UIT: NN #73 van 10 januari 1991   

Mannen diskussie 

Vanaf juni 1990 hebben er naar aanleiding van de in Amsterdam opnieuw opgelaaide diskussie over seksisme in de kraakbeweging een aantal mannenvergaderingen plaats gevonden. Hoewel deze vergaderingen vrij pretentieloos opgestart zijn, bestond de intentie eigen seksisme en aanverwante gevoelens te bespreken/bespreekbaar te maken. In eerste instantie waren er nog zo'n 25 mannen op de bijeenkomst. Daarna liep het enthousiasme snel terug. Twee maanden later stierf het fenomeen een geruisloze dood. Totdat half december j.l. een nieuwe vergadering werd u1tgeroepen met als thema homoseksualiteit. Op deze vergadering kwamen echter slechts zes mannen opdagen, allen flikkers. Geen enkele heteroman bleek zich door de oproep aangesproken te voelen tot de mannenvergadering met dit thema. De volgende ingezonden stukken stellen het gebrek aan interesse bij andere mannen voor deze vergadering ter diskussie. Eerdere verschenen artikelen over seksisme in NN stonden in nr. 59 en 61.    

MANNEN: HET BESCHERMENDE ZWIJGEN 

In de zomer van het afgelopen jaar begonnen de mannenvergaderingen in Amsterdam met de verrassende opkomst van 25 mannen. Bijna al die mannen waren enthousiast over het idee, met mannen onder elkaar over de strijd tegen seksisme te praten. De opkomst liep echter al snel terug. Waren die mannen van de eerste keer er niet echt met hun hoofd bij, toen ze lieten weten dat ze het belangrijk vonden om over zichzelf en hun strijd tegen het seksisme te praten? 

De mannenvergadering anno december is verworden tot een soort flikkervergadering; alle 'echte' hetero's zijn weggebleven. We hebben vier afleveringen lang over de specifieke problemen die we hebben met vrouwen, gepraat en op de bijeenkomst dat we het over homoseksualiteit zouden hebben (een onderwerp om over jezelf te praten) bleven de hetero's weg. Welke konklusies moeten we hieruit trekken? Zijn al die mannen uit de linkse scene al zo ver gevorderd met hun antipatriarchale opstelling, dat een open gesprek over homoseksualiteit voor hun geen voordelen meer op zou leveren? 

Niet ver gekomen 

Helaas is het nog steeds een feit, dat de meeste mannen uit de linkse scene niet veel verder komen dan in het algemeen "weg met het seksisme" op hun spandoeken of folders te eisen. Daarbij is dan meestal de eigen scene niet bedoeld. Zolang er in onze scene nog geen seksueel of ander geweld tegen een vrouw voorgekomen is, staat seksisme resp. grof mannelijk gedrag, blijkbaar helemaal niet ter diskussie. 

Wij willen eindelijk ophouden met dit wederzijdse beschermende zwijgen over ons patriarchaal gedrag binnen de linkse scene. Tegenover een tiental jaren lange vrouwenstrijd en soms ook algemene anti-seksistische eisen van mannen, staat nog steeds een muur van nauwelijks gereflekteerde mannelijkheid, die in de laatste 40 jaren alleen subtieler geworden is in plaats van een echte afbraak.  

Dat blijkt duidelijk uit de dagelijkse praktijk. Door aan vrouwen en ook elkaar kwetsende en zelfs seksistische spreuken te uiten, verspreiden mannen nog steeds een sfeer, waarin de sterke, coole, zich steeds bewijzende man een hoge waarde heeft en het eerlijke uiten van gevoelens, problemen en kwetsingen niet wordt aangedurfd. Een sfeer die, net zoals in burgerlijke kringen, geen gevoeligheid, warmte en lichamelijkheid toelaat en daarom ook helemaal geen echte vrijheid voor een coming out van een bi-seksuele man of flikker biedt. Een sfeer waardoor wij zo doen alsof wij rationeel diskussiëren en foute resultaten krijgen. Want de onderdrukte gevoelens bepalen nu onze argumenten erg subtiel, dus is de eigenlijke bedoeling niet meer kontroleerbaar. 

Nog steeds zit ook bij ons dit beeld diep, van de man die zichzelf belachelijk maakt als hij eerlijk over gevoelens praat of toegeeft kwetsbaar te zijn. Maar van het spelletje altijd sterk te lijken, hebben mannen niet alleen het voordeel door mannen geaccepteerd te worden, maar ook macht, over mensen die niet durven iets over  hun vervelende gedrag te zeggen. 

Ook zelfonderdrukking 

Het is dus duidelijk dat mannen door zich te willen bewijzen, niet alleen vrouwen maar ook elkaar onderdrukken. Met op de treurige achtergrond dat de onderdrukking van de vrouw niet genoeg reden is om het eigen gedrag duidelijk te veranderen, zou eigenlijk deze eigen direkte betrokkenheid een begin van een leerproces moeten zijn, dat ons van de grove mannelijkheid bevrijdt. 

Maar zolang de strijd tegen de vijand van buiten de staat of het fascisme ervoor gebruikt wordt, om ons van de patriarchaats-diskuss1e in onze beweging af te leiden, zullen we ons wat dit onderwerp betreft in niets bijzonders van de vijand onderscheiden. Het kan niet de bedoeling van dit schrijven zijn, mannen aan te vallen en tegelijk daardoor te proberen ons als de 'goede' mannen te presenteren. 

