Ravage   ● Archief    ● Overzicht 1990    ● Overzicht #60


UIT: NN #60 van 28 juni 1990


AKTIEDAGEN TEGEN SHELL

De afgelopen weken vonden er verschillende aktiviteiten plaats die als gemeenschappelijk doel hadden: De druk op Zuid-Afrika nu niet te laten afnemen. Een blokkade bij het Shell-hoofdkantoor, een verstoring van het 100-jarige Shell feestje, een demonstratie ter herdenking van de Soweto-opstand, een botenblokkade voor kolensankties, een toespraak van Mandela waarin hij pleitte voor handhaving van de huidige sankties.

Buiten de sfeer op het 'Mandela-plein' werden de andere initiatieven gekenmerkt door een 'matte bedoening'. Er zal de komende tijd nagedacht en besproken moeten worden of het nog wel zin heeft om nieuwe openbare grote akties te organiseren, zoals die de afgelopen weken aan ons voorbij zijn gegaan. De 'times they are changing' in Zuid-Afrika, waarom zouden wij achterblijven. In Zuid-Afrika wordt apartheid langzaam afgebouwd, ook wij kunnen stap voor stap onze accenten binnen de kampagne tegen Shell verschuiven.

We hopen dat mensen met stimulerende diskussiebijdragen omtrent de toekomst van de kampagne tegen Shell dit blad weten te vinden. Op deze paginaas een persoonlijk verslag over de aktiedagen in Den Haag, een nabeschouwing afkomstig van mensen uit het landelijk overleg SuZA en een verslag van de Waterblokkade in Rotjeknor.


BLOKKADE SHELL KANTOOR

De vorige NN wist door tijdrekken nog wel over de (simboliese) blokkade van het Shell Hoofdkantoor op 15 juni te berichten. Maar het bezoek aan Shell's cocktailparty op de avond van dezelfde dag en de demonstratie een dag later haalden het niet meer.

Pas enkele dagen voor de verfoeide verjaardag werd ontdekt waar Shell haar borrel zou schenken. In een park midden in Rijswijk, waar een glazen paviljoen en tenten aan de rand van een meertje klaarstonden om duizenden bezoekers van champagne - te voorzien. Het park is normaal voor publiek toegankelijk, maar was al de hele week verboden terrein en kreeg zelfs wat nieuwe hekken.

In twee dagen tijd werden snel pamfletten gedraaid en verspreid met de oproep om de receptie te verstoren. Enkele uren na de blokkade kwamen dan ook zo'n 150 mensen naar een grasveldje voor het station van Rijswijk. De ME-bus met filmkameraas stelde zich naast het veldje op, en toen ook de kolonne motorrijders (van 'ons' dan) aan was gekomen konden we richting park. Al bij de volgende bocht werd duidelijk dat er veel politie was in allerhande voertuigen en dat bepaalde wegen afgezet werden, waarschijnlijk de meest interessante.

Shell's gasten hadden theoreties twee ingangen om bij de krabcocktail te geraken, en wij kozen voor de wandeling naar de meest waarschijnlijke. Erg prettig was dat we na een tijdje het park in konden op paadjes waar auto's niet konden komen, paadjes die weliswaar door sloten begrensd waren. Het paviljoen kwam steeds dichterbij en tot ons genoegen kwamen we op het trajekt van de avondvierdaagse. Naadloos voegde onze wandeling zich in de meutes goedgeluimde kindertjes die in dezelfde richting liepen. We vielen wat uit de toon met zoveel zware jassen en vreemde kapsels, maar de kinderen vonden het niet zo erg, ze hadden al snel door waar het om ging en we wisselden wat ervaringen uit.

