UIT: NN #77 van 21 februari 1991  

Brussel: torens van ellende 

Brusselois een grote grijze vlek, een kanker op gebied van woonbeleid, zoals vele steden die zich tegenwoordig graag het etiket opplakken van "Europese stad". Brussel is dit het ergst van alle steden. Door het nieuwe statuut van Brussel als Europese hoofdstad is er een trend ontstaan die afschuwelijk is en meerdere mensen de haren ten berge doet rijzen. Het betreft de spekulatie en de ongebreidelde groei van kantoorruimten. Grote firma's kopen de helft (51%) van een huizenblok op en laten de rest onteigenen om er burelen in te planten. Heel deze trend heeft tot gevolg dat de grondprijzen met 30% per jaar stijgen, ook de huurprijzen stijgen met een vlucht uit de stad als gevolg.   

De aktievere gezinnen met geld ontvluchten de stad naar de periferie, terwijl minder gegoeden waaronder veel ouderen, kansarmen en migranten verplicht zijn te blijven en gekonfronteerd worden met onmenselijk hoge huren. Kantoorruimten zouden strikt beperkt moeten blijven tot de ruimte voorzien in de bestemmingsplannen en die ruimte is nu al overschreden. 27 % Van de Brusselse bevolking is ouder dan 60 jaar. Ook de migranten zullen ouder, worden; overigens een groep die nog aangroeit.  

Het is ongelooflijk maar waar: een vierde van de bevolking heeft totaal geen stem in het kapittel, en beslissingen van hogerhand vallen dan ook alleen maar in hun nadeel uit. Een alternatief zou zo moeten zijn dat de bewoners via bewonersraden of wijkraden zelf beslissen over hun manier van leven en de organisatie van hun buurt. Men moet zorgen dat iemand zo lang mogelijk in het eigen huis kan blijven. 

Voor een groot aantal armen zal de buurt dan aan belang winnen omdat zij er niet weg kunnen/willen.Jongere en oudere bewoners leven er ook meer op elkaar afgesteld. Vandaag is het zo dat de oudere bewoners vluchten in hun intrek moeten nemen in rusthuizen, ver weg van de wijk, de buurtwinkel, het stadsleven, de buren enz... Eenzaamheid troef op een kleine kamer die net te betalen valt. En er zijn mensen die graag erg veel geld verdienen aan rusthuizen! 

DE VERVOERSPROBLEMATIEK 

Die problematiek is zeer belangrijk voor het sociale karakter van de stad. De mensen worden mobieler en wonen wordt zo aantrekkelijker. In Brussel is een bepaald ondergronds net onmisbaar, maar gezien het bovengrondse net het net is van een miljoen gewone Brusselaars, heeft het een sociale funktie en is het onmisbaar. Door de verbinding van de verschillende wijken geeft het de mensen een fysieke vrijheid en heeft daardoor prioriteit op het ondergrondse net. Het beleid nu is net omgekeerd. Op bovengrondse netten wordt bespaard om de metro te kunnen uitbreiden. 

LEEGSTAND 

De leegstand in Brussel is zo groot dat de meerderheid van pendelaars zonder problemen huisvesting zou kunnen vinden. Een betere beschrijving voor dit probleem is niet te vinden. Nog een reden waarom zoveel leegstand blijft bestaan of waarom huizen lang niet worden gerenoveerd, zijn de reklamepanelen. Het slaan van panelen op gevels van leegstaande woningen houdt de stadsrenovatie tegen doordat de eigenaars op die manier meer inkomsten hebben dan bijv. van huurders of kopers. Met de komst van een 'groene' wethouder op Leefmiljeu dreigt het Brusselse reklamelandschap ingrijpend te veranderen. Meer bepaald op gevels van huizen zullen de plakkaten verboden worden. Alvast een stap... 

HET VERZET... MAROLLIENS? 

De wijk de Marollen. Hier leven de bewoners van de 4e wereld; verlaten mensen, die van de randsteden komen, van Charleroi. Er zijn Fransen, marginalen, prostituees, mensen van het OCMW {met uitkeringen)... Ze wonen daar omdat de huurprijs er lager is omdat de huizen er zo erbarmelijk zijn. Ze vertonen dezelfde solidariteit als de vroegere Marolliens, maar zonder geschiedenis. 

