UIT: NN #75 van 7 februari 1991   

Informant/provocateur deel 3   

Met dit stuk willen we ingaan op de kritiek die o.a. het RAFKO heeft geuit naar aanleiding van de ontmaskering van Lex Hester in NN nummer 73. In het kort komt die kritiek er op neer dat men de bronnen enerzijds onduidelijk, anderzijds diskutabel vindt. Vragen hierover kwamen van meerdere kanten, en dat is dan ook de reden om hier op in te gaan.  

Al zo'n 10 jaar bestonden er verdenkingen tegen Lex. In Wormer en omstreken werd al jaren tegen hem gewaarschuwd, naar aanleiding van vele onduidelijke voorvallen en het feit dat Lex te koop liep met wapens en explosieven. Ook in boekhandel Slagerzicht werd Lex sinds lang gewantrouwd.  

Vanaf begin '89 werd Lex geweerd uit de winkel en begonnen Slagerzichters te onderzoeken hoe het nu precies zat met deze Lex. Slagerzicht stuitte op dezelfde problemen als de mensen die eerder geprobeerd hadden dit te onderzoeken. Veel verhalen, uitgespreid over een lange periode, veel vage aanwijzingen, maar weinig konkreet bewijs.  

In dezelfde periode begon Lex voor de tweede keer te werken in het Fort van Sjakoo. Hij gebruikte zijn 'baantje' bij het Fort als dekmantel en visitekaartje om kontakten te leggen met anderen. Zo kon hij bijvoorbeeld in Duitsland makkelijk kontakten leggen met verschillende infoshops en steungroepen van politieke gevangenen.  

In het voorjaar van 1990 bood Lex in het Fort aan drie verschillende medewerkers explosieven aan. Toen deze mensen dat enkele maanden later van elkaar te horen kregen, en de verhalen die Slagerzicht intussen had verzameld daar naast gezet werden, was het plaatje al bijna rond.  

En dan de bewijzen nog. Dat viel niet mee. Het bleek bijna onmogelijk een goed zicht te krijgen op Lex' handel en wandel, ook omdat Lex het een na het andere schimmige verhaal over zichzelf verspreidde. Er was niemand die bevriend was met hem. Lex leidde drie verschillende levens: huisvader van een gezin met twee kinderen, krimineel en 'revolutionair'.  

Inmiddels was het in het Fort van Sjakoo niet meer mogelijk om op een normale manier met elkaar te werken. Lex moest weg. Daarom is in oktober besloten Lex uit te nodigen voor een 'goed gesprek', waarbij alle tot dan toe bekende informatie de revue zou passeren. Lex bleef echter volhouden dat hij niet voor de smeris werkte, hoe kwamen we erbij, "ik eet mijn schoen op als dat zo is". 

Hem werd te verstaan gegeven hoe dan ook niet meer welkom te zijn in het Fort. Toen kort daarna de Revu uitkwam met de memoires van voormalig PID-chef Bos, werden alle vermoedens alsnog bevestigd. Het gesprek met Lex en de onthullingen van Bos waren aanleiding om in snel tempo diep verder te graven.  

Het is zeker diskutabel om in je bewijsvoering uitsluitend af te gaan op de woorden van een gefrustreerde PID'er. In dit geval was het echter zo, dat het verhaal van Bos klopte met de informatie die we al hadden. Je kunt je afvragen met welk doel Bos zijn relaas deed. Dat weten wij natuurlijk ook niet. Op dat moment deed dat er ook niet toe, voor ons was het belangrijkste dat we nieuwe aanknopingspunten hadden.  

In het vervolgonderzoek werd door vier verschillende 'bronnen' bevestigd dat Lex voor de smeris werkte. Dat deze bronnen niet openbaar gemaakt kunnen worden is een probleem. Voor ons betekende dat echter niet dat we daarom af zouden zien van openbaarmaking. Je laat niet zomaar een informant rondlopen, of wel soms.  

Bovendien was de informatie van deze vier 'bronnen' niet het enige materiaal dat we hadden. De meeste gegevens hadden we zelf al verzameld, en de welingelichte kringen deden dan ook niets meer dan wat puzzelstukjes op hun plaats leggen. Het enige wat nog ontbrak, was een bekentenis van Lex. Maar die zat op dat moment in de Bijlmerbajes, en het was dus onmogelijk om hem te spreken.  

Voor ons waren er echter genoeg gegevens, en dringende redenen om tot publicatie over te gaan. Het was inderdaad beter geweest wanneer we in de NN-bijlage duidelijker hadden beschreven hoe een en ander in zijn werk was gegaan, en dat enkele bronnen beschermd moesten worden.  

Overigens is het wel zo, dat onze werkwijze ook voordelen heeft: als Lex al in oktober bekend had, hadden we daar waarschijnlijk genoegen mee genomen, en waren we niet veel verder in het onderzoek gedoken. Veel van wat we nu weten was dan niet boven tafel gekomen.  

Lex' ontmaskering verdient inderdaad niet de schoonheidsprijs. Maar hij was dan ook niet zo maar een infiltrantje. Hij was een 'hoge', hij was al ontzettend lang bezig, en had een totaal andere positie dan eerdere ontmaskerde infiltranten.  

Na de publicatie in NN, en de VPRO-uitzending, zijn al veel reakties en aanvullende verhalen bij ons binnen gekomen. Voor ons is duidelijk dat nog niet de hele puzzel af is. Ook uit totaal andere kringen komt men nu met informatie over Lex. We blijven voorlopig dan ook nog even bezig met het onderzoek, en zullen t.z.t. daarover nog verder publiceren. Hierbij dan dus ook nog een oproep: kom met je verhalen (desnoods anoniem) naar Slagerzicht, of het Fort van Sjakoo.                          

Groetjes,  

boekhandel Slagerzicht   
boekhandel Fort van Sjakoo