UIT: NN #79 van 7 maart 1991   

'Niet de oerklap, wel de ruis erna of de consequentie ervan' 

NN Lezersbijeenkomst 

Begin februari kreëerde NN voor de eerste maal in haar bestaan een gelegenheid voor mensen om rechtstreeks hun gedachten te laten gaan over het funktioneren en de inhoud van dit blad. Op deze paginaas een terugblik in de vorm van een beknopte weergave van de dag en een artikel van een medewerker met betrekking tot de toekomst.  

De dag was door NN opgezet met een tweeledig doel. In de eerste plaats NN inhoudelijk bespreken met mensen van buiten de redaktie. In de tweede plaats mensen die NN willen komen versterken de mogelijkheid geven mensen en het denken bij NN te leren kennen zodat zij zich aan konden sluiten. De dag werd ingevuld door eerst plenair dingen te bespreken waarna er in drie werkgroepen werd verder gepraat. Er kwamen zo' n 20 mensen van buiten NN op de dag af. 

Begonnen werd met algemene inleidingen over het funktioneren en de werkwijze van NN. NN Brengt aktueel nieuws over onderwerpen die voor aktiviste/s/n van belang zijn. We streven naar volledigheid in die berichtgeving maar kunnen daar niet altijd aan voldoen. Verder is er regelmatig aandacht voor achtergronden (te weinig volgens sommigen). Meer aandacht zouden we kunnen besteden aan de redenen waarom mensen aktief zijn en NN zou zich meer kunnen profileren door zelf duidelijker stelling te nemen. Apart werd ingegaan op het tot stand komen van de aktieberichten in NN, op achtergrondartikelen en op diskussiestukken. 

Belangrijk werd gevonden dat NN een diversiteit aan meningen de ruimte laat. Standpunten innemen is wel goed; echter één standpunt innemen kan de diskussie doen verstikken. NN is in de eerste plaats een nieuwsblad maar een moeilijk punt is hoe de verschillende onderwerpen verbonden kunnen worden. NN Moet de vrije meningsuiting bevorderen, censuur doorbreken en mensen die akties voeren ondersteunen.  

Het is de vraag of die aktiviteiten gescreend moeten worden op politieke inhoud of dat die diskussie in het blad plaats" moet vinden. Gevleugeld begrip werd op de dag het begrip 'stiltekringen'. Het' werd als voorbeeld genoemd van een aktievorm die te soft of niet politiek" genoeg is voor NN, wat door anderen bekritiseerd werd. Het is normerend om sommige aktievormen te verwerpen omdat niet overal dezelfde radikaliteit en mogelijkheden voor aktie bestaan. 

Juist als NN aktieve mensen, op welke manier dan ook, wil ondersteunen moeten alle aktievormen serieus genomen worden. Inhoudelijke diskussie kan daarnaast plaatsvinden. NN moet extra informatie leveren die niet in de krant of de kroeg is te vinden. NN moet mobiliseren en aktieve mensen de ruimte geven. 

Na het plenaire gedeelte werd in drie groepen verder gepraat. De eerste was de functie van NN, de tweede verlandelijking en verdieping en de derde nieuwe informatiestromen (als computernetwerken). 

De funktie van NN is hierboven al besproken. Tijdens de werkgroep werd besproken of NN geen duidelijker visie/politieke lijn moest volgen. Dat zou als resultaat hebben dat lezersters meer met duidelijke meningen gekonfronteerd worden en ook meer te reageren hebben. NN Kan meer diskussies aanzwengelen, ook door meer aandacht aan personen/ideeën achter aktiviteiten te besteden. 

Belangrijkste funktie blijft echter het informeren van mensen. Daarbij is de kwaliteit van de berichtgeving van belang Voor de respons van mensen. Volgens sommigen moeten artikelen zo zijn dat ze verslonden worden door de lezersters. Dat kan door opvallende meningen, andere invalshoeken of interessante persoonlijke, visies.  

Echter, meer een opinie- dan een nieuwsblad heeft veel voeten in de aarde en is voor een kleine groep als NN niet te realiseren. Wat wel kan is een efficiëntere organisatie,'een duidelijker lay-out en een persoonlijker aanpak. De meeste mensen vonden NN een goed blad, de diskussies lieten zien dat op verschillende punten nog veel verbeterd kan worden. 

Een aantal mensen kwam bij elkaar om te bespreken hoe we van NN een echt landelijk blad kunnen maken. Begonnen werd met een schets van het voormalig korrespondentennetwerk zoals dat de eerste weken van het bestaan van NN funktioneerde. Bedoeling was om het blad een bredere basis dan alleen mensen uit Amsterdam te geven.  