De allerarmsten wonen in een "hok" (vuile krotten, zonder hygiëne, een wc voor 25 mensen, mensen doen hun behoefte in de goten) en anderen gaan naar een slaapplaats als de nacht valt; boven de kafees, waar 20 Fr (fl,-) per bed gevraagd wordt. Deze mensen hebben door deze viezigheid en door de dagelijkse strijd om te overleven een soort van solidariteit opgebouwd. 

De eerste volksopstand tegen de spekulatie vond in 1978 plaats in de Marollen. Er zijn inmiddels alweer verschillende huizen door agentschappen aangekocht. Deze willen de Marollen tot een nieuwe toeristentent maken zoals dat eerder gebeurde met de meer naar het centrum gelegen wijk "Kleine Zavel".  

Zomer '89 heerste er een bepaalde sfeer in de Samaritaanstraat. Een solidariteit die men niet veel meer ziet deze dagen. De hele wijk was gemobiliseerd. Doeken hingen uit de vensters en overal op de muren kon men de leuzen lezen: "Ik ben er, ik blijf er", "onze wijk onze identiteit", "spekulanten, vervolg je weg", "ik ben arm geboren in de Samaritaan en ik ben er gelukkig" enz. Elke bewoner maakte haar/zijn eisen kenbaar en duidelijk, en spellingsfouten deden hier niets ter zake. 

In een groot deel van de straat lagen matrassen op de grond. Tafels en stoelen waren buitengezet om degenen die hun steun kwamen betuigen te ontvangen. Deze straatbezetting heeft een maand geduurd. Gedurende die maand zijn er sympathisanten, verschillende verenigingen, journalisten, muzikanten enz. gekomen. Een overdonderende animatie! Je had ze moeten horen deze Marollenbewoners; hun revolte met handen en voeten kracht bijzettend. EINDELIJK was er iemand in deze stad, die overgeleverd is aan spekulanten en aan de gemeentelijke overheid, die zich durfde en wilde verzetten. 

Die zomer hebben de Marollenbewoners hun laatste kaarten gespeeld en ze, hebben het spel verloren... Waarom moeten we altijd mensen verkiezen die het woord moeten nemen; organisaties in het leven roepen en hulp vragen aan de autoriteiten? Waarom alleen maar vechten door wetsvoorstellen te maken die zoveel tijd in beslag nemen? De Marollenbewoners hebben tot iedereen een oproep gericht en hebben ons een les geleerd. Ze hebben aangetoond dat zonder solidariteit, zonder direkte aktie en zonder totale onafhankelijkheid van elke autoriteit, elke volksbeweging gedoemd is te verdwijnen en opgeslokt te worden. 

SOUVENIRS UIT '78  

"De Pol" van de Jazzclub gaat naar de Marollen. Hij parkeert z'n Roll's Royce in 't midden van de straat. Hij wil enkele toeristen Oud-Brussel laten zien. "Kom kijken, dit heb je nog nooit gezien; dit is oud Brussel, kijk eens hoe pitoresk het is". Hij gaat elk Marollenkaf binnen en trakteert er iedereen. Hij bulkt van het geld. Iedereen danst en feest. Iedereen vindt het te gek als Pol komt; want dan is er gratis drinken voor iedereen... ...Maar je kan "de Pol" beter niet tegenkomen als je alleen bent of als vreemdeling. Verschillende mensen zijn a de straat opgeschopt; en als de politie vraagt wie 't deed en je zegt "De Pol" dan wordt je niet geloofd want "de Pol zou zoiets nooit doen..." 

KAFEHOUDERS IN DE MAROLLEN 

Dit zijn zeer harde mensen. Ze spelen een rol tussen het sociale en het autoritaire in. Ze hebben hun autoriteit nodig, "want als men met drinkers te doen heeft, moet men hard kunnen zijn...", aldus de barman. Wat het sociale betreft: kan men van sociaal spreken als men z'n klanten keihard uitbuit? De kafehouders leven van hun klanten. Ze laten ze boven slapen. Als de klanten alles opgemaakt hebben wat ze van het O.C.M.W. (uitbetalingsinstelling) gekregen hebben, dan vragen ze hun uurwerk, familiejuweel, hemd, wat ze van de vlooienmarkt hebben gekocht... Geen wonder dat men leden van het Nationaal Front in deze bistro's terugvindt. 

