Naar archief

UIT: NN #81 van 4 april 1991   

ACU 15 jaar 

De voormalige Automobiel Centrale Utrecht (ACU) werd op 26 maart 1976 gekraakt. Het 15 jarig kraakfeest werd zaterdag 23 maart met een open dag en een groot feest gevierd. 

De meeste mensen die het ACU kennen zien het waarschijnlijk meestal als ontmoetingsruimte. De kroeg/zaal in het ACU pand is voor Utrecht net zo'n punt als kraakkafé Vrankrijk in Amsterdam. Een groot verschil echter is juist dat het ACU al 15 jaar bestaat en de kroegruimte al zo'n 10 jaar in gebruik is. Generatie na generatie aktivistes/n hebben in eerst de koffiekeet en later het Anarchisties of Autonoom Centrum Utrecht hun biertje gedronken, gekletst, plannen beraamd en naar muziek geluisterd.  

Als op de open dag om half elf 's avonds de tent vol loopt is die 15-jarige geschiedenis ook duidelijk zichtbaar. Allemaal 30'ers en 40'ers die zich in het ACU thuis voelen. De mensen die het ACU nu draaiende houden zijn duidelijk de jongsten. "Ik ben pas dertig" roept iemand. Die geschiedenis maakt het ACU uniek in Nederland.  

Het is ongelofelijk belangrijk dat dergelijke plekken bestaan. Niet alleen omdat er radikale politiek ontstaat maar omdat zoveel mensen er iets leren, hun leven in eigen hand nemen, samenwerken, bewust worden. Mensen krijgen iets mee wat ze hun verdere leven bij zich dragen. 

Het ACU is meer dan de kroeg. In diezelfde ruimte is een voedselkoöperatie gevestigd, de Koöp. Op woensdag en zaterdagmiddag verkoopt de Koöp een grote variëteit aan biologische en verantwoorde produkten, van koffie, bier en wijn tot kruiden, rijst, peulvruchten, kringlooppapier en was- en schoonmaakmiddelen. Op woensdag wordt er gekookt, altijd is er koffie en thee te krijgen. Dinsdagavond is kroegavond, donderdagavond is er sessie, vrijdagavond bandjes of disko. Eens in de maand is er een filmavond. 

Er zijn regelmatig bands. Lokale groepen, hardcore avonden of bekendere bands als Chumbawamba, Mute Drivers of Dog Faced Hermans. Er oefent ook een band. Het ACU is vergaderruimte en verzamelplek voor akties. Het kraakspreekuur van het centrum zit in het ACU. Boven de kroeg is een veelvoud aan kamertjes waar zo'n 10 mensen wonen. Enkelen al vanaf de kraak, de meeste anderen korter.  

Naast het pand is een garage, grotendeels zonder dak. Die is enorm groot en loopt zo'n 50 meter door naar achteren. Lang niet alles wordt gebruikt. Het deel wat wel gebruikt wordt, wordt benut voor allerlei aktiviteiten. Er zitten 2 klussers, zoals in zoveel woonwerk-panden, er wordt gesleuteld aan auto's en motoren. Een persoon is bezig met het maken van krot jongs, metalen trommels. 

Het hele pand en de bezigheden, met interviews met mensen en een rondtocht met de camera door het ACU was te zien op de Utrechtse lokale televisie, bij UN-tv. De video werd de gehele dag uitgezonden in Utrecht. 's Middags op de open dag werd de video vertoond, en een film over de kraak, en een rondleiding georganiseerd. Sommige buurtbewoners trokken wel de deur open maar deinsden toch terug voor die krakers. Het restaurant verder op bracht een plant(je). 

Het hele grondgebied bij het ACU wordt wel het 'gat van de Voorstraat genoemd'. Het gekissebis over de bestemming van de grond heeft er in ieder geval voor gezorgd dat het muurvast zit. De eigenaar zei over de plannen van de gemeente "over mijn lijk" en weigerde mee te werken. In de film van de lokale tv zegt een bewoner van het eerste uur "en hij leeft dus nog steeds". Het houdt in dat er geen beweging zit in de plannenmakerij en het ACU nog steeds niet bedreigd wordt. 

Wel zijn er, ook al jarenlang, alternatieve plannen. De vereniging 'Gat Voorstraat' wordt gevormd door bewonersters van het ACU en mensen uit de buurt. Zij hebben ideeën voor een vorm van 'centraal wonen' in het gebied. Dit is volgens een schrijven van de vereniging "een vorm van wonen waarbij de bewoners zelf voor een groot deel bepalen met wie men woont, hoe de verhouding is tot andere bewoners, wat je voor je zelf wilt hebbel en welke voorzieningen je graag met anderen wilt delen. Een woonvorm waarin je jezelf kunt herkennen en waardoor de stad weer herkenbaar wordt. Genoeg grootschaligheid, genoeg Hoog Sjacharijne, genoeg ruimte voor het autoverkeer, genoeg voorzieningen verdreven uit het centrum, omdat het draagvlak ervoor (de bewoners dus) er niet meer is."  

De gemeente heeft al jaren plannen voor een parkeergarage. Ook in de plannen voor het Utrecht City Project (UCP) duikt 'het gat' in de plannen weer op als parkeergarage. In het alternatieve plan kunnen er zo'n 100-120 mensen wonen. De vereniging probeert het alternatief te verwezenlijken en blijft de gemeenteplannen volgen.   

Naar boven
Naar overzicht dit nummer
Naar Jaargang 1991