Moeilijk bleek de kommunikatie tussen Amsterdam en de diverse korrespondenten, het bleek moeilijk de mensen buiten Amsterdam werkelijk bij het blad te betrekken. Toen dat netwerk was ingestort bleven persoonlijke kontakten over. Echter ideaal voor een landelijk blad zou zijn als in het hele land mensen zitten die voor NN in hun regio info bij elkaar zoeken. Op die manier kan het blad meer een landelijke funktie krijgen, i.p.v. Amsterdams met een landelijke uitstraling.  

We zaten met mensen uit drie plaatsen bij elkaar en al snel werd duidelijk dat we opnieuw naar een landelijke struktuur toe wilden. Problemen die we zagen was de onderlinge kommunikatie en hoe de inhoudelijke prioriteiten bepaald worden en wie dat dan zullen gaan doen. We waren het vlot eens over het feit dat we vooral flexibel moeten zijn, dat we niet te afwachtend moeten wezen maar dat zowel de landelijke als regionale redakties gewoon kontakt moeten zoeken op momenten dat we dat willen.  

Er is geen hiërarchische struktuur: de mening van wie dan ook is even belangrijk in de bepaling van de prioriteiten, er is wel overleg mogelijk. Besloten werd tot het opstarten van (vooralsnog) twee regionale redakties. Zij zullen als regionaal verzamelpunt van kopij voor NN gaan funktioneren. De nieuwe redaktie in Tilburg verzorgde al een interview met Kees Koning, in NN #78 stonden de eerste berichten uit Rotterdam. Adressen zie onderaan dit stuk. 

Werkgroep drie ging over nieuwe informatiestromen en dan specifiek de nieuwe mogelijkheden van computerkommunicatie waardoor nieuws uit verschillende delen van de wereld bereikbaar wordt. Je blindstaren op computernieuws is echter gevaarlijk omdat alleen groepen die de beschikking hebben over de technologie op deze manier kunnen kommuniceren. Persoonlijk kontakt blijft essentieel.  

Toch is via computerkommunicatie ander nieuws bereikbaar dan zonder. Selekteren van de grote hoeveelheid informatie is een probleem, evenals de betrouwbaarheid van de informatie omdat niet te kontroleren is wie wat heeft geschreven en of de waarheid geen geweld wordt aangedaan.  

Telekommunicatie kan ook binnen het land van belang zijn omdat info snel verspreid kan worden. Het is dan wel zaak dat meer groepen van computerkommunikatie gebruik gaan maken en dat de technologie in een breder verband gebruikt kan worden. Wellicht kan de gehele NN zelfs ooit nog eens via datakommunikatie verspreid worden. 

Na afloop van de werkgroepen werd tijdens het naborrelen de onderwerpen besproken. veel mensen hadden ondanks de niet massale opkomst een goed gevoel. De redaktie omdat er duidelijke respons op de inhoud was gekomen en omdat allerlei mensen in het land mee bleken te denken met NN en er positief tegenover stonden.  

Het stak de Amsterdamse redaktie een hart onder de riem om met het blad door te gaan. Er werden aanzetten gegeven om meer mensen bij NN betrokken te krijgen en er vond een brede diskussie plaats over het funktioneren van NN. Wel werd het jammer gevonden dat mensen die toegezegd hadden te komen er niet waren, en dat erg weinig mensen uit Amsterdam de moeite hadden genomen om te komen. De diskussiedag was nuttig, en zal zeer waarschijnlijk een vervolg vinden.

NN EN DE TOEKOMST

"Hoewel we wel degelijk geïnteresseerd zijn in de diverse politieke ideeën van mensen en de daar uit voortvloeiende initiatieven, is het een bewuste keus om onszelf buiten die, soms strak omlijnde hokjes te plaatsen. We geloven niet in het absolute gelijk van één specifieke maatschappijvisie, we kiezen voor een konfrontatie van opvattingen. Bovendien, het gaat er ons inziens niet alleen om hoe je denkt, maar vooral hoe je dat vertaalt in je dagelijkse leven."

Een citaat uit het voorwoord van NN, uitgesproken op de diskussiedag over dit blad, die plaats had op zondag 3 februari. We wilden peilen hoe het blad gelezen wordt en nieuwe mensen erbij betrekken. De meningen over het resultaat van deze dag lopen bij ons uiteen. Hierbij de mijne, waarin ik het voornamelijk wil hebben over de toekomst van dit blad. En die zie ik vrij somber in, als de huidige ontwikkeling zich voortzet.