GIFTENVERHAAL 

Een zekere VDB (Van Den Boeynans), U kent 'm wellicht van vele kleine en grote schandalen ... die VDB dus, was eigenaar van verschillende panden die zich in de Marollen bevonden. Hij deelde giften uit aan de bewoners daar om zich geliefd te maken. Hij werd toegejuicht naar 't schijnt. Men moet toch wel gaan geloven dat deze mensen grote honger hadden... 

EEN BEETJE GROEN 

Nog steeds in diezelfde periode liet Van Halteren een boom planten in de Marollenwijk. Hiervoor had hij de pers uitgenodigd en werd hij door z'n eigen lijfwacht beschermd. Toen de pastoor Van der Biest zijn toespraak begon met "dat dit een lovend initiatief was, want men wilde toch gaan renoveren..." zei er iemand van de toehoorders: "Ja maar wat gaat er met de bewoners van deze wijk gebeuren?" Men heeft hem geantwoord dat het geen probleem zou zijn om de mensen ergens anders te huisvesten. "Ja, maar dat is nu net wat wij niet willen", spraken de bewoners.  

De Maroliens (zo noemt men hier de bewoners van de Marollen) zijn in opstand gekomen. Een komitee van Spaanse jongeren die in de Christinestraat woonden beschuldigden het stadsbestuur ervan de huizen opzettelijk te laten verkrotten om zo de markt voor de spekulanten vrij te maken. Anderen eisten dat ze in hun huis zouden mogen blijven tijdens de verbouwingen. Van der Biest heeft de gemoederen gesust met nepbeloftes. Enige tijd later is de nieuwe boom gerooid en is een oudere man teruggekomen om onder het dak van zijn oude huis te sterven. 

VIA DRUGS TOT RENOVATIE 

Maar, al scheen het toevallig, er deed zich een nieuw probleem voor in dit soort wijken. Een inwoner zei: "Plots werden we overspoeld met allerlei soorten mensen die er werden geplaatst, zoveel is duidelijk. Dit was een wijk waar geen enkele behoefte bestond aan drugs, iedereen was blij met zijn pintjes van 15 Fr, of met hun gerolde sigaretten of verzamelde peukjes ..."  

Volgens velen was het verzieken van de buurt door drugs een plan van de onroerend goed-agentschappen. Voor Van Halteren en anderen was het een doeltreffende manier om tegen de macht van de wijkkomitees te vechten. De harddrugs kwamen ongelooflijk snel, inklusief politieakties, sluiten van kafees enz. Hierna zijn de autoriteiten gekomen en hebben ze gezegd: "Maar alles is hier dégoutant en vuil, laten we deze wijk renoveren".  

De mensen werden dus verdreven. De hele wijk kwam in opstand. De pers werd erbij gehaald. Het wijkkomitee heeft zich georganiseerd. De muren werden beschilderd. Internationale kampen werden op de hoogte gesteld en gevraagd ouderen te helpen hun huizen op te knappen. Patrick Crefcoeur nam aktief deel aan alle opknapbeurten. Hij werd erg gewaardeerd door de bewoners. "Zijn doel was om de ateliers te doen draaien, resto's, bistro's op te zetten met een 8uciaal doel waarvan de winsten moesten gaan naar het opknappen van huizen, installeren van sanitair. Hij wou de mensen van de wijk een beetje komfort geven; daar waar er onvoorstelbare miserie heerst."  

Hier komt priester Van der Biest tussen. Hij stelt de autoriteiten voor dat ze hulp zouden bieden. Dit breekt de solidariteit van de mensen die zelf hun huis wilden opknappen. De tijd dat dit ging duren speelde voor hen geen rol; ze wilden zichzelf besturen en de rest kon hen geen bal schelen. Van der Biest zei "We gaan alles herdoen". Hij wou voor alles het karakter bewaren van de buurt maar hield geen rekening met de bewoners zelf, enkel met de panden, de koopwaar. Er zouden geen winkels komen, en alles zou "gezuiverd" worden. 

