achtergeblevenen onder je afdakje. Tevreden blik je terug op je dagelijks terugkerende verovering van wat fourage. Toch goed dat die Schwarzkopf hier de baas is. Verbaasd ben je alleen nog over die ene blanke man met een gele plastic kaart met PRESS om zijn nek die op de laadklep stond, driftig met zijn drie fotocamera's zoemde en 'cheese' riep. 

Erik