Over de dag zelf ben ik redelijk tevreden. De opkomst was klein maar fijn. Je kreeg op een gegeven moment het idee dat de redaktie voor een aantal uren met 25 mensen was uitgebreid. De diskussies verliepen open en eerlijk, de onvermijdelijke kritieken werden positief gebracht. De geopperde kritiek verraste me desondanks niet en in grote lijnen kon ik me er in vinden.

Een van de meest gehoorde en in het oog springende kritieken, was de roep om herkenbaarheid. Men wil dat de redaktie vaker duidelijk maakt hoe we tegen bepaalde ontwikkelingen aankijken. Op de een of andere manier verwachten mensen iets van ons, woorden op papier die dátgene zeggen waar men op zit te wachten. Teksten waar mensen een bepaald soort houvast aan hebben. Juist in tijden van linkse verschraling en als maar groeiende vervreemding, wordt de behoefte groter aan teksten waarin we onze innerlijke twijfels weerspiegeld zien.

Bijvoorbeeld over de woede om de Golfoorlog, die niet ontaard in een spontane (prik-aktiegolf maar ons steviger en steviger vast kluistert aan de stoel, bij de radio/tv. Of over jonge mensen die wel willen en moeten kraken, maar daarbij tegen muren lopen. Teveel en te vaak. NN schiet daarin vaak te kort, blijft teveel aan de oppervlakte hangen.

In het inleidende praatje op 3 februari werd er sterk benadrukt dat veel ideeën die onder ons leven, niet uitgewerkt kunnen worden. Als gevolg van een stevige onderbezetting van de schrijvende redaktie. Als het er op aan komt, zijn het weer dezelfden die aan het schrijven gaan, zeg maar drie.

En dat zouden er minstens drie keer zoveel moeten zijn, wil je tenminste een beetje tijd kunnen krijgen voor het noodzakelijke voorbereidende werk van een artikel. De dag heeft tot nu toe één nieuwe medewerkster opgeleverd en twee splinternieuwe stadsredakties in Rotterdam en Tilburg. Verder sluiten we binnenkort kontakt met personen die schriftelijk hebben laten weten zin te hebben om mee te gaan doen.

Toch gaat de groei van de redaktie lang niet snel genoeg, zeker als je bedenkt dat niet ieder van ons nog zo gek veel langer door wil gaan. Drie jaar met een projekt als dit bezig zijn, gaat je niet in de kouwe kleren zitten. Je verwacht dan progressie binnen de groep, in het blad. Je wordt afhankelijk van nieuwe spanningsvelden, anders raakt de inspiratie zoek. Een blad als NN in elkaar zetten dient gedaan te worden met een zekere gedrevenheid. Je bent een periodiek voor en van een sterk kritisch laagje van de bevolking, waartoe mensen horen die hun onvrede in de praktijk uiten.

De laatste maanden mis ik die gedrevenheid hier sterk. Soms lijkt het wel een uitgebluste zooi, dat plichtmatig de binnenkomende kopij uitwerkt. Nauwelijks meer aanvoelend wat er zoal gaande is om ons heen. Niet dat er zoveel leeft, maar meer dan we signaleren.

"Qua opzet is NB een blad voor en van een beweging, die bestaat uit mensen die uit onvrede met gangbare misstanden in deze maatschappij in verzet komen. Mensen vullen dit verzet verschillend in, maar wat ze onderling gemeenschappelijk hebben is hun denkwijze. Door hun manier van denken vallen ze samen te voegen onder de noemer 'links-radikaal'. Het lezerspubliek van NN zal grotendeels bestaan uit links-radikale mensen: aktivisten, ex-aktivisten, alternativo's, andersdenkenden, etc. Het is geen grote groep, maar ze mag er zijn. We schatten zelf in dat 3000 mensen regelmatig NN lezen" (uit het voorwoord diskussiedag)

Ik denk dat het lezerspubliek, dat écht afhankelijk is van een landelijk aktieblad gezocht moet worden in een leeftijdsgroep van om en nabij de 20 jaar. Voor die mensen is NN iets om naar uit te kijken; vanwege de bonte schakering aan aktieberichten. Logischerwijze dienen er in de schrijvende redaktie dan ook mensen te zitten, die in die leeftijdskatagorie vallen. Ik zie ze niet en bij deze de vraag: waar blijven jullie nou?