De mensen zijn nu helemaal alleen; ze bedrinken zich allemaal, ellendig en nog ellendiger dan vroeger omdat ze nu het gevoel van solidariteit en eenheid kwijt zijn, hun aard kwijt zijn die wel vuil en vies was maar waar ze hun leven hadden, hun feesten, de drama's ... In de Marollen valt dit des te meer op, omdat het er vuil is, omdat het op straat gebeurt, in de kafees. De mensen delen hun ellende. Van der Biest heeft dit alles gesaneerd, maar de ziel van de wijk is verloren gegaan.  

De laatste strijd werd in de "samaritaine" geleverd... Het verlangen van die mensen was om samen te blijven. Het alternatief was: ofwel blijven we in deze stront en leven we in solidariteit, ofwel leven we iets properder en wordt de wijk een anonieme wijk waar de mensen elkaar niet meer kennen. Een betere oplossing zou geweest zijn subsidies te ontvangen en stap voor stap na te gaan waar er het eerst en het meest dringend iets moest gebeuren.  

Op die manier konden de mensen er blijven wonen terwijl de wijk beetje bij beetje werd opgeknapt. Er zou een nieuwe mentaliteit en fierheid tussen de mensen ontstaan zijn en in deze optiek zou ze leefbaar geworden zijn. Dit gebeurde allemaal rond 1978. En dit lijkt enorm veel op wat er de laatste maanden gebeurt. Het lijkt erop dat een laatste spel in "de Samaritaine" gespeeld wordt. 

WIJKHUIS VAN "La Samaritaine" 31 augustus 1989. 

Op 't einde van de maand juli werden ongeveer 60 mensen bedreigd met uitzetting uit hun woning door de stad Brussel. Uiteindelijk werd het mogelijk om de datum van de uitzetting later te zetten en ervoor te zorgen dat de mensen een nieuwe woning kregen. De verschillende verenigingen die vanaf het begin de strijd van de bewoners ondersteund hadden, hebben toen besloten om deze strijd in herinnering te houden. Deze verenigingen stellen ook de praktijken aan de kaak die door de Brusselse overheden worden gebruikt om mensen te verdrijven. 

WET VERBIEDT UITWIJZINGEN  

Burgemeester H. Brouhon besliste dat de gebouwen in de "Samaritaine" onbewoonbaar waren (door een rapport van de brandweer) en dus ontruimd moesten worden. Zonder de reaktie van andere Marolliens hadden deze bewoners zich op straat bevonden uit hun woning verdreven door de politie zonder te weten waar ze naartoe konden gaan. De wet staat niet enkel zulke uitwijzingen toe; ze geeft zelfs een duwtje in die richting doordat burgemeesters "in naam van de openbare veiligheid" deze uitwijzingen pushen.  

Zo blijkt uit art.5O van het dekreet van 14 december 1789 (111) dat de burgemeester de toelating geeft een gebouw onbewoonbaar te verklaren en hem het recht geeft de bewoners te evakueren. Art.3 van titel XI van een dekreet van 16/24 augustus 1790 (!!) laat de burgemeester toe een gebouw af te breken dat zich in vervallen staat bevindt. En volgens art.90 van de gemeentewet is de politie verplicht de politiereglementen toe te passen. 

RECHT OP WONEN ; EEN MENSENRECHT! 

Het is vandaag 100 jaar geleden dat het recht op sociaal wonen aangenomen werd in Belgil Nochtans heeft de aktualiteit ons geleerd dat een dak boven je hoofd hebben niet zo vanzelfsprekend meer is. De huurprijzen rijzen de pan uit de laatste tijd, zeker in Brussel. Vele organisaties dringen erop aan om in de grondwet een art.24 bis op te nemen waarin de ekonomiese en sociale rechten worden opgenomen die als volgt luidt: "Ieder individu heeft recht op een woning waarvan de huurprijs in evenredigheid is met zijn inkomen". 

Deze verklaring roept associaties op met art.25 van de verklaring van de mensenrechten: "Ieder persoon heeft recht op een levensstandaard die hoog genoeg is om zijn gezondheid te waarborgen; om voor zijn welzijn en dat van zijn familie te zorgen, met name: verzorging, kleding, huisvesting, mediese zorgen en noodzakelijke sociale voorzieningen." 