Het zou weer dezelfde domme manier zijn, die we zonet bekritiseerd hebben. Ons doel moet een leerproces zijn, dat duidelijke zelfkritiek en vernietiging van onderdrukkend en kwetsend gedrag van ons mannen mogelijk maakt. Een begin van dit proces is de mannenvergadering, die elke tweede woensdag van de maand in Wicca, Wittenstraat 73 in Amsterdam, gehouden wordt. 

Coco - mark - chris - rias – kai – boris

OVER VRIJBLIJVENDHEID GESPROKEN

Wanneer was dat ook al weer, de eerste mannenvergadering in Am*dam. Een hele kring knikkende mannen die allemaal vonden dat het zo'n goed initiatief was; praten over mannendingen, over 'onze' strijd tegen het seksisme of over jezelf. Hoopvol ging ik na die eerste keer naar huis. Eindelijk weer eens wat enthousiasme en veel mannen, moeten we ergens een grotere zaal gaan huren?

Ergens in een achterafkafeetje komen wo. 12 december zes mannen samen voor de vergo over homoseksualiteit (eerste onderwerp in een serie diskussies over het patriarchaat). Deze mannen hebben. allemaal ervaring in flikkergroepen van vroeger of nu. Boos konstateer ik dat heteroos blijkbaar wel andere dingen aan hun hoofd hebben. Geen tijd voor een, volgens mij fundamentele diskussie over het funktioneren van het patriarchaat.

Ik denk, of misschien beter, ik heb de ervaring dat als die diskussie niet qevoerd wordt, dat als seksisme een soort deelstrijdje is of iets 'persoonlijks', dat de politiek dan verder nog maar weinig voorstelt. Ik denk namelijk dat de tegenstelling man/vrouw een soort van basistegenstelling is, waarvan alle andere tegenstellingen af te leiden zijn. Het gaat in onze maatschappij om overHEERsing en superioriteitsgevoelens.

Eenzelfde superioriteit waarmee bijvoorbeeld gesteld wordt dat anti-fascisme strijd de prioriteit moet hebben. Maar is het dan zo moeilijk dat fascisme terug te herleiden naar jezelf? Fascisme is onderdrukking en machtsmisbruik van alle mannen over alle vrouwen en van sommige mannen over andere mannen en van weinig vrouwen... Wij mannen zijn ook opgevoed om te onderdrukken, vooral vrouwen en onze gevoelens. Ik vind het bijzonder frustrerend dat een goed initiatief om daar iets mee te doen, in de doofpot terecht dreigt te komen.

Ander voorbeeld van een deelstrijd is kraken. Leuzen met pretentieuze lading over een zelfbepaald leven. De meeste van ons mannen onderscheiden zich niet van andere mannen buiten de kraakbeweging. Nee, en kraken is ook niet politiek. Je kunt het wel politiek maken maar dan moet je er wel wat voor doen. Die betere samenleving ontstaat heus niet als we kraken en zeggen dat we niet seksisties en racisties zijn. Dat is puur mannelijk; traditioneel komen we een heel eind maar emotioneel zijn de meesten nergens.

Nog een laatste voorbeeld: anti-imperialistiese strijd. Het klinkt zo mooi als je je daar mee bezig houdt, maar wat zijn de konsekwenties, hier en nu? Rijke kapitalistiese landen onderdruk, ken andere al dan niet kapitalistiese landen. Al die landen worden voornamelijk geregeerd door mannen. Ook in Nederland. Veel mannen kennen die onderdrukkingsmechanismes, ze weten alles van kolonialisering en de macht van de multies. Maar de moed om de analyse door te zetten en te betrekken op je eigen (hetero)seksisme... Nee, jammer.

Misschien verwacht ik wel te veel. Ik verwacht namelijk persoonlijke betrokkenheid en uiteindelijk politiek met voorgenoemde elementen. En dan heb ik het nog niet eens over seksualiteit. De scene waarin we leven, is niet zo alternatief waarop ik gehoopt had. In de oproep voor de vorige mannenvergo stelde ik de vraag: wat heeft de seksuele revolutie voor ons opgeleverd? Nix dus.

Kraakpandje, boompje, beestje mentaliteit. Vastgekleefd in exclusieve (lees: monogame) relaties die vaak ook nog wat ver van de werkplek (kraakkroeg?) beleefd worden. Vooral uitsluitend heterorelaties waarbij de vriendin, vriendin-vrouw-moeder- en psychiater tegelijk is. De vrouwen zien vaak wel wat er aan de hand is. De flikkers blijkbaar ook wel maar de hetero mannen? Moet je dan eerst onderdrukt worden om machtsverhoudingen te kunnen aanvoelen?

Ik heb er geen zin meer in op deze manier. Als er 25 mannen tegen elkaar en tegen mij hebben zitten liegen tijdens de eerste vergo, wil ik verder niet met hen samenwerken. Het is voor mij veel te belangrijk om te zeggen, ach het zal wel komen. Dit is absoluut niet de eerste keer dat er zo'n verhaal in de bladen verschijnt, dat zegt al genoeg. Probeer me het tegendeel maar eens te bewijzen of uit te leggen.

Beetje onvriendelijke groeten, RIAS