We zijn zeker niet het eerste blad, dat zoals hét er nu naar uit ziet binnenkort de konklusie moet trekken dat het zo geen zin meer heeft. Dat we wel degelijk beseffen waarom NN door moet blijven gaan, maar dat de rek er intern zodanig uit is, dat het blijven runnen van dit blad ten koste gaat van de onderlinge verhoudingen en de mede daar uit voortvloeiende inhoud van het blad.

De mensen die dit blad een warm hart toedragen, moeten weten op welke positie de wijzers van de klok in onze redaktieruimte staan. Een dubbeltje op z'n kant, zeggen ze ook wel eens. De laatste vier weken zijn we om de zeven dagen verschenen. In eerste instantie was dit het gevolg van de Golfoorlog, waardoor we een hoeveelheid extra nieuws binnen kregen, waarvan we vonden dat het gepubliceerd diende te worden. Door die extra hoeveelheid kopij werden we min of meer 'gedwongen' NN dikker te maken dan 16 pagina's.

Dat kan wel eens een keertje, maar uit financieel oogpunt niet te vaak om de twee weken. Een logische stap was dan ook om tijdens het oorlogsgeweld wekelijks uit te komen, je was daarmee tevens aktueler. Het was even spannend, we slaagden er in ook wekelijks redelijke nummers te maken, maar al snel werd de druk op ons als maar groter. Je was nu niet alleen met zo weinig redaktieleden, vrijwel dagelijks met het blad bezig (niet zo gezond) maar wat erger was, je kwam niet meer toe aan het schrijven van nieuwe artikelen. Laat staan dat je nieuwe ideeën opdeed. Zodoende zat je hoofdzakelijk de binnenkomende kopij uit te werken. En laten we wel wezen, die is niet altijd even kreatief, vaak droge kost die lijkt op eerder ingezonden kopij.

Dat is overigens geen verwijt aan de mensen die ons trouw van nieuws voorzien. Meer een verwijt aan die mensen, die wel kunnen schrijven vanuit leuke originele invalshoeken, maar het niet doen. Waarom moeten persoonlijke verhalen, interviews, analyses en diskussiestukken meestal van onszelf komen? Wat let, mensen om op eigen initiatief, eventueel in vooroverleg met ons, zelf aan de slag te gaan. Zoals Erwin uit Tilburg, die ons verraste middels een vraaggesprek met Kees Koning. Kunnen we zelf ook natuurlijk, maar lang niet altijd hebben we daar de tijd voor.

NN kan en mag geen krant zijn, die gevuld wordt met enkel de binnenkomende 'droge' kopij, van akties en oproepen. In de juiste hoeveelheid dienen er pittige ingrediënten aan toegevoegd te worden, zodat het blad gesmuld kan worden... Het zou fantastisch zijn als er her en der in het land groepjes mensen zouden ontstaan, die brainstormen over onderwerpen en daarna aan het schrijven gaan. Artikelen die mensen aan het denken zetten, balletjes aan het rollen brengen, vastgeroeste denkbeelden zodanig losweken dat er beweging in komt. Wees daarbij niet al te bang dat je artikel door ons niet goed bevonden zal worden, onze kwaliteitskriteria is laag.

Afgezien van de praktische problemen die rijzen bij wekelijkse verschijning, dienen we de vraag bij onszelf te stellen of het NN-publiek daar dan wel op zit te wachten. Zelf betwijfel ik dit ten zeerste. Er gebeurt niet alleen vrij weinig, financieel kan het voor velen nadelig uit gaan werken. We hebben besloten, nou ja, om weer tweewekelijks het daglicht tegemoet te treden. Als de tijd rijp is en mensen weer in grotere getale de straat op gaan, zullen wij onze frequentie ook weer verhogen. Het is zinnig om in tijden van beweging aktueler te zijn, daar kunnen we dan een funktie aan ontlenen.

"De beweging beweegt niet meer. Dan slaat de diskussie dood. De beweging kan geen vuist meer maken, af en toe nog wel een vermanende vinger. De momenten dat er vanuit alle hoeken en gaten van de samenleving mensen te voorschijn kwamen, die weten wat er mis is met deze maatschappij en wat ze daaraan kunnen doen, zijn even uit zicht verdwenen." (uit 'De diskussie ter diskussie', bijdrage NN-dag)

Dat de opkomst op de NN-diskussiedag vrij laag was en de leeftijdsgrens gemiddeld boven de 25 lag, is geen toeval. Het zegt niet zozeer iets over de funktie van NN, dan wel over de krisis van links Nederland. De misstanden in de maatschappij worden zichtbaarder en groter, maar de weerstand er tegen neemt af.