En een resolutie uit 1987 van het Europese Parlement die stelt dat "het recht op wonen gegarandeerd wordt door de wettelijke teksten, dat de landen die lid zijn dit erkennen als een grondrecht en dat er geen uitwijzingen plaatsvinden zonder nieuwe behuizing van de betrokken persoon en familie."  

Het past wel om hier de opmerking bij te maken dat het recht op wonen uitgebreid moet worden door een recht op behuizing. Dit omvat onder meer dat:

- het mogelijk moet zijn in 'n gezonde en funktionele woning te wonen in een wijk die men gekozen heeft.

- het noodzakelijk is om in een omgeving te wonen waar voldoende sociale voorzieningen zijn.

- het nodig is om de bewoners een vaste verblijfplaats te bieden waar er verwarming, licht en water is. 

Wijken waarin de mensen wonen zijn meestal een afspiegeling van hun gewoonten en hun sociale kontakten. De rechten die een huisbaas krijgt, vormen dikwijls een reëel obstakel voor de bewoners en/of de huizen. Hierbij denken we aan het recht dat hij heeft om een huis leeg te laten staan de huurprijzen omhoog te jagen de bewoners van zijn huis te kiezen naargelang nationaliteit, sociale positie of taal, zelfs kleding!  

De politieke partijen zouden zich moeten afvragen of, als een gebouw lang leeg staat, het recht op wonen niet belangrijker is dan het recht van de eigenaar. 

De woonbemiddeling kan tot op 4 terreinen worden teruggebracht:

-investeren in publieke sektor (sociale woning, renovatie...);

-helpen bij het kopen of huren van een woning (langere rente, renovatieprijs)

-een reglement dat de huurders beter beschermd

-het kreëren van 'n beter sociaal miljeu. 

De maatregelen die reeds genomen werden, lossen het drama van de onteigeningen niet op en verhinderen ook niet dat gas en elektriciteit worden afgesneden omdat de mensen niet kunnen betalen. We moeten ons een solidariteit voor ogen houden, die elk mens het recht op goed wonen toekent. 

EEN KLEINE WANDELING

Plaatsen waar toeristen nix te zien krijgen, of nooit een voet hebben gezet, zijn er genoeg. Volg de gids...

Het is niet alleen in de Marollen dat de problemen toeslaan. Ook elders kent men huurprijzen die de pan uitrijzen en mensen die op straat worden gezet. De hele stad lijkt wel in de macht van de spekulanten.

STRAATSBURG / BRUSSEL

DE LEOPOLDSWIJK

In Straatsburg heeft men nogal eens wat gevochten over het al dan niet verplaatsen van het Europees Parlement naar Brussel. Er was voor en tegen. In Brussel hebben een aantal bouwpromotoren daar niet op zitten wachten. Op 16 jan.'89 zijn zij begonnen met de bouw van het Europees halfrond. Het 'Internationaal Kongrescentrum' is een diplomatieke omschrijving voor een heel grof pak stinkende ellende. Een mammoetprojekt dat klaar moet zijn in het magiese jaar 1992.

Op donderdag 30 november '88 werd reeds een kontrakt getekend tussen het Europees Parlement, de Generale en de BAC (gegroepeerd in de NV Leopold-ruimte). Het bijna 200.000 m2 beslaande mammoetprojekt voorziet o.m. in de bouw van een halfrond met 600 plaatsen (en nog eens 700 voor de toeschouwers). Daar bovenop een vergaderzaal met 320 plaatsen: geknipt voor de parlementskommissies van de E.G. Hiervoor werd nog geen akkoord ondertekend vanwege "diplomatieke redenen".

We zeiden het al: het stinkt. Wat wel het meeste stinkt is het feit dat Jean-Louis Thys (PSC-staatssecretaris voor het Brusselse gewest) dit projekt ondersteunde met alle middelen die hij had. Het lukte meneer Thys in april om een bouwaanvraag in te dienen en er ook zelf onmiddellijk zijn goedkeuring aan te verlenen. Na ingrijpen van de rechtbank van de aanleg werd op 11 februari '88 de bouwvergunning nietig verklaard. Meteen werden de afbraakwerken stilgelegd. Voor de afbraakwerken van start konden gaan die niet eens wettelijke grond hadden, dienden meer dan 100 mensen en gezinnen hun woonhuizen te verlaten door onteigening.