Toen we aan de rand van de sloot woedende leuzen naar de Shellgasten gingen staan roepen, werden de kinderen echter door hun begeleider-sters gemaand hard door te lopen. Toen kwamen we bij een laantje dat zo naar het paviljoen liep, en de politie was ons in het moeras kwijtgeraakt. Net te laat. Een auto met twee smerissen en vooral twee honden zette halverwege het laantje af. We waren met te weinig om op dat moment de guerrilla te beginnen en dus bleef het bij het schreeuwen van leuzen, die goed te horen moeten zijn geweest op het feest. Alweer geen vrolijk feest, maar overal ME en de dreiging van plundering in de lucht. Jammer dat de dreiging niet met wat effekten kracht werd bijgezet.

Het volgende laantje was een minuut later ook afgezet door een busje, en de ME schemerde alweer door het gebladerte. De wandeling terug, misschien nog naar de tweede ingang (waar de limousines af en aan reden) leverde niets op. De politie zette alle straten richting park af, en dwong de stoet terug te lopen naar 't station. Onderweg werd nog een tijdje een Shellstation ingenomen. Even leek het erop of de boel verbouwd zou gaan worden, maar met zoveel politie om ons heen hield men zich in.

Vlakbij het station nam de politie, ondertussen versterkt met van die jeeps vol ME-ers waar Molukkers laatst de groeten aan gedaan hadden, wraak. Een jongen die achteraan liep werd, natuurlijk weer zonder enige aanleiding, door stillen opgepakt. Een meisje dat daar wat tegen probeerde te doen werd een bloedneus geslagen. 's Nachts schoot Shell voor een kapitaal vuurwerk de lucht in. Prins Bernhard liep rakelings langs een door ons geplaatste booby-trap en de effekten (haaruitval, paranoia) van het goedje dat we in de zalmsalade hebben gedaan, m.b.v. een goedgezinde werkneemster van het cateringbedrijf zullen pas over enkele weken te merken zijn. Lubbers moest het zwijnenballet vroegtijdig verlaten om Mandela van het vliegveld te halen.

Om één uur de volgende dag vertrok de Soweto-demonstratie voor een lange tocht in de zonneschijn. Met begeleiding van een vrachtwagen met muzikanten en die rotbus met filmkameraas van de ME. Halverwege werd er gestopt om de toespraak van Mandela op het Leidseplein via grote boksen te horen. Een vreemde ervaring, om ons heen volle terrassen waar de gesprekken over Van Basten gewoon doorgingen. Toch waren we met goed duizend mensen en veel spandoeken en lawaai. Of de 15.000 mensen op het Leidseplein anders gedemonstreerd zouden hebben valt te betwijfelen. Maar zeker is dat de antiapartheidsorganisaties de Soweto-herdenking van de ene dag op de andere van de agenda schrapten.

De demonstratie eindigde voor de "vestiging van de racisten" zoals een vertegenwoordiger van de jongeren van het ANC de ambassade noemde. Met toespraken en muziek en nog steeds veel zon. Naar huis met het idee dat we veel gedaan hadden en weinig bereikt. Een minimum toch goed? Vervolgens bleek dat ook de media ons verkozen te vergeten. Hadden we dan toch die ME-bus om moeten gooien? In die twee dagen waren we met teveel mensen om van een mislukking te kunnen spreken, maar met te we1n1g om tevreden te kunnen zijn. Veel gesprekken gingen daarover. De vergelijking met de lab-blokkade lag voor de hand, het verschil was groot.

Er is veel veranderd in de kleine en grote politiek in een jaar. Daar kan niemand wat aan doen, en veel veranderingen zijn ook positief. Toch voelde je dat het nooit gelukt is om de Shell-verjaardag en de akties ertegen tot een groot thema te maken. Niet in de pers en de politiek, maar ook niet in de eigen linkse kringen. Hoewel op de dagen zelf alles prakties erg goed georganiseerd was, heeft het ontbroken aan een stel elementen die onmisbaar zijn. Bijvoorbeeld het mobiliseren van mensen van buiten de direkte (kleine) aktiescene. Je kon het zien aan bijvoorbeeld het feit dat in veel steden nauwelijks een affiesje over de aktie te bekennen was op de muren.