Links in krisis heeft als gevolg dat de mensen die nog wel aanzetten tot nieuwe initiatieven nemen, keer op keer met de neus op de kille feiten gedrukt worden. Gekonfronteerd met een apathische houding van de mensen die op de initiatieven in zouden moeten gaan. Het is wurgend, steeds minder mensen verschijnen op de spaarzaam georganiseerde akties. Hoe vaker dat gebeurt, des te minder het zinvol lijkt om een aktie op poten te zetten.

Het is triest om te konstateren dat steeds meer akties dan pas een kans van slagen maken, als er landelijk voor moet worden gemobiliseerd. Enkel omdat de hoeveelheid aktievelingen in je eigen stad en omgeving met tien handen te tellen zijn. NN kan natuurlijk niets doen aan de dalende 'populariteit' van het linkse denken en leven, maar kan wel een bijdrage leveren aan het bespreekbaar maken ervan. Dat is al wat.

En we kunnen nog meer, willen meer.

Wil jij?

Alex

{KADER]

WERKGROEP NIEUWE INFORMATIESTROMEN

Door de snelle ontwikkeling in het gebruik van datakommunikatie (bulletinboards als APS en Zwarte Ster en het plotseling toegenomen gebruik van computers door progressieve groepen overal) worden we plotseling overspoelt met informatie uit de hele wereld. De nieuwe situatie en de nieuwe problemen die dit oplevert waren aanleiding om in deze werkgroep eens van gedachten te wisselen.

Ernst van de Liga voor de Rechten van de Mens vertelde over de Liga. Ze heeft afdelingen in 47 landen en komt elke week met een informatieblad. Omdat ze vaste kontaktpersonen in de verschillende landen hebben, zijn hun gegevens in principe te kontroleren. In sommige gevallen is dat moeilijk, er bestaat het gevaar dat je voor een politiek karretje wordt gespannen. Een selektiekriterium is dat er iets met de informatie gedaan moet kunnen worden. Overigens gebruikt de Liga geen datakommunikatie.

Het belang van persoonlijke kontakten kwam nog verschillende keren terug. Juist via de komputernetwerken komt een hele berg info binnen, die soms moeilijk te kontroleren is. Voor het beeldscherm is iedereen gelijk maar vaak ook anoniem. Het is dan toch handig als een persoon ter plekke de waarde van de info voor je kan beoordelen ze in een kontekst kan plaatsen. Persoonlijke kontakten dus. In Nederland bestaat dáárvoor sinds kort een heel ander net, in ieder geval voor studenten: goedkope treinverbindingen met de OV-jaarkaart.

Ook de verdere verspreiding van het gebruik van komputersystemen kwam ter sprake. Volgens Lou van bulletinboard De Zwarte Ster is Nederland nog in een stadium van ontwikkeling. Veel mensen hebben een passieve houding t.o.v. een bulletinboard, alsof hun beeldscherm een soort TV is. Dat je ook zelf informatie kunt doorgeven, die daardoor een veel grotere verspreiding kan krijgen (o.a. door publikatie in NN) dringt maar langzaam door.

Daarnaast kan (of wil) niet iedereen met een komputer en modem werken. De kennis verspreidt zich wel (NN zou daarin een rol kunnen spelen opperde Willem van APS). In Nederland hebben de Alternatieve Pers service (APS) (en Bulletinboard de Zwarte Ster?) plannen voor inlooppunten in diverse steden waar mensen die zelf geen modem hebben berichten kunnen doorgeven voor bulletinboards en waar ze ook berichten kunnen opvragen. Iemand stelde voor aktiegroepen te stimuleren van datakommunikatie gebruik te maken.

En dan krijg je al, die berichten binnen, bij NN bijvoorbeeld. Selektie is noodzakelijk want alles plaatsen of zelfs maar op de redaktie doorlezen is fysiek onmogelijk. APS maakt zelf al een eerste selektie uit wat er binnenkomt. Interessant wordt dan welke selektiekriteria er op de verschillende nivo's worden toegepast.

Het verschijnsel dat een nieuwsblad maken vooral informatie weggooien is (grote bakken met ongebruikte telexberichten) doet zich ook steeds meer voor bij de alternatieve media.

Een goede ontsluiting van informatie (bijv. via trefwoorden en korte beschrijvingen) wordt noodzakelijk.

Moet je je als Nederlands blad in eerste instantie richten op Nederlands nieuws? Of zijn er nu veel meer mogelijkheden voor een onafhankelijk links dagblad? Gaat NN op een bulletinboard verschijnen en wordt het elektronisch verspreid? Het thema biedt nog veel stof tot nadenken en veel mogelijkheden.