Een miljeueffekt-rapport (dat door de EG zelf noodzakelijk geacht wordt bij werken van dergelijke omvang) ontbrak. Buurtgroepen voerden akties en leverden petities af met eisen voor behoud van hun woongebieden en aanpalende omgeving. Niets van dat alles leverde ook maar enig behoud op. De woonzone werd in het plan tot groot ongenoegen van de buurtkomitee teruggeschroefd tot een kleine 36.000 m2.

In mei '88 kreeg het projekt een voorlopig positief advies van de gemeenten Brussel-stad en Elsene. Niets stond de met werken belaste aannemers van CFE, Batiments et Ponts en Maurice Delens in de weg om de betonmolens te laten uitrukken. Op maandag 16 januari '89 werd het slopen verder gezet. Het alternatieve plan 'Bsix' daarentegen gaat uit van drie bouwondernemingen die zich buiten spel voelen gezet. Ze willen alsnog betrokken worden in wat een van de grootste bouwprojekten van de jaren '90 moet worden. Het alternatieve plan zou wel eens een hopeloze onderneming kunnen worden, want de aanvraag voor een stedebouwkundig plan moet door Jean-Louis Thys afgeleverd worden. En die heeft zelf genoeg plannen voor de Leopoldswijk.

Bij dit alternatieve plan werden wel miljeustudies uitgevoerd,en zijn de gevolgen voor de buurt minimaal gehouden (meer woningen, lagere gebouwen en minder onteigeningen). Vandaar dat dit plan interesse wint aan de kant van miljeugroepen en buurtbewoners. Het debat kan nu echt beginnen in plaats dat een kleine groep beslist wat er met een gedeelte van de stad gebeurt. Dat is al een stap in de betere richting. Natuurlijk blijft de vraag of het wel echt noodzakelijk is van zulke prestige-projekten overeind te houden... zelf al is er een 'alternatief' plan.

DE NOORDWIJK

Je zag ze misschien als je eens in Brussel was, de zilveren bunker van de Vlaamse Gemeenschap. Daar hoef je mij niet meer bij te rekenen, als met dat gebouw het imago geschapen is van een nieuwe Vlaamse Gemeenschap. Erg bombasties, zoals alle nieuwe erg pretentieuze architektuur de laatste tijd.

Tussen dat geval en het Sheraton Hotel komt de nieuwe 'Morgan Trust Company' waarvan de plannen geleverd werden door het bouwbedrijf CDP. Kort voor het tot stand komen van het plan van aanleg had het stadsbestuur al een koopoptie afgesloten met de groep CDP. Die kan hierdoor de gronden tegen een veel lagere dan de werkelijke prijs opkopen.

Een tijdlang trachtte de eigenaar van CDP, De Pauw, onderhandelingen aan te knopen met de buurtgroepen. Hij deed daarvoor de beloften om te investeren in nieuwe woningen, handelsruimten en een buurtpleintje en tot het organiseren van een jaarlijks bal en een St-Niklaasfeest. Dit laatste 'om goede relaties' te onderhouden met de buurt.

Maar de bewoners willen geen feestje met St-Niklaas, ze willen wonen. Ze eisen garanties voor de bouw van voldoende betaalbare woningen, een globale planning, een vijfjarenplanning voor renovatie en de erkenning van de 'Harmoniebuurt' als te betrekken partij bij huisvestings- en woonomgevingsprojekten. Het kontrakt tussen CDP en Morgan zou al ondertekend zijn. Men zou geneigd zijn te denken dat er zeer veel haast mee gemoeid is. Het gewestplan voorziet echter een woonzone... We stellen ons vragen over wie er gaat wonen, de manier waarop, en de prijzen natuurlijk.