Maar ja, het valt in deze dagen niet mee om spontaan veel mensen in beweging te krijgen. Allerlei brede klups die vorig jaar nog meededen, hadden nu weinig zin. Toen de PvdA uit de misère probeerde te komen door snel Mandela te kidnappen en KZA en AABN daar achteraan gingen rennen, was helemaal duidelijk dat de demonstratie niet enorm zou worden. Genoeg om over na te kaarten.

Joris Goedbloed



EN DIE KOLENBOOT KWAM MAAR NIET…

ROTTERDAM - Zaterdag 23 juni is in de Rotterdamse Mississipihaven vrij succesvol het kolenschip 'Berlinda' geblokkeerd. Het schip bevatte 74.000 ton steenkool uit Zuid-Afrika. De kolen waren eigendom van 's werelds grootste kolenboer: Shell.

We wisten het niet op het exacte uur, maar aan alle kanten werd wel bevestigd dat de 'Berlinda' inderdaad 23 juni verwacht werd bij het overslagbedrijf EMO. Het schip heeft de hele zaterdagmiddag 'buitengaats' (voor de kust in zee) gelegen, wachtend op een sein dat het mocht doorvaren.

Dat sein is niet gekomen. Natuurlijk haast EMO zich te zeggen dat er vanwege de aanwezigheid van twee andere kolenschepen geen los plek was voor de 'Berlinda'. Wie gelooft er nu dat een bedrijf als EMO waar zoveel kolen omgezet worden er zo'n krakkemikkige planning op na houdt? Wij houden het er in ieder geval op dat de blokkade er voor gezorgd heeft dat het schip pas later werd gelost.

Voor de blokkade hebben we met veel moeite drie schepen (en eventjes 4 schepen) gevonden. Als het eerder in de week beter weer was geweest waren er meer schepen geweest. Evengoed is het natuurlijk geweldig dat drie schippers risiko's voor een aktie als deze willen lopen. Op de verzamelplek leken hun schepen allemaal heel wat, maar op de immense Maasvlakte waren het maar kleine bootjes. Gelukkig zorgden vier politieschepen voor wat extra gewicht. Op de schepen dobberden 100 aktievoerders/sters, terwijl er op de landlokatie naar schatting nog eens 200 mensen aanwezig waren.

Hoewel er niet heel erg veel te doen was, is de Maasvlakte natuurlijk een absurde plek om aktie te voeren. Werknemers van de Samenwerkende Haven Bedrijven (SHB), die net als de Vervoersbond FNV een prima solidariteitsverklaring schreven, stonden met open mond te kijken naar de punkbands op het podium. "Moet je kijken die lui staan met een boormachine op een gootsteen te spelen", zei er een, doelend op de takkeherrie van de 'Revenge of the Carrots'.

Daarnaast was het een mooi gezicht om naar de met spandoeken behangen aktieschepen te turen. Een slinger van in ANC-kleuren geschilderde olievaten werd het water ingetrokken door twee mensen in een rubberbootje. De Voedingsbond gaf een eigen draai aan de kolenkwestie door 25 kratten met witte kool en savoie kool op een schip te laten meevaren. "Van deze kolen krijg je geen vuile handen", aldus de Voedingsbond. Op het land was brood, koffie, soep verzorgd door Rampenplan, er was muziek, er was vuur, een toespraak van Ignacius Jacobs (van de Zuidafrikaanse Jongerenorganisatie SAYCO).

Wij zijn tevreden over de aktie. Grote kritiekpunten hebben we (nog) niet gehoord. Het was,een 'moeilijke' aktie in de zin dat we van veel onzekere faktoren afhankelijk waren (aankomsttijd en datum kolenschip, schippers, weer). We hebben er uit gehaald wat er in zat. We konstateren dat de aktie geen bijster grote uitstraling had: vooral mensen uit Rotterdam zijn er op afgekomen. De aktie is ook alleen in 'Rotterdamse' media (inklusief AD en NRC) belangrijk geweest.