Nog meer in deze buurt: De NV LOTIMO kondigt aan te starten met de bouw van het Continental Center, waarvan de plannen dateren uit de jaren '60. Het moet komen in een nu 'kale put' en krijgt het uitzicht van een 4e WTC, erg gezellig dus. De werken voor deze Continental Center zijn al geruime tijd van start gegaan. Voor dit plan werden in de jaren '60-'70 ganse huizenblokken onteigend en gesloopt. Het terrein heeft vervolgens twintig jaar braak gelegen...

Het is weer de groep CDP die aan het bouwen wil. De gemeente wil graag ook de Rosse Buurt omtoveren in een stedebouwkundig geheel met een woonzone van maar 20 % en over een oppervlakte van ruim 500.000 m2 kantoren. Hier wil niemand nog wonen.

Dan is er KREDIETBANK die naast haar belangen in zuid-Afrika en haar Vlaams Nationalistiese sympathieën ook wel wat ziet zitten in een nieuw kantorenkomplex aan de Noordwijk. Voor dat idee is de Kredietbank genoodzaakt samen te werken met CDP.(soort zoekt soort) omdat alle beschikbare gronden in diens handen liggen. De spekulatie is sedert de start van de bouwwerken van de Vlaamse Gemeenschap meer dan ooit hoogtij aan het vieren.

LEOPOLD II LAAN

Al vanaf juni '87 worden een aantal bewoners benaderd door een notaris die hen vraagt hun huizen te verkopen. Dat in opdracht van de Brusselse Bouwpromotor De Waele. Hij wil een kommercieel en administratief centrum realiseren achter een woningrij met een doorgang naar de laan. 13 Van de 32 eigenaars zouden intussen al een koopoptie (voor 2 jaar) hebben ondertekend en die wetenschap boezemt de bewoners (verenigd in een buurtgroep Molenbeek-Centrum) steeds meer angst in. Sommigen tekenden uit schrik, anderen uit spekulatie.

De mensen uit de buurtgroep vrezen dat wanneer De Waele 51 % van het gebied in zijn bezit heeft, hij aanvraag zal doen om de rest te laten onteigenen (dit kan dus). De onzekerheid duurt intussen al zo'n 3 jaar. De start van de bouwwerken van De Waele vormden een eerste aanslag op het residentie karakter van de Leopold II Laan. Men wil een 'ontwikkelingspool' (kantoren) tot op een hoogte van 21 meter.

Naast de betrokkenen hebben ook de Koekelbergse Groenen van Ecolo gereageerd tegen deze evoluties. Ze eisen het volledige behoud van woonzone en van het karakter van de Laan. Doordat de Laan er 30 jaar lang uitzag als een werf zagen heel wat mensen zich gedwongen hun zaak op te doeken of naar een leefbaarder buurt te verhuizen. Wie er nu is blijven wonen wordt meer dan ooit in woonzekerheid bedreigd.

KRUIDTUINWIJK

De Kruidtuinwijk krijgt een kostbare facelift. Een renovatieprojekt voor zo'n 70 woningen is klaar en de werkzaamheden voor een nog grotere operatie zijn van start gegaan. De Kruidtuinwijk kent een van de hoogste koncentraties van migranten in België.

Met dit grootse renovatieprojekt wil de gemeente Sint-Joost de "gettovorming" (lees: Migranten) tegenwerken en nieuwe bewoners (lees: Eurokraten) aantrekken. In de buurt komen gelukkig alleen woningen en ze zullen in aantal zelfs verdubbelen, maar weer is het de vraag wie er gediend is met die vernieuwing, hoge huurprijzen, nieuwe bewoners etc...

Er staan in Sint-Joost nog meer projekten op stapel. Een bouwbedrijf wil een kantoorgebouw neerplanten maar moet als kompensatie wel zorgen voor nieuwe woningen. En in de schaduw van een kantoortoren van kompjoetergigant IBM worden alle huizen afgebroken. zij moeten plaats maken voor bureau's en een hotel aan de ene zijde van de IBM-toren en woningen aan de andere zijde. U ziet, het wordt gezellig wonen in Brussel.