We hebben voor het eerst een wat grotere aktie tegen de import van Zuidafrikaanse kolen gevoerd en daarbij de rol van Shell onder de aandacht gebracht. De aktie kwam op een goed moment - midden tussen Mandela's bezoek aan Nederland en de EG-top in Dublin. Het was daarnaast een 'offensieve' aktie: we zijn niet tegen terugdraaien van bestaande sankties tegen Zuid-Afrika (die hebben namelijk niet veel om het lijf), maar vóór de invoering van een nieuwe sanktie: het stoppen van de invoer van zuidafrikaanse steenkool in Nederlandse havens, die daar gemengd worden en als 'Dutch Blend' Nederland weer verlaten.

Bij EMO wordt de helft van al haar steenkool aan deze mengselpraktijken onderworpen, en wie er zaterdag 23 juni bij was, heeft kunnen zien wat voor enorme steenkoolbergen daar lagen. In mindere mate vindt deze apartheidshandel plaats bij het bedrijf OBA in Amsterdam en OVET in Terneuzen. De bestuurders van stad en land struikelen over elkaar op de bordessen en balkons bij het bezoek van Nesion Mandela, maar een dag later wordt deze handel alweer stilletjes gestimuleerd, en Shell vaart er wel bij.

GEEN ZUIDAFRIKAANSE STEENKOOL IN NEDERLAND

SHELL UIT ZUID-AFRIKA, SANKTIES NU!



SHELLAKTIES BRD

BERLIJN/BREMEN – Ook in Berlijn en Bremen vonden er anti-Shell axies plaats, weliswaar niet zo groot als in Nederland, maar het protest mocht er wezen.

Er vonden drie blokkades plaats in Berlijn. Bij elke blokkade waren er zo een 250 mensen aanwezig, die met muziek, spandoeken en ballonnetjes de 100e verjaardag van deze multi wilden bederven en herdachten dat 14 jaar geleden het Zuid Afrikaanse leger en de politie een bloedbad onder schoolkinderen aanrichtten in Soweto.

Van werkelijke blokkades kwam het niet omdat de büllen (politie) al hun vleeswarenkarretjes op het pompstation parkeerden. Daarom vormden de axievoerd(st)ers een kordon om de pompstations. De eerste twee blokkades bij de pompstations aan de Müllerstrasse en Konstanzerstrasse verliepen rustig, maar de blokkade bij het pompstation aan de Grunewaldstrasse had een ander karakter. Toen de axievoerd(st)ers bij het pompstation kwamen was deze al bezet door de büllen.

Na een half uur besloten de mensen een spontane demonstratie tegen Shell te houden. Met gillende sirenes gingen de büllen mee met de axievoerd(st)ers. Om de büllen af te schudden, gingen de mensen hardlopen en andere straten inslaan, de büllen werden hier door nog zenuwachtiger en arresteerden enkele mensen. De sfeer werd gespannen deze kwam op haar hoogtepunt toen de axievoerd(st)ers renden naar een andere Shellpompstation om die spontaan te bezetten.

De büllen grepen naar hun stok ken en sloegen op alles wat bewoog. Mensen werden uiteengedreven of gearresteerd, de demonstratie bestond toen no maar uit 50 mensen. Deze werden later uiteengedreven door de büllen. Het was jammer dat door het smeristerreur er geen goed einde kwam aan de axiedag. De büllen kriminaliseerden de axievoerd(st)ers, die het racistische beleid van Shell in de wereld aan de kaak wilden stellen.

In de nacht van 30 mei 1990 is het Shellstation aan de Hemmstrasse in het Duitse Bremen aangepakt. De pompen werden met afgewerkte olie opgefleurd en de slangen doorgesneden. De aktie werd opgeëist door de groep 'Autonomes Blutplasma'. [info Interim nr. 105]

 

 

.Terug naar boven