BRUSSELSE PUTTERIJ

De Brusselse Putterij is gelegen tussen het Centraal Station en de Grote Markt. Een aantal Spaanse financiers is druk bezig een Belgiese maatschappij op te richten. Het doel: de uitbating van "El Centro Principe de Asturias BruSelas". Al is de ellende die vooraf is gegaan van de bouwwerken hier niet zo lang en breed als deze nieuwe naam van de Brusselse Putterij (er zijn geen onteigeningen geweest), het verbaast toch wel welke kwaadaardige kanker in het Brusselse Gewest ingang vindt.

Een Novotel in l6e eeuws Spaanse stijl dat al klaar is, daarachter komt het hele centrum dat in alle opzichten zeer Spaans zal zijn. Doelgroep: Spaanse zakenlui. Helemaal naar de kant van het Centraal Station komt een halfcirkelig hotel in bombastiese stijl. Deze hele Spaanse Enclave zou in mei '91 klaar moeten zijn. En in het parkje een standbeeld van 'Don Quichotte'(nog een Spanjaard). Aangekondigde bouwprojekten in die buurt van "Swiss Hotel" liggen nog ter studie.

JETTE / SEKEYNWIJK

Renovatie en spekulatie ook hier. Er komt in de buurt volgens de plannen, een bedrijfszone met stedelijk karakter. Recent gerenoveerde woningen dreigen onteigend te worden om plaats te maken voor ondernemingen. Al sinds de jaren '50 wordt daar gevreesd voor onteigeningen. Verschillende huizen staan met die reden al jaren te vervallen. De bewoners van de bewuste buurt nemen het niet dat ze op straat gezet worden om plaats te maken voor ondernemingen. Vooral omdat sommigen recent tot de renovatie van hun huizen zijn overgegaan. De bewoners vragen meer duidelijkheid omtrent de onteigeningen en meer plaats voor huizen of sociale woningen in de nieuwe plannen.

ELSENE

De wijken Leopold en Jordaan en andere plekken worden direkt of indirekt bedreigd door het grote komplex van de Europese Gemeenschap. Laten we het EG-komplex wat van dichterbij bekijken. 35 miljard BEF investering voor 150 x 300 meter grond! De Generale Maatschappij België en de BAC-bank zijn de belangrijkste investeerders.

De konstruktie van dit komplex werd zo opgevat dat hele wijken zouden gesloopt worden om de Europese Gemeenschap van ruimte te voorzien. Andere wijken zouden indirekt getroffen worden, omdat het sociale karakter van die wijken verloren gaat. De bewoners die blijven, worden ook door andere problemen bedreigd (meer dan 60.000 Eurokraatjes worden verwacht... je kan je al voorstellen hoeveel verkeer dit zal veroorzaken...).

Oude gebouwen aan de Waterlosesteenweg werden opgegeven om er een luxe-kommersjeel komplex van te maken. Het erge is dat men maar weinig praat over de mensen die vertrokken zijn; die elk een individuele oplossing voor het probleem hebben moeten vinden. Wat is er van al de migranten, de ouderen en steuntrekkers geworden? Verschillende buurtkomitees bestaan. De overblijvende bevolking die in deze wijken leeft moet dringend worden geholpen.

TJAH, WAT GEDAAN ?

In de hele warboel van afbreken en bouwen in Brussel (en beslist ook in veel andere grote steden) is haast geen inzicht te krijgen. Door opzoekwerk en enkele toeren door het centrum van Brussel wisten we al wat meer. Wat te doen? Steungroepen voor buurtbewoners bestaan ofwel niet, of zijn onbereikbaar. De informatiespreiding betreffende betogingen of akties is heel miniem en slechts binnen het buurtwerk. De berichtgeving in de pers is al even beperkt en erg verdraaid.

Bij zulke situaties blijft er niets anders over dan er zelf op uit trekken en vragen te ,stellen aan betrokken personen. Verzet is een laatste hoop van deze mensen en via buurtgroepen lukt dat gedeeltelijk. Doch veelal moeten ze het dan stellen met een minimumeis, en veel toegevingen. Het verhaal wordt vervolgd... en zal zoals steeds een bitter einde kennen.

DE NAR (Brussel)

Bronnen: De Morgen, De Standaard, pamfletten en affiches, buurtgroepen en persverklaringen.

(Bovenstaand artikel werd ingekort en bewerkt door NN. Het volledige artikel werd gepubliceerd in de NAR)